11 augustus 2013

Goed nieuws afgelopen week: Groei China zakt niet verder weg, waarom 7% groei minstens nodig (Goldman Sachs), Europa M1, VS consument


Het goede economische nieuws werd de vorige week aangevoerd door China. Doorbraken voor een malariavaccin en gen-hamburgers zijn voor de lange termijn belangrijker, maar in deze buiten China stille cijferweek viel er toch voldoende goed nieuws te ontwaren.
De laatste tijd vielen de groeicijfers veelal tegen, de centrale bank verkrapte het monetaire beleid, de overheid gaf aan lagere groei te accepteren als die van betere kwaliteit was. De Citigroup Economic Surprise Index dook tomeloos naar beneden. Consensusverwachtingen voor BNP groei in China waren bezig aan een schier eindeloze daling, zo leek het.

Dat keerde vorige week. De laatste berg cijfers die vanuit China over ons heen werden gestrooid, vielen in goede aarde bij de economen, al deed het de Chinese beurs niet erg stijgen. Het was wel genoeg om de chartisten van de koperprijs enthousiast te maken.

(Plaatje STTG). Van de weeromstuit gingen de aandelen van materials, miners zoals Billiton ook hemelwaarts.
De export van China groeit weer en die van de import nog meer. Industriële productie lijkt ook te versnellen. De ijzer en staalprijzen zijn wat aan het stijgen. Aluminium is nog wat te veel in voorraad, maar toch, het verhaal van de metaalprijzen begint weer wat minder grimmig te worden.
Industriële productie groeit weer wat harder (9,7% versus vorige maand 8,9% op jaarbasis), groei M2 ook, real social retail sales (rare term,maar och zo noemen ze het nu eenmaal)  stabiliseerde op 11,3% na dalingen van het stijgingstempo, idem voor vaste investeringen grote steden op +22,4%.  Een en ander was overtuigend genoeg om de economen achter de oren te laten krabbelen voordat ze weer een lagere groeivoorspelling wilden uitbraken. China had al een ministimulus over extra aanleg stimulering en fiscale hulp midden- en kleinbedrijf aangekondigd en dat geeft dan net dat minizetje om de groei boven 7% te krijgen.

Goldman Sachs (MK Tang) had donderdag een heel (wel ingewikkeld) verhaal dat China 7% groei nodig lijkt te hebben, omdat anders de werkloosheid te veel oploopt. De verwachtingen van de mensen voor hun loonstijging zijn hooggespannen. Daardoor nemen bedrijven wat zuiniger mensen aan die productiever moeten zijn. Om vraag en aanbod in evenwicht te houden (in ieder geval geen oplopende werkloosheid) bij hoge loonstijgingen moet volgens Goldman Sachs China minstens 7% groeien (en dat is "toevallig" precies het cijfer waarbij Li de lijn in het zand zette voor groei in China, over die 7% is kennelijk nagedacht; die 7% is logisch en zal daarom echt met alle macht verdedigd worden via stimulering).

Observatory Group waarschuwt dat je niet te vroeg de vlag uit moet hangen bij het wat vriendelijkere macro nieuws uit China, want de binnenlandse vraag groeit nog niet solide genoeg. Een en ander maakt de groeidoelstelling van 7,5% met inflatie onder 3,5% (nu 2,7%) wel makkelijker haalbaar. Ook RRR (reserve requirement ratio) voor de banken kan in het derde kwartaal iets omlaag (korte rente PBoC niet), omdat PBoC eindelijk niet meer meldde dat oplopende inflatie moest worden bestreden. Er zijn weer kleine liquiditeitsinjecties van de PBoC en vastgoedontwikkelaars worden iets minder afgeknepen.

In Europa bleef het optimisme toenemen dat het economisch herstel er echt komt. Gisteren blogde ik al dat de hoge groei van M1 dit redelijk betrouwbaar aankondigt en op basis van wat ik vorige week blogde dat ECB senior loan officer survey ook verdere geldgroei aankondigt. De verbetering in de europeriferie is het sterkste, maar de geldgroei blijft wel achter bij die van kernlanden (plaatje ASR). Zelfs Nederland doet een beetje mee, getuige uitlatingen van banken en Wientjes.

