VOC en de Nederlandse beurs in de 17de eeuw

De VBA hield afgelopen vrijdag lezingen over de beurs in de 17de en 18de eeuw.
De 17de eeuw ging Lodewijk Petram te lijf met de VOC en de koersen hiervan.
Nederland liep voorop met aandelen. Het aandeel VOC was het eerste grote aandeel in de wereld. Uit cijfers van Renë Willemsen zie je dat in 1602 voor 6,44 miljoen gulden wordt ingeschreven op de eerste aandelenemissie in de wereld. René verbaasde zich dat zo'n groot bedrag bij elkaar verzameld kon worden, terwijl Nederland toch in oorlog was en het naar Europa halen van specerijen etc toch een hachelijke onderneming was. Er was in die tijd kennelijk heel wat meer vertrouwen dan nu dat risico beloond wordt.
Ik denk dat dit komt, omdat het tot heel wat kooplui was doorgedrongen dat je fantastische winsten kon maken op specerijen gekocht in de Oost. Specerijen waren idioot duur en alleen te verkrijgen tot voor kort in de 17de eeuw via de zijderoute. De verkoopprijs was 1000 tot 100.000 keer hoger dan de inkoopprijs in Indië volgens Landes. Iedereen met wat centjes wilde kennelijk van die wonderbaarlijke geldvermenigvuldiging profiteren. Eén boot kon vergaan ,maar een heleboel boten, daar kwam het grootste deel van de lading toch wel van aan. In ieder geval waren er buitengewoon veel mensen die een gokje durfden te wagen via een inschrijving op aandelen VOC. Een andere reden waarom die inschrijving goed liep was de gedachte dat je via de VOC de Republiek der Nederlanden hielp in de oorlog met o.a. de Spanjaarden. Het was een sociaal verantwoorde belegging die goed rendeerde, zoals vaak gebeurt als in een speciale grote nood wordt voorzien.

Die aandelen VOC waren geen mooie verzamelobjecten zoals wat er later van gemaakt werd, mooie grafische papiertjes soms (vooral bij Amerikaanse spoorwegen) maar een soort recu dat je betaald had en hoe veel je betaald had aan wie en in welke stad je de aandelen gekocht had.

Lodewijk Petram legde eerst uit hoe moeilijk en omslachtig de handel in aandelen aanvankelijk was.
Je moest eerst de aandelen kopen bij de Nieuwe Brug (ongeveer waar nu het centraal station is) en daarna moesten de administarieve handelingen verricht worden in het OostIndische huis met volop ambtenarij en transactiekosten.
Men vond dat zo ingewikkeld dat men liever handelde met derivaten: men kocht forwards, de plicht om op een zekere tijd tegen een zekere prijs aandelen VOC af te nemen. Dat waren uiteraard hele contracten (alhoewel niets vergeleken bij wat Amerikanen tegenwoordig verzinnen). Men probeerde een en ander te reguleren, maar daar kwam niet zo veel van terecht. Na 1630 ging men enorm speculeren via de termijncontracten en tot 1650 werden daar heel wat mensen rijk mee (de koers van het aandeel VOC schoot de lucht in toen de werelddepressie afgelopen was rond 1630 en Nederland wel heel erg aan de winnende hand was in zijn oorlogen). Men handelde naakt in termijncontracten VOC dat het een lieve lust was, ook al was naked selling verboden.
Van 1650 tot 1700 steeg de koers van het aandeel VOC niet. Er waren van tijd tot tijd wel flinke bewegingen. Die bewegingen werden vooral veroorzaakt door opkomende of wegebbende angsten over handelsoorlogen. De crash van 1672, het rampjaar, was met ongeveer 50% het grootste, maar ook de krach van 1688 met 25% was noemenswaardig. Uit het niets begonnen de koersen te dalen totdat bleek dat Willem III een oorlog tegen Engeland aan het organiseren was om daar koning te worden. Bij dit soort koersdalingen werde er uiteraard heel wat speculanten in de termijncontracten uitgekleed. Ze sprongen niet het raam uit (er waren nog geen wolkenkrabbers zoals in 1929), maar men werd gewoon gek.

