9 juni 2011

Was QE2 goed of slecht

Er begint een groeiende schare, vooral republikeinse, economen en beleggers te ontstaan die QE2 een daverende mislukking vinden. Het is de groei om zeep aan het helpen, omdat het via ongebreidelde stijging van grondstoffenprijzen heeft geleid tot zo veel inflatie dat de reële inkomensontwikkeling negatief werd. QE2 heeft niet geleid tot extra kredietverlening, omdat banken al veel te veel vrije reserves hebben en ze werkelijk niet weten wat ze met nog meer reserves zouden moeten doen. Kortom de economische groei is er niet mee geholpen, terwijl de FED enorme risico’s op zijn balans aan het opbouwen is.

Zo slecht was QE2 in mijn ogen helemaal niet.
1. De FED slaagde erin het vertrouwen te laten stijgen, zoals o.a. blijkt uit de stijgende beurzen
2. De FED zorgde voor hogere inflatie. Het nominale BNP steeg hierdoor behoorlijk. Dat moet doorgaan, anders wordt schuld/ BNP een te groot probleem.
3. De vooruitzichten voor kredietgroei verbeterden. De stress op de kredietmarkten nam verder af. Op de obligatiemarkt gingen bedrijfsleningen er in als koek en ook het bankwezen is schoorvoetend bezig de kredietverlening uit te breiden, zoals de laatste Senior Loan Officer Reports duidelijk maken.
4. Door het opkopen van bijvoorbeeld staatsleningen komt geld vrij in o.a. de particuliere sector dat voor andere zaken zoals consumptie kan worden aangewend.
5. QE2 maakte de dollar zwakker en verbeterde zo de exportvooruitzichten van de VS
6. QE2 maakte de rentecurve steiler. Daardoor worden de bankwinsten groter en blijven de lang vooruitlopende leading indicators positief. De berekende kans op een recessie wordt hierdoor erg klein.
7. QE2 kon weinig kwaad, omdat het niet kon leiden tot oververhitting van de economie met bijbehorende hyperinflatie. QE is een kansrijke innovatie om niet in de liquidity trap van Keynes te komen. Om dit voor elkaar te krijgen waren wel enorme bedragen nodig, emkele duizenden miljarden dollars.

N.B. De stijging van de grondstoffenprijzen werd vermoedelijk door QE2 groter dan anders zou zijn gebeurd, maar QE2 was niet de enige reden voor de stijging van de grondstoffenprijzen. De hoofdreden bleef de hoge economische groei in de wereld, vooral in China.
Dat de groei in de VS teleurstelde kwam vermoedelijk niet door QE2, dat is niet de reden voor de aardbeving in Japan en de doorgaande val van de huizenmarkt.
Zonder QE2 was denk ik de groei nog lager geweest.

Waterig "Strong Vigilance" verzwakt euro


Trichet sprak de vreselijke woorden van strong vigilance. De journalisten sprongen hierop en vroegen of de renteverhoging de volgende maand echt zeker was. Dat werd geacht vragen naar de bekende weg te zijn, maar Trichet zei dat een verhoging helemaal nog niet zeker was als de data veranderden. Hij zond ook signalen uit een zekere weerzin te hebben voor nog meer verhogingen na juli.
De valutahandelaren wisten niet hoe vlug ze van hun euro's af moesten komen, vooral ook omdat het handelstekort van de VS erg meeviel. De import van auto's en auto-onderdelen uit Japan was onverwacht sterk teruggevallen (hoe is het mogelijk, dat men daar niet op kon komen) en er was ook minder olie ingevoerd.

De dollar lag er niet zo bleekjes bij als de cartoon bij het artikel van Martin Feldstein in de FT (The Economy Is Worse Than You Think) suggereerde (hij stelde o.a. dat de groei van het BNP in de VS in elke maand negatief was in 2011 behalve februari; hij waarschuwde dat je lang moet gaan wachten op goed nieuws uit de VS; Feldstein vindt het verschrikkelijk dat Obamacare dreigt door te gaan ($ 1 triljard door putje komende tien jaar vindt hij)en Obama zo veel zit te dreigen met hogere belastingen voor multimiljonairs).

Huizen in VS zijn weinig gewicht in goud waard



Landon Lowdown van Morgan Stanley had bovenstaande grafiek met hoeveel ounce (31,1 gram) je het gemiddelde huis in de VS kan kopen. Nu is dat 142 ounce. Als je het zo bekijkt zijn huizen wel erg goedkoop geworden.
Het is nog niet zo erg als aan het eind van het hyperinflatietijdperk in Duitsland, waar je met één ounce goud een blokje huizen kon kopen.
Overigens ook in de VS kun je voor minder dan een ounce goud een huis kopen: er werden huizen (of iets dat er voor doorgaat) bij foreclosures in Detroit verkocht voor $750, een halve ounce goud vandaag de dag.