In de VS viel de ISM non manufacturing mee op een hoge 56 en the bonddadblog had zoals gewoonlijk weer een hele riedel over wekelijkse high frequency cijfers in de VS. Die wijzen op een aantrekkende groei in het derde kwartaal, gedragen door de consumptie. Precies zoals Benderly dat al een hele tijd belooft. Ik zat op 2-2,5% groei voor het derde kwartaal, maar ik kan kennelijk gerust overgaan naar 2,5% groei of misschien nog iets meer voor de VS (de mooie handelscijfers van afgelopen week leiden tot hogere schattingen voor de groei in het tweede kwartaal en verslechtering netto exportverwachting voor derde kwartaal, vandaar dat Hatzius eerder aan 2% denkt voor het derde kwartaal).
Strategas denkt dat er voor de Amerikaanse banken niets anders opzit om hun rentemarge op te voeren dan meer krediet te verschaffen, zodat de rentemarge meer in lijn komt met de steile yield curve.  Ik denk dat dit een plausibel verhaal is en Amerikaanse banken meer krediet gaan verstrekken gezien het verbeterende Senior Loan Ofiicers survey van de FED en NFIB (sentiment midden- en kleinbedrijf), gesterkt door zeer mooie winstcijfers van de banken in het tweede kwartaal en via $45 miljard rentesubsidie van de FED via hun te grote balans.

10 augustus 2013

cartoons thema's VS

 

Noord Korea buigt: beloftes voor opening Kaesong

Kim Jung Un sloot in april met veel fanfare tijdelijk de industriezone Kaesong waar vlak in de buurt van Seoel 53.000 Noord Koreanen voor een habbekrats spulletjes voor de Zuid Koreanen maken. Dat zal ze leren dacht hij.
Zuid Korea had er inderdaad de buik vol van. Een en ander mag weer open gaan, maar Noord Korea moet garanderen zijn leven te beteren.
Noord Korea is behoorlijk afhankelijk aan het worden van het Kaesong gebied. Hun handel met Zuid Korea groeit, maar ging de laatste jaren bijna helemaal via Kaesong.
http://www.reuters.com/article/2013/08/07/us-korea-north-idUSBRE9760BO20130807
Toen Zuid Korea dreigde definitief Kaesong op te geven, was in no time Noord Korea bereid tot concessies http://www.scmp.com/news/asia/article/1295019/north-korea-offers-south-guarantees-reopen-kaesong-industrial-zone. 90 minuten nadat Zuid Korea beloofde $ 250 miljoen schadevergoeding voor hun bedrijven in Kaesang te betalen voor de fratsen van Un, ging men in het Noorden om. Een duidelijker signaal dat Zuid Korea weg wilde was er niet te geven.
Zo'n speciale zone kan overigens de Nord Koreaanse economie flink helpen, zo zag je ook aan de Chinese provincies rond Hongkong opbloeien decennia geleden.


M1 wijst op aantrekken groei Eurozone (Absolute Strategy Research)

Absolute Strategy Research (David Bowen c.s.)  heeft heel vaak plaatjes met goed nieuws. Hierboven de groei van M1, door velen, niet alleen ASR maar bijvoorbeeld ook Applied Global Macro Research (Valgreen c.s.) als beste leading indicator voor de groei in de eurozone gezien.

Dat ziet er dus goed uit. Maar het zit reeds voor een groot deel in de prijzen.
De aandelenkoersen geven al aan dat men verwacht dat de industriële productie behoorlijk gaat aantrekken in de eurozone. Nog niet in de prijzen zit dat dit herstel lang kan aanhouden.

Krokodil bijt Oprah terug


Hij was te duur. Zij boos, discriminatie, ze wilde uit woede heel de winkel leeg kopen maar gunde de commissie niet aan de Italiaans sprekende verkoopster (nu worden dat soort lieden ineens gediscrimineerd, ze zijn te dom om Oprah te herkennen, spreken slecht Engels en ze kiezen in groten getale voor Berlusconi).

Ach, het was natuurlijk wel waar dat de tas te duur was, er waren veel goedkopere tassen die ook mooi zijn. 26.000 euro voor een tas, daar zou zelfs Jackie Onassis nog even over nadenken (niet lang natuurlijk).

De naam van Jennifer Aniston als ontwerpster van te dure tassen is weer versterkt.

Oprah vertelde het bij een interview over haar rol als de vrouw van in de film The Butler. Ze speelde de vrouw van een zwarte (herstel Afro-Amerikaanse) butler in het Witte Huis die in de vorige eeuw heel wat belangrijke gebeurtenissen voor zijn ogen zag afspelen. In die rol kon ze zich zeker niet zulke dure tassen veroorloven.