Handelsoorlogen waren verreweg de belangrijkste redenen waarom de beurskoersen flink in beweging kwamen en wie hier voorinformatie had boerde erg goed (zoals de banken die wisten wat Willem III ging doen omdat hij geld bij hun ging lenen). Beleggen op basis van voorinformatie was toegestaan, dat was zelfs wat iedereen probeerde.
Als je het zo bekijkt is er niet zo heel veel veranderd in de wereld. Dat handelen met voorinformatie mag niet, maar gebeurt nog steeds. De speculatie gaat met derivaten en de handel daarin is groter dan de handel op de gewone beurs, net als in de 17de eeuw.
Petram dacht dat je nu heel beducht moet zijn voor handelsoorlogen tussen China en Amerika, voortkomend uit de Eurocrisis. Wie weet heeft hij gelijk, mijn collega Ted Scott is heel bang voor een handelsoorlog in 2012 (dit zou rare sprongen van valutakoersen betekenen en illiquiditeit van heel wat beleggingen en uit kunnen monden in een echte oorlog).

Ψ en meer van de Euro(zone) top

Engeland is net als in de 17de en 18de eeuw weer het evil empire.
Cameron kan niet akkoord gaan met Tobin tax, met ongelimiteerde steun aan Eurozone, overgeven van controle over begroting overheid aan de Teutoonse barbaren in Brussel.
De EU hoort daarom uit elkaar te klappen. Een Eurozone die met eendrachtige tegenspoed het ravijn ingaat en de andere brokstukken die het snel beter krijgen door de brain drain uit de Eurozone naar deze broklanden toe. Ongeveer zoals Ferguson al voorspelde (zie post http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/11/ferguson-en-europa-in-2021-het-vierde.html).

De EU top stelt van alles voor, maar laat alles afhangen van vertrouwen dat op een onduidelijke manier terug moet komen.
Draghi begint steeds overtuigender te formuleren waarom hij niet ongelimiteerd staatsleningen van probleemlanden kan kopen (maar koopt wel door, geeft banken wel oneindig krediet). Nieuw krediet voor banken voor 3 jaar, de nieuwe maatregel die van de week uit de hoed getoverd werd, is een hele stap ter verbetering van hun liquiditeit. Normaal zouden ze met al die extra liquiditeit bakken met staatsleningen kopen, maar dat kan sinds kort niet meer, nu de kapitaaleisen zo streng aan het worden zijn. De problemen zijn dus nog niet opgelost.

Het kernpunt zit vast aan hoe PSI (Ψ, Private Sector Involvement; de Grieken spreken de P niet uit en dat komt Europa van pas) te voorkomen. Komt die er via een verdrag dan zijn landen als Italië en hun banken gered. Voorlopig worden er door Merkzoy alleen maar vrome voornemens geuit om PSI te voorkomen, maar even daarna moet de pers toch gecorrigeerd worden dat het geen beslissing is maar een soort nieuwjaarsvoornemen.
De extra € 200 miljard voor IMF is ook belangrijk om een en ander te verzachten.
Van Rompuy wist te melden dat EU voortaan alles dat ruikt naar Ψ zal afhandelen à la hoe IMF zo iets doet.

Waarom reageert de markt zo positief op het Europese verhaal, terwijl er eigenlijk alleen maar goede bedoelingen zijn uitgesproken en de afspraak om in maart de boel nog eens beter te bekijken?
De markt was kennelijk van te voren zo bang dat de markt negatief zou reageren (dat gebeurde immers bij alle vorige toppen) dat er een soort zicht van verlichting kwam dat de wereld niet verging en de meeste politici van goede wil waren. De markt begint te wennen aan besluiteloosheid en stagnatie.

