19 september 2013

taper tantrum: waiting for Godot: geen korting QE, diepe buiging voor inzichten Jim Bianco

De FED verbaasde vriend en vijand door niet een verlaging van QE nu te starten. De financial conditions waren door al die rentestijgingen te veel verslechterd en daar hoefde kennelijk geen schepje bovenop. De participatiegraad is te laag om QE terug te brengen. Dow Jones 20.000 zo lees je nu her en der.

Dat niet nu taperen had Jim Bianco allemaal al beredeneerd. Het bewijs voor goede groei in de VS is niet geleverd, de inflatie is te laag. Hij stelde dat de FED wel guidance gaat geven hoe men in de toekomst QE gaat verminderen. Dat is op dit moment nog niet gebeurd. Dat zal de toorn van Jim oproepen.
Jim Bianco had ook al tijden heel stellig verkondigd dat Summers Bernanke niet op kon volgen, omdat hij geen medestanders buiten het Witte Huis voor zijn zaak kon winnen.  Dat kwam uit. En nu ook de voorspelling van Bianco dat QE nog niet wordt teruggenomen.
Er waren al voortekenen door Hilsenrath verspreid dat de FED er nog niet uit was wat men zou gaan doen. Bianco had al gemeld dat dit heel ongebruikelijk was, normaal weet je dit soort zaken al 99% zeker, maar nu was er onduidelijkheid.
Ik was er ook van overtuigd dat reductie van QE zou starten met ongeveer $10 miljard.

Naast een uitspraak over QE was er ook de angst van hoge rentevoorspellingen door de FED. Die was eveneens ongegrond. De FED verlaagde de schattingen voor economische groei, ook die voor de groei op lange termijn (niet zo best voor aandelen). Men was bang dat men aan het eind van 2016 een FED rente van 2,5% of hoger zou voorspellen, maar dat werd maar 1,81%.
Een en ander leidde tot een instorting van de rentes in de VS vandaag.

De dollar ligt er als een vaatdoek bij en de rekening voor het roekeloze beleid van de FED om onverminderd met QE door te gaan ,terwijl zo veel indicatoren wijzen op hogere economische groei en straks ook inflatie in de VS, moet nu door Europa en Japan betaald worden. Misschien dat de fragile five Emerging Markets enig garen spinnen bij de acties van de FED. Ik ben er niet van overtuigd dat het uitstellen van de afbouw van QE de aandelenbeurzen en rente zo veel gaat helpen na de euforie van vandaag en wellicht morgen). De FED heeft zijn communicatieprobleem groter gemaakt. Het helpt wel de goudprijs en de huizenmarkt (het was hallelujah voor de home builders vandaag).

18 september 2013

de Bossche bollen van Berrie ten kantore van F&C Nederland

Het duurde een paar dagen, maar daar waren ze: de Bossche bollen van Berrie ter ere van zijn 50ste verjaardag. Deze tractatie die inderdaad echt uit Den Bosch komt heeft een steeds grotere faam gekregen. Na elke keer dat Berrie er op tracteert (of men met inschakeling van Berrie dit doet) wordt de honger en het verlangen ernaar groter. Deze keer duurde het een paar dagen en dat maakte het verlangen alleen maar groter.
Ze smaken inderdaad beter dan de doorsnee gewone chocoladebol. De chocolade is beter, de slagroom stijver en het deeg alsof het door mijn vader was gemaakt (hij maakte de lekkerste slagroomsoezen die ik ooit gegeten heb).

overheidstekort: let op daling werkloosheid, niet korten van uitgaven

voor de VS is het duidelijk: bezuinigen heeft geen zin, je moet je werpen op verlaging van de werkloosheid, dan komt het vanzelf goed met je overheidstekort

Lombard Street schrijft de onverwachte opstanding van de Britse economie voor een belangrijk deel toe aan de toename van de overheidsuitgaven in 2013, naast natuurlijk het herstel van de huizenmarkt, ook al zijn de huizen in Londen al tig procent te duur. De leading indicators wijzen op nog meer van die 3%-achtige groei, maar Lombard Street gelooft er niet in gezien de bezuinigingswoede in het VK en vooral de afhankelijkheid van Europa voor de export. Het is toch wel opvallend dat de omkeer in de overheidsuitgaven in 2013 onmiddellijk leidde tot fors hogere economische groei

17 september 2013

bankwinsten in China hoog, maar zijn de banken solvabel?