De winkelier verontschuldigde zich, het bureau van toerisme in Zwitserland nog meer, maar de winkelier was blij met de aandacht. Ze had zo waar zo’n te dure tas verkocht daardoor.De Tom Ford Jennifer tas is duur, maar nog lang niet het duurste wat je kunt kopen. Tot $200.000 gaat de Hermes range en als je zo’n ordinaire tas wat wil opleuken met wat diamanten en goud, dan kun je er als je geld maar niet op wil raken daar $ 2.000.000 voor neertellen.

Oprah zal zich nog wel een keer achter de oren krabben. Niemand zegt tuttut tut, wat wordt ze toch gediscrimineerd, maar iedereen zegt, jee, wat kopt ze toch dure tassen. Die 1% van de 1% van Occupy Wall Street koopt toch maar mateloos. De tijdgeest maakt zich daar kennelijk drukker over dan discriminatie van Oprah. De tijdgeest verandert langzaam.

Faber ziet krach als 1987, maar verband met 1995 en 1954 beter

Marc Faber http://www.cnbc.com/id/100950234 heet niet voor niets mister doom and gloom. We volgen het 1987-scenario.
Net als toen komen we er volgens Faber opeens achter dat we veel te optimistisch waren, geloofden in het sprookje van doorgaand koersmomentum van aandelen, want die zijn zo veel beter dan obligaties. nu  (1987,2013) zijn aandelen duur, maar door geloof in fantastische winststijging klopt het als een bus dat ze mee moeten stijgen met de omvang van de balans van de FED.Net als in 1987 stijgt de rente flink. De rally zal door steeds minder aandelen gedragen worden en net als na 1987 gaat de beurs flink dalen.

Dit soort vergelijkingen zijn heel populair. De samenhang met 1954 en 1995 is veel beter en daarna gingen aandelen nog ongelooflijk veel verder omhoog.
De twee plaatjes hierboven zeggen waarschijnlijk weinig over hoe de S&P zal gaan in de komende tijd. Er is geen geheimzinnige kracht die zorgt dat het nu gaat als in 1987, 1954 of 1995. Al vinden/vonden  Ter Veer en ik natuurlijk dat het best wel eens zou kunnen gaan als in 1954. Maar natuurlijk geldt: correlation is no causation.

8 augustus 2013

update balans FED en S&P

Sinds 2009 stijgt de S&P met ongeveer de helft van het aantal miljarden waarmee de balans van de FED langer wordt. $85 miljard per maand komt overeen met ongeveer 40 punten in de S&P. Als de FED dat terugbrengt naar $60 miljard, dan zou de S&P nog steeds met 30 punten per maand kunnen stijgen.

Ondertussen heeft al die QE de S&P opgeblazen tot weer verder dan de winstverwachtingen gestegen zijn sinds 2009. Deze stijgen nu niet genoeg voor een stijging van de &P met 30 of 40 punten per maand. De winststijging is nu slechts 2% en dat komt uitsluitend door de subsidie van zo'n $40-50 miljard die de FED aan het bankwezen verstrekt. Als de ISM boven 55 blijft gaat die winstgroei volgens het boekje 10%+ bedragen.

Aandelen VS niet ver van Tobin’s Q (Feroli)

Een van de gevolgen van de nieuwe berekening van het BNP in de VS is dat er meer tot kapitaal gerekend wordt (R&D, kunst in sommige gevallen etc.). Het gevolg is dat een deel van het immateriële kapitaal bij het vaste kapitaal kan worden opgeteld. Bob Hall noemt dit e-capital. Door e-capital daalt de ratio beurswaarde/ vervangingswaarde van het kapitaal, Tobins Q.

Het is altijd een zorg als Tobins Q ver boven 1 staat, dat is een teken dat aandelen overgewaardeerd zijn zoals rond 2000.

Michael Feroli van JP Morgan heeft nijver zitten rekenen wat de nieuwe indeling van het BNP betekent voor Tobins Q.

De aanpassingen aan het BNP zijn betrekkelijk klein, daarom zal het niet verbazen dat de nieuwe cijfers niet tot totaal andere Q’s komen (alhoewel, er is nog $ 1400 miljard aan niet afgeschreven R&D uitgaven/ kennisinvesteringen en $435 miljard aan kunst/film- en auteursrechten etc.).

 


Wel kun je zeggen dat de Q’s weer uit de gevarenzone zijn gekomen en weer voldoende dicht bij 1 liggen. Men zegt dat dit een geruststelling is voor de FED, de S&P is nog niet erg overgewaardeerd. QE heeft nog niet tot een bubbel-Q geleid.