Greenlaw (MS) ziet 4% groei in H2 in VS door hogere autoverkopen en -productie


Dave Greenlaw van Morgan Stanley ziet na lage groei in het tweede kwartaal de groei in de VS aantrekken naar 4% in de tweede helft van het jaar. De hoofdschuldige is de autoproductie, die in het tweede kwartaal erg laag was en sterk zal herstellen en in het derde kwartaal voor 1,5% extra groei zal zorgen.
Verder gaan de (hopelijk) lagere olieprijzen leiden tot meer consumptie en ook de export zal gaan bijdragen aan de groei. Ook de investeringen zullen sterk gaan groeien in de tweede helft van het jaar om te kunnen profiteren van de extra vervroegde afschrijvingsmogelijkheden voor vooral het midden- en kleinbedrijf.

Stijging huizenprijzen in enkele landen in Europa


Het plaatje van de Danske Bank laat zien dat de ontwikkeling van de huizenprijzen in Europa van land tot land erg verschilt. De landen met grote stijging voor de kredietcrisis zoals Ierland en Spanje roken een zware pijp. De omvang van de hypotheken in Ierland is hoog (maar wel veel minder dan in Nederland) en ook in Spanje zijn er problemen met de hypotheken (maar veel minder, de probelemen zijn er vooral bij de financiering van projectontwikkeling).
Frankrijk is nu het land van de stijgende huizenprijzen en in Duitsland worden nu ook flinke stijgingen van huizenprijzen gerapporteerd.

8 juni 2011

Bernankes woorden gisteren


Bianco had bovenstaand plaatje van de woordenbrei van Bernanke gisteren. Dan zie je dat het accent vooral lag op prijzen en inflatie. Wat de pers oppikte, frustratingly low growth en transitory kun je niet terugzien.
De beurs was geschrokken van die frustrerend lage groei volgens Bernanke, maar Bernanke zegt dat je meer moet letten op dat transitory: de lage groei en betrekkelijk hoge grondstoffeninflatie is van voorbijgaande aard.

Trouwens, de effectiviteit van QE2 wordt steeds meer bestreden. De groei in de VS valt tegen en dat zou zelfs veroorzaakt zijn door QE2. QE2 veroorzaakte hoge grondstoffenprijzen en daardoor in reële termen een krimpend inkomen. Banken konden niets doen met de extra reserves die werden toegeschoven door de FED.
Ik ben positiever. De FED kocht staatsleningen van particulieren die het vrijkomende geld opnieuw moesten beleggen in zaken met een hoger rendement of uit konden geven. QE2 heeft geleid tot een hoger consumentenvertrouwen en vertrouwen van het bedrijfsleven, waardoor de onderconsumptie en onderinvesteringen minder werden. Zonder QE2 zou men in en buiten de VS er slechter voorstaan.

7 juni 2011

Autoverkopen waren slecht, maar gaan verbeteren



De plaatjes van Yardeni laten zien dat de autoverkopen ineens flink gedaald zijn, alom wordt aangenomen door Japan. De lage verkopen hebben niet geleid tot hogere voorraden vergeleken met de verkopen zoals meestal gebeurt, maar tot lagere. Dat geeft aan dat de zwakte waarschijnlijk tijdelijk is.
Maar de zwakte is genoeg om de economische groei in de VS in het tweede kwartaal op 2% te houden (zowel consumptie is zwak door de lage autoverkopen als de productie is zwak door problemen met onderdelen uit Japan).

Bernanke praat beurs omlaag

De speech van Bernanke zorgde ervoor dat de winst op de Amerikaanse beurzen op het laatst omsloeg in een klein verlies. Meestal zijn dit soort speeches goed voor de beurs, maar deze keer niet.
Bernanke gaf toe dat het momentum van het economisch herstel in de versukkeling was geraakt, maar zag geen recessie op ons afkomen. Hij vermeed te praten over QE3, boorde de hoop daarop eigenlijk een beetje de grond in en men gaat QE3 niet meer in 2011 verwachten, zo lijkt men een en ander te interpreteren.
De werkloosheid is veel te hoog, zo vindt Bernanke en verbetert teleurstellend slecht. Dat betekent dat hij de rente voorlopig niet gaat verhogen.
Natuurlijk was hij niet al te somber, zo iets kan hij niet maken. Hij ziet de groei in het tweede helft aantrekken als de negatieve invloed van Japan verdwijnt en de invloed van de te snel stijgende grondstoffenprijzen ook uit de cijfers gaat lopen (=koopkrachtverbetering).
Maar Bernanke waarschuwde dat je met monetaire politiek niet alle problemen kunt oplossen en dat er negatieve invloed op de groei komt van fiscale bezuinigingen.

