23 februari 2011

Niet het jaar van het konijn maar van het tablet in China




Iedereen wil ineens tablets maken sinds Apple met de iPad zo veel succes heeft. Die tablets zorgen voor heel veel producten en diensten en daarmee werk in allerlei sectoren. Morgan Stanley had enkele aardige tabellen waaruit je kunt zien dat tablets het bedrijfsleven gaan veroveren en vooral in China aan een ongekende opmars bezig zijn.

Er wordt ook gewaarschuwd tegen de komende overvloed aan tablets.
The coming Tablet glut (http://blogs.forbes.com/ericsavitz/2011/02/17/the-coming-tablet-glut/)
De iPad van Apple had eerst het alleenrecht en nu zijn er al 80 tot 100 nieuwe modellen in ontwikkeling van iPads. Alle PC-makers, mobieltjesfabrikanten, netwerkbouwers en TVproducenten zijn nieuwe tablets aan het verzinnen. Er komt daardoor een overvloed aan tablets, veel verkeerde investeringen en overtollige voorraden. Prijsoorlogen, bloedbaden moeten de bedrijven dit afleren. Voorlopig zitten we aan de kant dat iedereen droomt van fantastische omzetten van tablets. Maar er zullen veel verliezers komen en weinig winnaars. Voor de sectoren die toeleveren kan het misschien gemakkelijker een bonanza worden. Apple is erg in het voordeel met zijn merknaam, is de first-mover, is dominant met apps.

De tabellen van Morgan Stanley laat heel wat kansen zien. De ICT-Revolutie is beslist nog niet uitgeïnnoveerd.

Foreign & Colonial Investment Trust veel meer dan een miljoen procent omhoog?!

IEX profs meldde een rendement van 1 miljoen % op de belegging in het beleggingsfonds Pioneer Investments sinds 1928 bij herbelegging dividenden.
(http://us.pioneerinvestments.com/misc/pdfs/press_releases/pfund_milestone.pdf)

Het vlaggenschip van F&C, de F&C Trust heeft sinds 1868 vermoedelijk veel meer opgebracht.
Ik veronderstel van 1868-1928 ongeveer 6% rendement; dat lijkt me conservatief gezien de voorkeur in de startdecennia voor leningen van opkomende landen en de belegging in aandelen in de jaren twintig; 1928-heden geen 11,85% van Pioneer rendement maar eerder 8% (duidelijk lager dan de markt): dan kom je uit op ruim 18.000 keer de startinleg.
F&C heeft de cijfers helaas nooit zo ver terug uitgerekend (een mooi werkje voor een stagiar zou ik zo zeggen), men heeft cijfers van na 1945.

Nog meer helaas is mijn overgrootvader in 1868 (hij was toen 28 en had er ruim genoeg geld voor) niet op het idee gekomen om 50 pond (dat kostte toen één participatie) te beleggen in het eerste beleggingsfonds van Groot Brittannië dat de F&C Trust werd. Het mooiste zo droom ik dan zou dan zijn geweest als hij een soort stichting à la Coelombie had gemaakt (zoals we in ons boek beschreven; Coelombie had het langst beheerde vermogen in de wereld) die de waarde van de belegging na een enorme tijd , zeg 100 jaar en niet de 200 van Coelombie, na zijn dood aan zijn nazaten zou hebben uitgekeerd. Dan hadden zijn (talrijke) nazaten nu 1 miljoen pond gehad (als ze alle inkomsten herbelegd hadden en nooit belasting over de dividenden hadden betaald).

Dat resultaat van F&C Trust is veel beter geweest dan dat van de stichting van Coelombie: dat werd maar 575 keer zo groot. Bij de F&C Trust heb je een enorme survivalship bias: het fonds bestaat niet voor niets als enige zo lang. Het is nooit tegen een enorme ramp aangelopen. Het heeft zeer lange perioden van zeer goede opbrengsten gekend. Ook was het fonds betrouwbaar en niet beheerd door boeven, waardoor veel mensen in Groot Brittannië die in de 19de eeuw in beleggingsfondsen belegden getroffen werden (het gebeurde na 1870 zo vaak dat men beleggingsfondsen wilde verbieden in het VK).

22 februari 2011

update vierjaarscyclus


Maart 2009 was het dieptepunt van de bear markt van de kredietcrisis. Daarna kregen we prachtige fases AB en CD, zoals normaal is na een grote bear markt met schokken, een voorraadcrisis (Kitchin) en een forse daling van de vaste investeringen (juglar).