Tegoedbonnen centrale banken Eurozone aan AAA landen

In een post van twee dagen geleden haalde ik aan dat centrale banken van de PIIGS landen maar ook o.a. Frankrijk er in het kader van de target 2 geldregeling lustig getrokken hadden op de AAA landen (de echte).
Dat staat in de tabel hierboven (via Catalpa). Duidelijk is dat de landen in de linkerkolom AAA zijn en in de rechterkolom niet.
De omvang van de Franse tekorten zijn hoofdzakelijk na juli ontstaan. Opvallend is dat Ierland het meeste banksteun nodig had, meer dan Griekenland.
uitleg van het target 2 systeem zie http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/12/06/782821/how-germany-is-paying-for-the-eurozone-crisis-anyway/

N11 rukken straks harder op dan BRIC's aldus GS

In hun update van hun BRIC verhaal van tien jaar geleden blikt Goldman Sachs tevreden terug op de opmars van de BRIC's. Deze worden straks groter dan de huidige G7, maar toch verbetert hun bijdrage aan de wereldgroei niet echt in de komende decennia. Die extra bijdrage komt van de Next 11, de N11, waarbij landen zitten als Indonesië, Mexico, Zuid Afrika, Zuid Korea, Pakistan, Bangladesh, Turkije, Iran, Filippijnen, Nigeria, Egypte.
BRIC's+N11 zorgen er voor dat de economische groei in het komend decennium hoger wordt dan ooit tevoren in de wereld. Zij dragen nu 70- 80% van de groei in de wereld. De huidige rijke landen dragen straks minder dan 20% van de groei in de wereld en zijn voor economische groei in de wereld eigenlijk onbelangrijk geworden. Al dat gedoe over Europa is vanuit een lange termijn blik schromelijk overdreven: in 2050 is de economie van heel Europa kleiner dan die van India.

Eurotop kan geen doorbraak forceren: leren leven met stagnatie in Europa (GS)

Om de een of andere reden was er hoop ontstaan dat mogen Merkel voor eens en altijd de knoflooklanden onder curatele kon brengen en in ruil daarvoor dat Duitsland de ECB zou aansporen de geldkraan ongelimiteerd open te zetten via oneindig aankopen van speciale vehicles als EFSF,ESM, iets nieuws van het IMF.
Dat zou dan moeten gebeuren door verdragsveranderingen zonder dat de democratie zich ermee bemoeit, zoals eigenlijk al gebeurd is in Italië en Griekenland.
Dat plannetje hield dan wel meteen in dat de veranderingen ook weer niet zo groot zouden zijn, ongeveer zoals Rutte zei: alles is al goedgekeurd via Maastricht, alleen de politie moet beter georganiseerd worden om iedereen bij de les te houden en voor betere politie heb je geen nieuwe verdragen nodig.
Daar denken de politici van de toekomstige slavenlanden heel anders over. Liever Europa failliet dan dat hun herverkiezing onmogelijk wordt. Het proces sneller maken, dat moet met alle mogelijke middelen voorkomen worden. Van Rompuij laat zich wat dit betreft weer van zijn meest bekwame kant zien: hoe je effectief alle veranderingen kunt reduceren tot iets wat onbenullig is en elke dag uitgesteld kan worden tot overmorgen.
Afschaffen van de democratie is kennelijk even hard nodig, want zo kom je er nooit op tijd volgens de kapitaalmarkt uit. Daar is een bazooka voor nodig en die is er niet en komt er ook niet als het aan de politici ligt.

Toch beginnen steeds meer brokers te bedenken hoe men gewend gaat raken aan een stagnerend Europa at steeds raardere bokkensprongen maakt, omdat de overheden steeds harder op de rem moeten trappen en de ECB steeds meer op het gaspedaal.
Goldman Sachs (Oppenheimer) ziet dan eerst een daling van de beurzen in Europa met zo’n 16% waarna een herstel in het jaar daarna van 28% moet komen. De Eurozone moet dan niet uit elkaar knallen (anders eerst 30% omlaag en herstel dan moeizamer).
In 2012 gaan de winsten in Europa omlaag, in de orde van grootte van 10%, maar in 2013 herstellen ze dan weer met 13% en na capitulatie kom je dan in 2012 weer in de hoopfase.