De perfecte storm die de consumptie in de VS tegenhoudt





James Cooper noemde het:
The Economic Perfect Storm That's Killing Consumer Spending

De herziening van de BNP cijfers had nog wat ander slecht nieuws: de inkomensgroei werd naar beneden bijgesteld en dan vooral de reële inkomensgroei waar door de stijging van de grondstoffenprijzen niets van over bleef.
Erger nog, de spaarquote werd ook flink naar beneden bijgesteld en dat betekent dat er weinig extra consumptiegroei hoort te komen door de komende daling van de besparingen.
Je ziet wel automatische stabilisators ontstaan: door de zwakke inkomensgroei krijgt de olieprijs en nu ook de benzineprijs een flinke knauw. Economische zwakte leidt tot lagere benzineprijzen en zo tot herstel van de koopkracht.

De bijstellling van de inkomensgroei is een tegenvaller, omdat je de laatste tijd opwaartse bijstellingen zag van de werkgelegenheidsgroei in de voorafgaande maanden en een herstel van het inkomen van zelfstandigen. Kennelijk is de zwakte op de huizenmarkt een bron van ellende voor de zelfstandigen die vaak een baan hebben die gekoppeld is aan de vastgoedmarkt, zoals makelaar, hypotheekadviseur of bouwvakker.
Bevestiging van de zwakte moet komen uit de barometer voor het midden- en kleinbedrijf, de NFIB, die vorige maand ook slecht was (NFIB cijfers over ruim een week). Als de NFIB slecht is, dan gaat men weer aan dubbele dips denken. Door dalende benzineprijzen zal het overigens niet echt zo ver komen.
bron: http://www.thefiscaltimes.com/Columns/2011/06/06/Economic-Perfect-Storm-Halts-Consumer-Spending.aspx#ixzz1Octko0go
en pragmatic capitalist

6 juni 2011

Groei VS naar beneden, maar niet voor lang

Het economisch nieuws uit de VS valt de laatste tijd zeer tegen. Waar eerst volop vertrouwen was dat de groei in het tweede kwartaal zou aantrekken tot circa 4% in het tweede kwartaal (de werkgelegenheidsgroei was goed, de overheid geeft meer geld uit etc.), denkt men nu eerder aan 2%. De CAI indicator van Goldman Sachs wijst op 1,6% groei over de maand april en 1,6% in mei. Japan zou de schuld zijn van 1% groeiafzwakking en de hoge olieprijs ook zo iets, maar dan nog heb je niet verklaard waarom de groei maar 2% of lager zou zijn. De tornado's zijn ook een bron van tegenvallende groei en de huizenmarkt ook.

Op korte termijn is de groei dus zwaar tegenvallend, meer zoals het Nieuwe Normaal aangeeft. De reden is dan weliswaar meer het weer, Japan en de olie, maar het maakt de bewijsvoering moeilijker dat het Nieuwe Normaal niet geschikt is als leidende theorie voor waarom de groei in de VS tegenvalt.

De groei in de VS gaat gelukkig met goede kans na het tweede kwartaal weer aantrekken. De negatieve invloed van Japan slaat om (de lage voorraden auto's moet aangevuld worden bijvoorbeeld). Door de lagere olieprijzen gaan zorgen voor een duidelijk lagere inflatie die de koopkracht gaat helpen (vooral in het vierde kwartaal). Het beschikbare inkomen stijgt vrij behoorlijk (de werkgelegenheid groeit, de hogere inkomens groeien sterk). De huizenmarkt kan haast niet nog slechter worden, de hypotheekrente staat op all time lows. De kredietgroei trekt sterk aan, zoals het Senior Loan Officers Report aangeeft. Dat betekent dat de investeringen behoorlijk aan het aantrekken zijn. Het geld is er in ieder geval voor en de winstmarges zijn hoog en de rente laag, dus het is logisch dat het steeds beter gaat met de investeringsgroei. Daarmee zal de werkgelegenheidsgroei redelijk blijven.
Kortom 4%+ groei in de tweede helft van 2011 in de VS.