De eerste correctie was heftiger dan normaal, zoals we ook zagen in ongeveer vergelijkbare periodes na zware recessies zoals 1976 en 1984. In die fase slaat de angst toe voor de dubbele recessie en deze keer was die heftiger dan normaal.

De fase EF was/is erg goed en zoals gewoonlijk is men verbaasd dat de beurs zo veel stijgt gezien alle zorgen zoals nu de Eurocrisis en de alom geaccepteerde theorie van het Nieuwe Normaal.
In de fases AB en EF gaan de koerswinstverhoudingen (PE's) flink omhoog, terwijl je een daling van de koerswinstverhoudingen ziet in de fases BC en vooral DE.

We zitten nu vermoedelijk aan het eind van de fase EF(misschien was F afgelopen week) en komen we in de fase FG die een half jaar hoort te duren, misschien nu wel drie kwartalen. In die fase gaan de koerswinstverhoudingen wat omlaag en stijgen de winsten behoorlijk. De beurs heeft dan een ongeveer horizontale trend (alleen als de winsten geweldig veel meer stijgen dan men nu denkt komt er een redelijke stijging zoals in 1994 en 2005) waarin het optimisme over de winsten normaliseert van het huidige hoge niveau.

Brokers verhogen inflatieverwachtingen voor VS met de handrem


Goldman Sachs had al eerder bericht dat de hogere grondstoffenrpijzen nog lang niet waren verwerkt in de consumptieprijsindex in de VS. Gisteren verhoogde men as officieel de inflatieverwachtingen. GS gelooft nog heilig in zeer lage kerninflatie, maar de 0,5% is verlaten en ingeruild voor 0,75%-1%.
Dat heilige geloof is gebasserd op de lage bezettingsgraad, hoge ouput gap, hoge werkloosheid die lonen laag houden. GS is iets voorzichtiger geworden door een iets hogere structurele werkloosheid aan te houden van 6,25% (maar dat wordt lager vinden ze en is nog steeds enorm veel lager dan de huidige werkloosheid).
Ik zie meer inflatie. De huurinflatie gaat weer snel normaal worden (minstens 2%, eerder 3% en niet de 0 van de laatste tijd) en dat is 40% van de CPI. Ook zie ik iets meer invloed van de grondstoffenprijsstijging.

Spectaculaire verbetering koopgeneigdheid: Amerikanen willen ineens allemaal een huis en nieuwe auto


Meestal zeggen die indexen voor het consumentenvertrouwen niets nieuws over het reilen en zeilen van de economie. Het is gewoon de verwerking van wat de aandelenkoersen deden, de stijging van de benzineprijs en de trend van de initial claims voor werkloosheid.

Deze keer hadden de subindexen van de index voor het Michigan Consumer Confidence wel een verrassing, zie plaatje hierboven. Dit plaatje wil zeggen dat 14% van de ondervraagden een nieuwe auto wil kopen in de komende zes maanden en 5% een nieuw huis (dit zijn ongeveer all time highs voor de reeksen).

Die huizenkopers kunnen dan trachten te profiteren van de 15-25% daling van de huizenprijzen in 2011 die Shiller vandaag op Bloomberg meldde te zien aankomen (daar durf ik wel en fles wijn op in te zetten dat dit niet gaat gebeuren).

Afijn, mijn 4% groeivoorspelling voor het tweede en derde kwartaal 2011 in de VS kan ik beter verruilen voor 5%.

Reële dekkingsgraden krijgen knauw


Men rapporteert nu allemaal wel dat de dekkingsgraden van de Nederlandse pensioenfondsen flink gestegen zijn, maar in reële termen is het huilen geblazen: de 30-jaar inflatieverwachting zoals de inflatieswap aangeeft steeg van 2% naar 2,5%. Bij een duratie van 16 tel uit je verlies: 8% daling reële dekkingsgraad.

21 februari 2011

uiflatie (2); voedselinflatie raakt India, China en Indonesië


Ook Morgan Stanley is de uiencrisis opgevallen, naast andere crises in de regio: gepeperde prijzen in Indonesië en China is solidair met de knoflooklanden in Europa die zo’n problemen hebben nog meer te lenen. Nu goud zo duur is geworden is men uien, specerijen en knoflook op aan het potten. D.w.z. de problemen bij de uienprijzen etc. zijn volgens Morgan Stanley flink verergerd omdat de centrale bank de rente niet genoeg verhoogden. Uien in India was de beste belegging: in korte tijd ging het 13* over de kop. De tulpenhandel was er niets bij. De gevoelsinflatie is daardoor heel hoog, de inflatieverwachtingen lopen op.
Een daling van de uienprijzen is een absolute must voor outperformance van de Indiase beurs (en eenvoudig voor elkaar te krijgen).