Geen PSI, geen AAA rating voor Duitsland en Nederland

Geen wonder dat Sarkozy zo zat te lachen op die persconferenties over wat Duitsland en Frankrijk hadden bekokstoofd. De pers vond het Duitsland - Frankrijk 1-0, zonder kans op herverkiezing Sarkozy, maar het lijkt meer op 0 -10 als je kijkt wat ze naar buiten brachten.
Vrome wensen werden er geuit over het naleven van Maastricht (dat kost geen moeite), het ESM wordt zoals verwacht naar voren gehaald, er komt geen nieuwe Private Sector Involvement (PSI) buiten Griekenland want Duitsland en de rest van de EU staat garant.
De ECB kan op de garantie van Duitsland meer lenen aan de banken.
Geen fiscale unie, geen Europese minister van financiën die, zoals Warren Buffett voorstelde, kan verhinderen dat parlementsleden die foute begrotingen goedkeuren zich opnieuw verkiesbaar mogen stellen etc. Dat is natuurlijk ook veel te veel gevraagd van politici om in zo’n korte tijd op te hoesten. Ze hadden in hun ogen immers al zo veel bereikt en gedaan.
De belofte van Merkel dat er geen nieuwe PSI komt is een geweldig cadeau voor de Europeriferie. De obligatiehandelaren dachten daar in ieder geval zo over.
Frankrijk is definitief ook periferie geworden, nu ze op basis van de PSI garanties van Merkel geen noodzaak meer zien verder te bezuinigen op de begroting.

De beloftes van Merkel over PSI werden uiteraard binnen de kortste keren tegengesproken door Duitslands minister van financiën., die over PSI meldde dat Duitsland nog niet gek geworden was en dat Duitsland echt niet alles zo gaat garanderen dat er nooit meer PSI kan koemn en banken hierop in kunnen spelen.
Dat doen ze zoals The Big Picture blog al zei naar aanleiding van een uittspraak van trootner: als je een man een geweer geeft, kan hij een bank beroven, als je een man een bank geeft, kan hij de wereld beroven.

Het garanderen van geen nieuwe PSI is reden genoeg voor de rating agencies om de ratings van Duitsland en Nederland te verlagen.
De centrale banken van de zuidelijke staten hebben de Bundesbank al voor € 404 miljard aan tegoedbonnen gegeven in ruil voor collateral van Duistalnd en DNb heeft al een aderlating van € 75 miljard mogen doen in ruil voor tegoedbonnen van het zuiden. Een en ander staat wat meer beschreven in FT Alphaville (http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/12/06/782821/how-germany-is-paying-for-the-eurozone-crisis-anyway/). De Bundesbank is bijna door zijn collateral heen wat in ruil voor tegoedbonnen kan worden afgegeven en dan moet plan B aan de orde komen, bijvoorbeeld verkoop van de goudreserves of geld drukken door de ECB. De ECB is al veel te ver gegaan en geld drukken door de ECB is al onvermijdelijk geworden, een ellendige financiële situatie van de Bundesbank en DNB is reeds onvermijdelijk geworden. We roken in Nederland nu al een extreem zware pijp (>10% van ons BNP) als die tegoedbonnen waardeloos blijken.

WSJ: hypotheekschuld Nederland een schande

Het meest populaire artikel van de Wall Street Journal (Mortgage Burden Looms Over Dutch) is de gigantische hypotheekschuld van Nederland. Je hoeft er niet eens op af te lossen en 125% van de waarde was eenvoudig te regelen. Nu de huizenprijzen in een glijvlucht naar beneden geraakt zijn, ziet Wall Street Journal de kredietwaardigheid van Nederland onder die van Ierland zakken, zo suggereert men.
De cijfers lijken me wat hoog, de € 650 miljard hypotheekschuld is heel wat minder dan 2 keer ons BNP en de netto schuld inclsusief correctie voor opgebouwd spaarbedrag via spaarhypotheken en verzekeringen is eveneens lager.
Nederlanders zijn zich via te hoge hypotheekschulden in het verderf aan het storten, omdat men durft te lenen tegen de internationaal gezien allerveiligste pensioenen ter wereld. Door dat wanstaltige schuldopbouwgedrag hebben onze banken veel te weinig spaardeposito's en is Nederland afhankelijk van buitenlandse geldschieters die via € 250 miljard gesecuritiseerde hypotheken het schip in aan het gaan zijn, op hun donder krijgen voor de illiquiditeit van de beleggingen en daarom ook alle mogelijke pogingen doen ervan af te komen. Het gevolg is een hoge hypotheekrente die nog heel veel verder omhoog moet schieten (men rekent wel een beetje buiten onze pensioenfondsen die massaal in hypotheken gaan beleggen als de hypotheekrente flink verder stijgt).
De Amerikanen zijn er nu van overtuigd dat heel Europa een rotte appel is, nu de hoop dat Nederland kredietwaardig zou zijn plotseling ijdel blijkt.