Overigens zijn er mensen die de Q’s anders berekenen (zo duidelijk is het niet wat die vervanginsgwaarde is, o.a. hoe kom je tot een schatting, via flow of funds of balansen?), maar vooruit, de plaatjes van Feroli zijn leuk. Tobins Q is hier veel constanter in dan ik dacht.

Feroli meldt dat volgens zijn oude berekening Tobin’s Q op 1,01 stond, d.w.z. de beurs waardeert de onderneming boven vervangingswaarde van de invetseringen en het is rationeel investeringen te doen, maar bij de nieuwe 0,91. De FED moet de S&P dus wat extra laten bubbelen vindt Feroli.

 


Het laatste plaatje laat zien dat na aanpassing de opbrengst van kapitaal nu ook weer niet zo overweldigend hoog is, veel lager dan de gepubliceerde rendementen op eigen vermogen zouden doen vermoeden (reden waarom koers/gepubliceerde, onaangepaste boekwaarde volgens methode waarop dat REV wordt berekend vaak zo ver boven 1 staat). Wel is dat rendement ongewoon ver boven de rente waartegen men moet lenen, dus geloof Witteveen nu maar, men moet meer gaan investeren.

the search for creative destruction: voorbeelden Goldman Sachs dat investeringsgroei VS hoort aan te trekken


Het basisscenario voor de komende jaren blijft lager dan normale groei in Europa, normale groei (2,5-3%) voor de VS en 4-5% voor de Opkomende Markten (met China glijdend van 7,5 naar 5-6% structureel).

 Maar er is een goede kans dat we veel te pessimistisch zijn (net zoals Hatzius al zei in zijn half vol glas verhaal en door Pragmatic Capitalism aan de kaak gesteld optimisme met wel de angst dat het inderdaad beter zou kunnen gaan (angst: als het beter gaat dan is dat niet zo best voor de nieuwsgaring, alleen slecht nieuws verkoopt immers, goed nieuws is een ramp voor je aantal bezoekers (dat geldt ook voor dit blog: artikelen van de club van pessimisten worden veel vaker aangeklikt dan artikelen van de club van optimisten); de huidige verbetering van de wereldeconomie betekent een ineenzijgen van de bezoekersaantallen voor heel wat blogs en voor ridiculisering van blogs als zerohedge) .
 
Door de kredietcrisis zijn een hele berg investeringen niet van de grond gekomen die eigenlijk wel mogelijk waren gezien de enorme kennisexplosie, nieuwe ontwikkelingen. Dat lijkt een beetje op wat na de Tweede wereldoorlog gebeurde.
 
Goldman Sachs noemde negen nieuwe ontwikkelingen die heel wat Schumperiaanse creatieve vernietiging kunnen veroorzaken in:
Goldman Sachs ((Boroujerdi, Murti, Chanin, Mehta, Wolf): The Search for creative Destruction, August 7, 2013 had acht voorbeelden van creatieve vernitiging die op ons af kunnen gaan komen en voor veel vooruitgang kunnen zorgen:
1. de e-sigaret. deze is 99% minder ongezond en uiteindelijk veel goedkoper. de komende jaren gaat dit veel populairder worden, de smaak zal men voldoende lekker gaan vinden (wie weet). 16% van de tabaksverkopen in 2020 zou kunnen. (winnaar volgens Goldman Sachs: Lorillard, overigens goed scorend in waardekarakteristieken)
2. kankeronderzoek (immunotherapie), helaas meer een 2025 verhaal  volgens VS (ik denk dat het sneller zal gaan gelukkig) 
3.LED-verlichting,
4.CAT – obligaties, dit wordt een nieuwe beleggingscategorie die het mogelijk maakt veel meer te verzekeren
5.gasmotoren, Amerika moet toch veel meer doen met al dat aardgas, vrachtwagens en andere benzineslurpers kunnen beter op gas gaan rijden. GS noemt Cummins als aantrekkelijk.
6.software defined networking, (cloud). GS tipt Cisco, maar of dit voldoende is...
7.3D printing (DDD en Stratasys worden niet door GS gevolgd, deze aandelen zijn hoogst speculatief sterk stijgend en dalend)en
8.big data en alle analyses die erbij horen waardoor retail sales en industrie veel efficiënter kunnen worden. GS houdt van Teradata



 

Deze ontwikkelingen kunnen de desbetreffende sectoren totaal op zijn kop zetten en belangrijke vooruitgang mogelijk maken.