Na 100% stijging winstnemen?


De S&P500 is nu 100% gestegen vanaf het dieptepunt. In de grafiek hierboven heb ik de koersstijging sinds het laagste punt van de voorgaande drie jaar afgezet. Een stijging van meer dan 100% kwam zelden voor na de Tweede Wereldoorlog: in 1956 (niet in de grafiek), 1998, 2000 en nu. 110% werd dan nog gehaald, maar dan kwam een correctie. Je kunt daar niet op bouwen, want je hebt veel te weinig data om er iets statistisch verantwoord over te kunnen zeggen. Bij opkomende landen zie je vaker 100% stijgingen. Die kunnen zelfs 500% worden, maar nogal eens zie je winstnemingen na 100% stijging.

20 februari 2011

de 4 hoofdgrafieken volgens Goldman Sachs voor de aandelenmarkt


Goldman Sachs vindt bovenstaande vier grafieken het belangrijkst (dubbelclicken maat plaatje wat groter).
Twee staan op groen: het momentum van de wereld leading indicators (GLI) en de trend van de stress in de wereld.
De berekende risicopremie van aandelen staat op oranje: het laagste niveau sinds de kredietcrisis, maar waarom moet de risicopremie hoger/ vergelijkbaar zijn dan in 2003, de Golfoorlog?
Het meeste zorgen baart de risicopremie van credits. Dat is te hard gegaan volgens GS.Als de centrale banken de handelsbanken dwingen voorzichtiger te worden met credits kan dat problemen gaan geven, maar voorlopig vind ik het heel logisch dat het kredietrisico nu extreem laag is gezien de overmatige prudentie van het bedrijfsleven sinds de kredietcrisis en de heel krachtige opdracht aan de CIO's uit de tang van de banken te blijven.

3D printer: van stradivarius tot organen


De afgelopen weken waren er diverse artikelen over 3D printing. Afgelopen zaterdag zag het Parool een 3D printer straks op elk bureau in het artikel: De toekomst wordt geprint in 3D.
Op het internet kun je al diverse 3D printers kopen, bijvoorbeeld MakerBot, waar je voor € 675 al wat zou hebben dat samen met een pot plasticpoeder dingen van 6 centimeter kan in elkaar prutsen.
Het maakt de wereld helemaal plat: je bestelt een model in de VS en laat het dichtbij uitprinten. Eindhoven is present met Shapeways.
Massaproductie wordt weer vervagen door individueel maakwerk.

The economist had 3D printen op de voorkant met het artikel: print me a stradivarius How a new manufacturing technology will change the world(http://www.economist.com/node/18114327).
De vorm krijg je wel, maar het juiste materiaal nog niet.
Voorlopig is een 3D printer nog duur, kun je nog maar met weinig materialen printen, gaat alles erg traag en is het zeer ingewikkeld.
Maar het is vermoedelijk wel de toekomst. Men ontwikkelt een en ander in reuzesnelheid en een 3D printer is heel wat goedkoper dan de eerste laserprinter. Als er voldoende toepassingen gevoden worden, dan kan het ineens hard gaan.
Zelf vond ik de bioprinter interessant: binnen vijf jaar hoopt men organen te kunnen printen die met eigen lichaamscellen die daardoor lichaamseigen zijn (http://www.3dprinter.nu/bio_printer.php)
Voorlopig zijn het vooral de knutselaars die de blits maken met de meest onmogelijke zaken voor de inrichting van huizen.

Ik heb al eerder geblogd over 3D printing: http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2010/09/nieuwe-technologie-rukt-op-3d-printing.html