Binky Chadha (DB): S&P 1500 eind 2012

Bovenstaande tabel (via Business Insider) geeft aan dat het basisscenario van DB bullish is. Er is een behoorlijke kans op stijging van de winsten als er geen recessie komt in de VS en de dollar niet al te sterk wordt. Binky ziet 7-8% stijging en de dividenden groeien nog meer. Daarom kunnen de koerswinstverhoudingen stijgen, tenzij men er in Europa wel erg een rotzooitje van maakt.

Update pessimistische kaart Kondratieffgolf

Onder invloed van euroellende groeut de schare aanhangers van de pessimistische kaart van de Kondrtieffgolf met sprongen.
De koersen hoeven overigens niet veel te stijgen om uit de ruit te breken van de trend.
Men zal dan zeggen dat er natuurlijk een oplossing kwam voor de eurocrisis, de autoverkopen gaan normaliseren in de VS en dat de huizenmarkt aan het herstellen is.Winstmarges blijven hoog en inflatie laag, dus de wereld van de aandelenbelegger is dan ineens zo gek nog niet.

Grantham: “No Market for Young Men”

Het kwartaalverhaal van Jeremy Grantham, G van GMO, is altijd verplichte kost, bijna altijd leerzaam.
Grantham is een aanhanger van de versie van de pessimistische kaart van de Kondratieffgolf, ongeveer zoals deze om de zo veel tijd wordt geüpdated door mij (post hierboven). 2,5 van de 7 verloren jaren jaren, mean and lean years, vanwege verloren gewaande waarde van assets en veel te grote schulden met financieel wanbeleid zijn inmiddels voorbij. Het Westen lijkt permanent aan groeikracht te hebben verloren omdat men te weinig spaart, gespaard heeft en er veel te veel aan de ouderen is beloofd.
De VS krijgt het extra zwaar vanwege de krakkemikkige infrastructuur, achterblijvend niveau van opleiding vergeleken met de rest van het Westen en Azië en een overheid die niet meer de bereidheid heeft op lange termijn te denken. Politici zetten het opraken van grondstoffen, duurzaamheid niet eens meer op de agenda, ze zeggen hooguit in een bijzin hier iets over.
De inkomensongelijkheid in de VS begint ernstige vormen aan te nemen [denk aan Occupy Wall Street: met 1% gaat het goed, met 99% niet, waarop Krugman corrigeerde: het gaat goed met 0,1% en niet goed met 99,9%]. De kans dat als je voor een dubbeltje geboren bent een kwartje wordt is nu in de VS gedaald tot minder dan het in het VK is en daar is het al zo laag.
Uiteindelijk gaat Grantham toch in op wat de S&P500 zou horen te zijn en waar hij naar toe hoort te gaan. Hij vindt de PE’s erg hoog, bij de hoogste 5% sinds 1925 (kennelijk gebruikt hij de Shiller PE). Dat komt omdat PE’s niet bepaald worden door fundamentele factoren, maar door comfort factoren, zoals de winstmarges en inflatie. Volgens dat model zijn de koerswinstverhoudingen eigenlijk 20% te laag, maar dat neemt nu niet alle donkere wolken mee die het comfort veel lager maken dan de genoemde factoren. De hoge winstmarges veroorzaken voorlopig dat de markt niet instort, alhoewel de S&P op bais van fundamentele factoren niet meer dan 975-1000 waard is.
We hebben echter de komende jaren te maken met “No Market for Young Men” De bubbel van aandelenwaardingen is opengebarsten en dan krijg je eerst een lange periode met waarderingen die ver beneden wat het moet zijn op fundamentele gronden.
In 2008 brak de bubbel compleet en GMO heeft berekend dat dit 14 jaar hoort te duren [=ongeveer in lijn met pessimistische kaart, maar die zet hoogtepunt bubbel op 2000].