N.B. ik bezit geen van de genoemde aandelen en heb die ook niet onderzocht, disclaimer: dit moet niet gezien worden als advies, pas na eigen onderzoek een oordeel vormen.

Honger in Afrika nog steeds een probleem

http://graphics.thomsonreuters.com/13/07/IN_PVTY0713.gif
De honger is in Azië flink teruggedrongen sinds 1990, maar in Afrika zijn er nog wel de nodige landen die erg slecht scoren, zoals Burundi. Er is mooie vooruitgang in bijvoorbeeld Angola, Ethiopië, Bangladesh en in mindere mate ook India (de cijfers zijn wat gemasseerd http://www.reuters.com/article/2013/08/03/us-india-poverty-idUSBRE97203820130803) . Indonesië zit gelukkig niet bij de categorie landen met veel honger (in de koloniale tijd was dit ook niet het geval, niet alles wat Nederland deed daar was slecht) en China hoort er ook niet meer bij.

7 augustus 2013

Economische groei goed voor beurzen

Er is de laatste paar jaren een hardnekkig geloof ontstaan dat goede economische groei niets betekent voor de beurs. Er is immers gemiddeld geen verband volgens Dimson c.s. sinds 1900.
Gisteren werd een en ander zelfs omgekeerd, zie bovenstaand plaatje. http://www.businessinsider.com/gdp-growth-expectations-vs-the-sp-500-2013-8Hoe lager de groei des te beter de beurs want je krijgt dan meer QE.
Het verhaal is dat als de groei beter is dan verwacht, dat dan pas groei leidt tot betere beurzen. Als men 4% verwacht en het wordt maar 2%, dan daalt de beurs (zie bijvoorbeeld China : 7% groei als iedereen 8,5% heeft rondgetoeterd is een zware teleurstelling en afgestraft met koersdaling) . Maar op het ogenblik verwacht de markt niets meer voor de economische groei. Elke economische groei, vooral meer dan 2% in de VS of meer dan 0,5% in Europa vindt de beurs een fantastische meevaller en is goed voor de beurs.

Zo was mijn voorspelling vorig jaar, je moest groei en de lage waardering meenemen en dan kreeg je een goede beurs en zowaar..

6 augustus 2013

Blog Calculated Risk, Wall Street Journal: huizenmarkt VS zwakt af

Vandaag had het blog Calculated Risk, het beste blog voor de Amerikaanse huizenmarkt, diverse artikelen over de Amerikaanse huizenmarkt. Hierboven het plaatje CoreLogic, waar je nog niet erg enige afzwakking kunt zien. Maar de cijfers van Trulia die zich vooral bezig houden met de vraagprijzen laten wel een duidelijke afzwakking zien en dat leidt de huizenprijzen naar het schijnt met ongeveer twee maanden. De daling van de voorraden vermindert, de hogere hypotheekrentes doen hun slechte werk (net als in Nederland).
Dan is er nog het anecdotal evidence voor Californië (Jim the Realtor), dat het niet goed gaat met de dure huizen.
Uit het plaatje in de Wall Street Journal kun je zien dat de hypotheekmarkt nog verre van normaal is.  Banken zijn nog maar nauwelijks terug op de hypotheekmarkt, alles moet door Fannie Mae en freddie Mac verstrekt worden. Dat leidt tot ergg strenge eisen. Vroeger vond men een FICO-score van kredietwaardigheid van 720 al erg streng, nu moet je 760 hebben.

Bovenstaand verhaal is denk ik wat te pessimistisch. De stijging van de huizenprijzen zal echt wel afzwakken, maar wel door blijven stijgen. Banken komen langzaam terug en zullen minder streng met die FICO-scores worden. De betaalbaarheid van huizen is nog steeds zeer goed in de VS, maar niet langer record hoog. De demografie maakt het noodzakelijk dat er behoorlijk meer gebouwd moet worden dan nu gebeurt.

mannen worden steeds dommer vergeleken met vrouwen


S&P en de balans van de FED (update)

De S&P 500 stijgt nog keurig volgens het QE-boekje van de FED, de verstoring in mei was maar kort. $85 miljard per maand kopen vanwege QE leidt tot een 40 punten hogere S&P. Vermindering van QE vermindert dat de eerste tijd tot ongeveer 30 punten, maar dat is ook nog mooi.
De S&P is nu weer in lijn met de stijging van de verwachte winsten van een jaar vooruit sinds september 2009.