Gundlach door Barrons gebombardeerd als nieuwe koning van de obligatiemarkt


Jeffrey Gundlach kreeg van Barron's de titel: new king of the bond markets. ( http://online.barrons.com/article/SB50001424052970204442204576144662301971254.html?mod=BOL_article_full_popview#articleTabs_panel_article%3D1). Het omslagartikel rept van de King of Bonds. Bill Gross is afgezet door een controversieel figuur dat door zijn vorige werkegever allerlei processen aan de broek kreeg voor te veel laten slingeren van pornoblaadjes, het roken van marihuana en waar het natuurlijk om draait het te veel benutten van de klantenlijst.
Daardoor is de inflow in de fondsen van Double Line veel lager dan de voortreffelijke performance doet vermoeden.
Als zo veel grote beleggers in obligaties is Gundlach structureel negatief op aandelen (maar in maart 2009 werd hij positief op aandelen) en ziet hij slechte economische tijden. De huizenprijzen zullen meer dan 10% verder dalen. Het zal misgaan met heel wat municipality bonds, hij verwacht beleggingsfondsen in gemeenteleningen volgend jaar of iets later op te kunnen kopen op 40% van de waarde.
Hij ziet duidelijk het meeste in asset backed securities, vooral van hogere investment grade. Hij heeft geen trek in opgekalefaterde subprime hypotheekfondsen.
Ach, dat is een populaire visie en dat is in ieder geval prudent en heeft een behoorlijke kans tot een beter resultaat dan beleggen in alleen staatsleningen te geven.
Hij is heel voorzichtig met zijn exposure naar high yield. Qua volatility moet je high yield met 20 jaar Treasuries vergelijken en dan krijg je bij high yield maar 300 bp meer, niet genoeg volgens Gundlach.

Bij een tienjaars rente van 4,5% ziet hij de economische groei te veel terugvallen. Dan kan de rente flink omlaag, al ziet hij geen tienjaars rentes meer beneden 3%.

19 februari 2011

Houdt die rentestijging op, nu iedereen pessimistisch op rente is?



Zo zoetjes aan is het iedereen opgevallen dat de rente aan het stijgen is. In tegenstelling met vroeger zijn we nu heel blij met al die koersverliezen op obligaties (want de pensioenuitkeringen lopen minder gevaar).

ASR (Absolute Strategy Research) heeft een aantal polls waarbij ze het sentiment tonen, o.a. van Amerikaanse staatsleningen. Dat sentiment is al enkele weken extreem pessimistisch. De contraire belegger gaat nu op basis daarvan denken of hij moet kopen.
De onderste twee plaatjes laten zien dat men misschien nog even moet wachten, want men zegt wel ontzettend pessimistisch te zijn, maar zo zit men nog niet gepositioneerd volgens de surveys van JP Morgan. De trend vliegt wel in die richting, maar men zit nog echt niet extreem kort met de duratie.

Waarschuwing: in een vorige post heb ik al behandeld dat handelen op basis van sentimentsindicatoren vaak mis kan gaan. Het sentiment kan heel lang extreem zijn en zelfs nog extremer worden. In de kredietcrisis zou men op basis van negatief sentiment veel te vroeg aandelen gekocht hebben. De laatste maanden roept men voortdurend dat aandelen extreem overbought zijn. Misschien is dat wel zo, maar ondertussen zijn aandelen wel gewoon doorgestegen.
Gelukkig voor de pessimisten kan de beurs niet alleen maar omhoog en zal deze echt wel een keer gaan dalen. De kans dat de rente gaat dalen is misschien nog wel groter op korte termijn, maar ik denk dat het verstandiger is de top van de ISM af te wachten voordat het echt goed zal gaan met Nederlandse of Amerikaanse staatsobligaties. Maar de rente zit niet meer op een zo laag niveau dat je als pensioenfonds de rentematch eens flink moet afbouwen: op tijd tevreden zijn met de gestegen rente kan prudent zijn voor een pensioenfonds.

De draagbare revolutie van Turkle en de macht individuen van Ter Veer en Vermeulen

Dit weekend staat in het NRC een interview "de draagbare revolutie" met Sherry Turkle naar aanleiding van haar boek "Alone Together".
Mensen, wat wij in ons boek de macht individuen noemen, veranderen door mobiele telefoons en computers.

In het eerste deel van de ICT-Revolutie is alleen het accent gelegd op de technologie (bedrijven als Microsoft komen op). Bij het tweede deel kwam er veel aandacht voor de individuele netwerken maar dan wel vooral op de kracht ervan als ze groter worden, de explosie van ideeën die dat genereert, hoe je via internet zaken verkoopt, diensten verleent (de Google tijd).
Nu zitten we in de derde fase van de ICT-Revolutie en die gaat over de sociale gevolgen (de Facebook tijd).
Het eerste deel liep uit op een geloof in een "new era" en de Nasdaqcrash.
In het tweede deel werd de wereld plat, de kenniswerker kreeg het steeds beter en de relatieve neergang van de Amerikaanse middenklasse kreeg vaart.