Dit is de kaart van Grantham voor de S&P500. De Club van Optimisten kan tot 2022 op vakantie volgens Grantham. [dan hebben we net de eerste grote recessie in de wereld veroorzaakt door overinvesteringen van China achter de rug is het basisscenario van Beleggen op de Golven]. Voor de wat kortere termijnbelegger ziet de beurs er vanaf oktober 2015 beter uit.
Grantham raadt aan kwaliteitsaandelen te kopen als je dan toch met alle geweld aandelen wilt kopen en stelt ook dat je geen leningen met lange duratie moet kopen, omdat de rente te laag is. Blijf op zakken vol met cash zitten en koop wat commodities als ze eerst een stuk verder in prijs gedaald zijn.

Republikeinen doen hun best Obama aan zijn herverkiezing te helpen

Volgens de wedkantoren zijn de kansen op herverkiezing van Obama ongeveer 50/50.
Dat is uitermate verbazingwekkend gezien de stand van de economie en het geschutter van Obama bij het debat over de verhoging van het schuldenplafond (hij heeft geen kaas gegeten van het land door moeilijke economische tijden te sturen).
Geen enkele president is sinds Roosevelt herkozen bij een werkloosheid van meer dan 7,2% of bij een niet duidelijk dalende werkloosheid in het verkiezingsjaar.

Iedereen die aan de macht is verliest de laatste tijd flink aan steun, zelfs Poetin kan dit inclusief verkieizingsvervalsing niet voorkomen.
Obama is erg kwetsbaar voor de verkiezingsleus van Reagan: hebt u het nu beter dan vier jaar geleden? Nee was toen het antwoord en men stemde in meerderheid Reagan.

Hoe krijgen de republikeinen dat kleine wondertje voor elkaar dat Obama nog kans lijkt te hebben op herverkiezing?
Een columnist van de New York Times legde uit dat republikeinen kandidaten naar voren schuiven die er trots op zijn niet al te slim te zijn. Bush verborg zijn studie aan Yale. Ook Mitt Romney is angstvallig stil dat hij niet zo dom is. Alleen Newt Gingrich is de uitzondering die er zich op beroept dat hij erg slim is en alles beter weet als voormalig professor die vol kennis van cijfers zit. D.w.z. men vindt Newt maar arrogant en een opgeblazen figuur. Hij is niet eens goeverneur of senator geweest, dus zijn politieke vooropleiding is eigenlijk een beetje te matig in de ogen van de Amerikaanse kiezer (en bovendien is hij niet aardig genoeg voor zijn vrouw).