S&P500 oversold


De S&P500 begint oversold te raken. Een van de indicatoren is hoe veel aandelen onder hun 20-daags gemiddelde liggen. Strategas gelooft sterk in deze indicator.
Na 1 maand was de S&P in 67% van de gevallen hoger, na 3 maanden 94%.

De S&P500 heeft steun op het 150 daags gemiddelde (1287, nu dus) en het 200 daags gemiddelde (1250).

Zelf vind ik het percentage aandelen beneden het 50-daags gemiddelde een sterkere indicator, dat was vrijdag 30%. Echt oversold is het beneden 20%. Die 20% is nog niet bereikt omdat de defensieve sectoren (utilities, telecom, consumer staples, helath care zaten vrijdag boven 66% (zie blog Bespoke))zich heel goed gehouden hebben bij de recente dalingen.

Drakenbootdag in China (beurs dicht)


De Chinese beurzen (inclusief die van Hongkong en Taiwan) waren dicht vanwege drakenbootdag. Men herinnert op de vijfde dag na de vijfde maan van het jaar de zelfmoord van Chiu Yuan in 278 voor Christus, een geliefd dichter en minister die niet meer wilde leven toen een zelfzuchtige prins de macht overnam.
Hij pleegde zelfmoord door een zware steen om zijn middel te binden en in de rivier te springen. De vissers in de buurt konden hem niet redden en zijn lichaam werd nooit gevonden. Men ging woest met de peddels slaan om de vissen weg te jagen, zodat deze Chiu Yuan niet zouden oppeuzelen. Ook gooiden ze voedsel in de rivier zodat de vissen iets anders zouden kunnen eten. Die ceremonie herhaalde men jaarlijks. Nu eet men een soort rijstpuddingkje ter ere van die traditie.

Wat later werd er een draak bij verzonnen, die met rijstwijn bedwongen moest worden. Volgens de legende kwam een geest op zeker moment vertellen dat een draak de geofferde rijst opat. De rijst moest met rode zijden linten verpakt worden om de vissen weg te jagen. Men ging botenraces houden om de draken te verslaan en om het lichaam van Chiu Yuan te vinden. Die drakenbootraces worden tegenwoordig ook buiten China gehouden in o.a. de VS en het VK.

Kinderen moeten op deze feestdag proberen een ei rechtop te laten staan, iets dat op deze dag relatief eenvoudig zou zijn omdat de zon dan bijna rechtop zou staan (daarom noemen de Chinezen de dag het festival van de rechtopstaande zon).

bron: http://www.chinavoc.com/festivals/Dragonboat.htm

5 juni 2011

Meer vertrouwen in Obama is sterkere dollar?


Strategas had de bovenstaande grafiek. Hoe populair de president van de VS is, hangt erg samen met de sterkte van de dollar. De populariteit van de president (de approval rating) hangt sterk samen,is enigszins leidend op het consumentenvertrouwen.
De president heeft dat niet helemaal in de hand. Hij kan laten doorschemeren dat FED-gouverneurs niet worden herbenoemd, maar hij kan zich niet al te nadrukkelijk bemoeien met het beleid van de FED (want die hoort zogenaamd onafhankelijk te zijn), maar vooral, de president heeft geen invloed op de olieprijzen (hogere benzineprijzen zijn dodelijk voor de approval rating en consumentenvertrouwen).
Voorlopig lijkt het gepruts van de republikeinen met hun presidentskandidaat Obama en daarmee de dollar te helpen.

N.B. Na elke verkiezing is per definitie (anders deugt de verkiezingsuitslag niet) de nieuwe of herkozen president populair. Dat wijst op een sterkere dollar in 2013.

inflatie volgens olie output gap



Goldman Sachs (Hatzius c.s.) stelden vorige week hun groeivoorspellingen naar beneden bij en de inflatieverwachtingen naar boven. Hun zwartgallige denken was geen gevolg van een nieuw geloof in het nieuwe normaal, maar een nieuw geloof in de olie output gap. De Chinezen willen maar al te graag te veel voor hun olie betalen en de OPEC- landen verzetten zich hier niet tegen. Zo lang Kaddafi er nog zit, zal het met de olieproductie van Libië niet goed komen. Het Westen zal er daarom alles aan doen om Kaddafi te elimineren, want nodeloos de olieprijs opvoeren, daar staat de doodstraf op.
Goldman Sachs had als uitleg dat de inflatie zo steeg, terwijl de officiële output gap zo groot is (want werkloosheid torenhoog) dat je moest kijken naar de olie output gap. Die is niet gunstig en zeer inflatoir.
Dus de inflatieverwachtingen gingen in alle belangrijke landen omhoog, met uitzondering van Brazilië en India.