In het derde deel zien we dat de ICT-Revolutie echt doordringt in de maatschappij en de politiek. De privacy gaat eraan, maar er zijn ook positieve zaken: na de Tweede Wereldoorlog vinden de westerse landen dat je voor meer welvaart niet langer het land van de buurman militair moet veroveren, maar economisch. Maar pas de opkomst van het mobieltje waarmee gefilmd kon worden deed regiems wankelen. Wreed onderdrukken wordt steeds moeilijker, de hele wereld is met een click op de hoogte. Dit jaar zien we de Jasmijnrevolutie die eindelijk de patstelling van dictaturen in Noord Afrika gedoogd door het Westen doorbreekt.
Het veroorzaakt waarschijnlijk ook de opkomst van populistische politici.

Uit NRC: Turkle beschreef in 1995 [toen kwam de sprong in de productiviteit in de VS door de ICT-Revolutie] al dat de grens tussen de alledaagse en de virtuele wereld begon te vervagen.
Nu zitten we in een tijd dat we de digitale wereld overal met ons mee naartoe dragen.
Ze interviewde honderden pubers/jongeren/ volwassenen over hun leven met internet, computers, mobieltjes. Opgroeien onder permanent bereik valt niet mee. Men voelt zich gevangen in het Facebook-profiel, men voelt zich slaaf van e-mail, sms-en etc. We zijn extreme multi-taskers geworden. We krijgen steeds minder echte vrienden. We zetten iedereen digitaal in de wacht in plaats dat we met mensen spreken ("real life gesprekken"). Kinderen voelen daardoor angst, verlatenheid.

Wat trekt iedereen naar internet, zorgt ervoor dat de snelst groeiende groep facebookgebruikers 35-44 jarigen zijn? Dat is hoop volgens Turkle: online kan je leven zo maar veranderen: je krijgt plotseling opdrachten, je kunt opzoeken hoe het met je hobby-onderwerpen gaat: "Online is where the good things will come". Men wil emoties delen en sms'/twittert er steeds erger op los. Dat moet met onmiddellijk antwoord, anders slaat eenzaamheid toe.
Turkle denkt dat 9/11 ook sterk heeft bijgedragen aan de eis om voortdurend bereikbaar te zijn: de kinderen in de VS werden op 9/11 uren vastgehouden, opgesloten op scholen en dat heeft grote indruk gemaakt op de kinderen van toen.

Privacy is een groot probleem aan het worden. Zuckerberg van Facebook noemt privacy "een niet langer relevante sociale norm". Turkle waarschuwt: "Als alle informatie is verzameld, dan kan iedereen een informant worden". D.w.z. iedereen is een potentiële Stasi-agent/ KGB informant. De jeugd leert voorzichtig te zijn met informatie op Facebook etc te zetten en probeert voortdurend op te schonen door te deleten en te erasen, maar dat werkt niet goed genoeg om gerust op je privacy te kunnen zijn.
Turkle is een stuk negatiever geworden op de ICT-Revolutie dan ze in 1995 was, toen ze nog door de technologie op handen werd gedragen (ze was/is de techno-Freud), nu wordt ze meer en meer als een verrader gezien die de donkere kanten van de ICT-Revolutie onderzoekt en bekend maakt.

Kortom: ik twitter, dus ik besta zou de moderne Descartes zeggen.

18 februari 2011

China: 8% groei en banken moeten elke maand meer reserves aanhouden


RBS vindt het maar raar dat groei in China zo hoog is. Nu is die circa 8% zegt RBS, meer kan het niet zijn gezien de groei van het elektriciteitsverbruik en de geldgroei. Als ze toch met hogere cijfers voor de dag komen (de regering belooft immers 9,8%), dan komt dat door creatief boekhouden.

De Peoples Bank of China vond vandaag dat banken weer een half procentje extra reserves moesten hebben om al die leningen te blijven verstrekken.
Elke maand is het nu raak en verhoogt de PBOC de Reserve Requirement Ratio (RRR) en
nu ook de korte rente af en toe. In januari hebben de banken in China namelijk te goed hun best gedaan en 1040 miljard yuan aan nieuwe kredieten verstrekt tegen 480 miljard in december.
In maart zal de PBOC ons niet verrassen en de RRR weer verhogen, maar met een redelijke kans zullen ze te lui zijn om ook de korte rente te verhogen omdat de inflatie niet al te akelige dingen lijkt te doen.