Krugman legt in een column (Send in the Clueless) uit waarom de republikeinse kandidatenn zo'n zootje ongeregeld zijn.
De republikeinen steunen twee soorten kandidaten: de totale cynici of de mensen die de weg totaal kwijt zijn (de dlueless).
Mitt Romney hoort bij de eerste categorie. Eerst is hij voor abortus, maar in deze campagne moet hij tegen abortus zijn en dat verkondigt hij nu met verve. Als goeverneur van Massachusetts voerde hij jaren geleden Obamacare in. Dat was de enige soort ziektekostenverzekering van de staat die erdoor kon komen en daarom is Obamacare een exacte copie van de plannen van Romney. Maar in zijn campagne nu zegt hij dat Obamacare een schande is, een soort death panels creëert. Zelfs republikeinen geloven niet in de oprechtheid van Romney en klampen zich elke keer weer vast aan een andere kandidaat, maar die komt uit het clueless kamp. De een is nog droeviger dan de ander. Mevrouw Bachmann met haar abjecte standpunten over minderheden, absolute gebrek aan kennis van economie en lijdend aan chronische migraine was een dieptepunt. Perry leek een geweldige kandidaat, die zag er presidentieel uit en kwam uit Texas. Toen ging hij zijn mond open doen en de campagne was voorbij. Dan die leuke Cain die toch wel erg lomp is geweest ten opzichte van tal van vrouwen met zijn wilde 9-9-9 plannen voor belastinghervorming. Heel curieus dat je met zo'n onzin frontrunner kunt worden. Nu is het de beurt aan Newt Gingrich om koploper te worden. Die heeft een wel erg kleurrijk verleden en is niet bepaald fijngevoelig. Je weet het maar nooit, zoals Krugman het beschrijft: "He is by no means the deep thinker he imagines himself to be, but he’s a glib speaker, even when he has no idea what he’s talking about. And my sense is that he’s also very good at doublethink — that even when he knows what he’s saying isn’t true, he manages to believe it while he’s saying it. So he may not implode like his predecessors.."

S&P500 in 2012 naar 1250 (GS basisscenario) of 1480 (via koers/boekwaarde)?

Oppenheimer had een presentatie over wat aandelen in 2012 horen te doen. Volgens het basisscenario van Goldman sachs gaat de S&P500 naar 1250, d.w.z. er gebeurt niets.
Ik geloof meer in wat de S&P500 zou moeten doen qua koers versus boekwaarde, dat zou 1480 zijn.
Goldman Sachs trekt de earnings yield trend (100/koerswinstverhouding) van de afgelopen jaren door. Dan gaan de koerswinstverhoudingen niet dalen in 2012.
Winsten gaan ook niet stijgen in 2012, misschien een beetje in de VS (dat is slechter dan de bottom up consensus van nu, iets waar ik het ongeveer mee eens ben, al ben ik een tikje optimistischer).
Ik denk dat de koerswinstverhoudingen niet in een structureel dalende trend zijn. Er is denk ik mean reversion naar het gemiddelde sinds de kredietcrisis (begin 2008). Hetzelfde geldt voor het dividendrendement dat vergeleken met de rente nu te hoog is vergeleken met het gemiddelde sinds 2007.
De waardering van aandelen qua koersiwnstverhouding en geëist dividendrendement zal volgens mij uiteindelijk verbeteren in 2012.

Afrikaanse leeuwen groeien als kool

The economist had afgelopen week specials over Afrika (Africa rising: After decades of slow growth, Africa has a real chance to follow in the footsteps of Asia).
Het afgelopen decennium lagen zes van de tien snelst groeiende landen in de wereld in Afrika. De meeste van die snel groeiende landen ("lions") zijn grondstoffenproducerende landen zoals Angola en Equatoriaal Guinea. Dat zijn kleptocatieën waar de bevolking maar matig profiteert van de hoge groei.
Daarnaast zijn er nog enkele landen die zonder grondstoffen van betekenis heel hard groeien zoals Ethiopië, Mozambique en sinds kort Rwanda. Deze landen kunnen weer geen genade vinden in de wereldpers vanwege hun vergiftigd politiek stelsel.
Andere landen met hoge groei zijn Ghana (olie voor de kust, goud, cacao etc.), Mauritius (al decennia het voorbeeldland van Afrika),Nigeria, Burkina Faso, Egypte en Marokko.
De opkomst van Nigeria met zijn enorme bevolkingsomvang en bevolkingsgroei is het belangrijkste.
De groeiende investeringen van China en de groei van de handel met de BRIC's zijn belangrijke redenen waarom de groei plotseling veel beter is.
De politieke omstandigheden zijn heel erg verbeterd sinds na 1990 dictatoriale regiemes in grote getalen zijn afgezet en Afrika minder corrupt aan het worden is.
In de komende vier jaar gaat het aantal middenklassers van 60 tot 100 miljoen in 2015. Men ziet voor Afrika sub Sahara 5,75% groei in 2012, ondanks de malaise in Europa.

Op de kaart van The Economist staat de groei afgebeeld. Per hoofd van de bevolking is de groei lager (ik heb wel mijn twijfels bij sommige van die cijfers, zoals te hoog voor Zuid-Afrika en Zimbabwe en te laag voor Ethiopië).

Samenvatting economisch nieuws afgelopen week

De markten waren het meeste blij met de gecoördineerde liquiditeitssteun van de centrale banken aan Europa. De vlucht van o.a. Amerikaanse geldmarktfondsen uit Europa begon de spuigaten uit te lopen. De bijbehorende swaprente ging door het dak en door dat ingrijpen van de centrale banken keerde dat weer. De euro blijft ondertussen verrassend goed liggen, wat toegeschreven wordt aan repatriëring van Europese banken die bezittingen buiten Europa aan het verkopen zijn om zo balansverkorting te krijgen en daardoor hebben ze minder extra kapitaal nodig (maar heel de wereld lijdt onder deze deleveraging. Amerika pakte dat met TARP in 2008 beter aan: de banken moesten het extra kapitaal toegeschoven door de overheid gewoon accepteren, ook al vond men zich rijk genoeg). Op zich duidt dat ingrijpen op grote zwakte van het banksysteem in de wereld. Die stijgende swaptarieven worden door Bianco de bankrun 21ste eeuw stijl genoemd. Maar per saldo maakten de centrale banken duidelijk dat ze de geldkraan open willen draaien als er banken in problemen komen.

Ook waren de beurzen blij met de vorderingen om tot een Europese unie te komen, zoals Sarkozy in zijn marketing propaganda zelfs voor Frankrijk prpageerde, maar de dag erna door Merkel zoals gewoonlijk weer gerelativeerd en met beide benen weer terug op aarde gezet. zo iets duurt jaren en ondertussen read my lips: no eurobonds, geldpers niet aan.

Het macronieuws uit Amerika was overwegend rozengeur en maneschijn:
-de ISM steeg naar 52,7 met orders naar 56,7, zodat het herstel van de industriële productie lijkt te versnellen
-de werkgelegenheidsgroei was 120.000 volgens het Establishment Survey maar volgens ADP 225.000 en volgens het Household Survey 278.000 en daardoor daalde werkloosheid van 9 naar 8,6%, maar de participatiegraad bleef laag constant op 64% (al die pensionerende babyboomers van het hoogtepunt van de gebeoortegolf in 1946 zorgen voor krimpende beroepsbevolking)
-Het nieuws van de huizenmarkt was marginaal beter, stijgende huizenprijzen volgens FHFA, maar iets dalend volgens Shiller, iets meer verkopen van nieuwe huizen, veel betere pending home sales.
-Het consumentenvertrouwen spoot omhoog, wel vier sigma boven de verwachtingen riepen sommigen (twee sigma is realistischer)
-De autoverkopen stegen vorige maand van 13,2 naar 13,59 miljoen geannualiseerd (nog steeds veel te laag, dit cijfer moet naar 16-17 miiljoen in normale tijden)
-De uurlonen daalden met 0,1% en dat was niet goed.

Buiten Amerika was het nieuws minder
-In China daalde de MI naar 49 (van 50,4), kwamen er meer verhalen van problemen op de vastgoedmarkt maar het belangrijkste was de daling van de reserve requirement ratio voor banken met 0,5% naar 21%, nog steeds enorm hoog. Dat was de eerste zichtbare stap dat de Chinese centarle bank PBOC echt begonnen is met monetaire verruiming
-In Europa daalden de PMI's verder onder de 50. Dat is een teken van milde recessie in Europa (niet in Duitsland, wel in de periferie; werkloosheid daalde 0,1% in Duitsland en steeg 0,2% in Italië)
-Dalende inflatiecijfers in Europa, zowel CPI als PPI
-In Japan daalde PMI beneden 50 (49,1),maar trok de industriële productie aan (2,4%) en ook het aantal housing starts daalde minder.