56% van de winsten in China nemen de banken voor hun rekening op de beurs http://qz.com/121600/chinas-banks-are-hogging-the-countrys-market-earnings-and-that-spells-trouble/#121600/chinas-banks-are-hogging-the-countrys-market-earnings-and-that-spells-trouble/
Zijn daardoor die banken solide? Geen idee dus hoe sterk de Chinese banken zijn, want hoe veel slechte schulden ze hebben is volstrekt onduidelijk. Ze hebben kennelijk niet genoeg kapitaal volgens de toezichthouder, de Peoples Bank of China: 12 van genoteerde 17 banken willen voor $ 70 miljard nieuw kapitaal aan achtergestelde schuld ophalen op de beurs.
Toch lijkt de echte pijn te zitten in het schaduwbanksysteem. Daar gaan de klappen vallen als er iets mis is met de lokale overheden en staatsbedrijven.
In oktober moeten de lokale overheden laten zien hoe veel schulden ze hebben. Dat is buitengewoon variabel: de meeste provincies/ steden hebben schulden ter waarde van 20-40% van hun BNP, maar circa 10 provinciesteden hebben 80-120% schuld ten opzichte van hun BNP zo vermoedt men. Die moeten gaan deleveragen, maar daar hebben ze geen zin in en er zijn genoeg middelen om regelgeving op slinkse wijze te omzeilen, totdat er plotseling nieuwe hervormingen komen natuurlijk.

goed nieuws van de afgelopen week

Het nieuws over Syrië was de grootste meevaller. De flapuit van Kerry over wat zijn wens was voor Syrië leidde onverwachts tot een kansrijk voorstel Syrië te ontdoen van chemische wapens, in ieder geval zou dat een hele opluchting moeten zijn voor de Koerden en Israël. De strijdbijl tussen Amerika en Rusland lijkt eveneens daardoor weer begraven. Geen moeizame inval van Amerika in Syrië ook al werd al beloofd dat de ingreep maar mini zou zijn.

Op de tweede plaats de koudstelling van Summers. Hij hield de eer aan zichzelf door zich terug te trekken als kandidaat voor de opvolging van Bernanke. Het lukte hem maar niet om steun te krijgen, integendeel het verzet tegen hem werd steeds groter. De berekeningen hoe veel groei het zou kosten als Summers werd benoemd in plaats van Yellen van minstens een half procent, de extra rentestijging van iets als 0,2 tot 0,5% en vooral ook de veronderstelde politisering van het ambt werden Summers kennelijk noodlottig.

Op de derde plaats de daling van de initial claims voor werkloosheid in de VS naar 281.000 het laagste cijfer in vele  jaren. Dat is een sterke aanwijzing voor een versnelling van de groei van de werkgelegenheid en voor betere groei van de consumptie, het op peil blijven van de hoge stand van de ISM.

Het nieuws uit China was eveneens alom positief. Meer groei van de industriële productie, ook staal, elektriciteit, spoorvervoer, meer kredietgroei en geldgroei en versnelling groei industriële productie. Daarbij daalde de inflatie. Kortom Goldilocks. 

De hogere PMI's/ ISM zullen zorgen voor een betere trend van de winstherzieningen. Volgens Credit Suisse Garthwaite begint dat inderdaad te gebeuren. China loopt nu voorop, enige weken terug was dit nog Japan. Zuid Korea lijkt ook te verbeteren.

Danucci van Morgan Stanley had een optimistisch verhaal over het nieuwe Spanje, dat begint te lijken op Duitsland, maar dan met mooier weer. De banken en onroerend goedmarkt herstellen, de werkloosheid begint te dalen. Spanje wordt een industrieel paradijs, een exportwonder. Het bedrijfsleven begint hoge winsten te zien.
Mislav Matejka was heel bullish vanwege de steile rentecurve. dat wijst op aantrekkende economische groei en betere winsten.

Is de potentiële groei in de VS weer 3-3,5% zoals F&C denkt of veel lager geworden?

Onderstaand verhaal van mij werd uit de Beleggingsnota geschrapt als zijnde te lang en ingewikkeld.
Ik vond het uiteraard zeer relevant als je een verhaal voor de komende vijf tot tien jaar wil vertellen, maar wie ben ik.

Tot voor enige jaren nam iedereen voor zoete koek aan dat de potentiële groei van de VS 3% was, het historisch gemiddelde dat de basis is voor de wet van Okun.
Schoorvoetend zie je dat de marktconsensus en de FED zijn opgeschoven naar ongeveer 2,25-2,5% vanwege de slechtere demografie en de ondertussen langdurig lage groei van de investeringen. De leer van het Nieuwe Normaal met bijbehorende financiële repressie gaat uit van nog lagere potentiële groei.
 Het afgelopen jaar zijn er diverse studies gedaan die wijzen op een lagere potentiële groei in de VS dan wij de afgelopen decennia gezien hebben. Enkele andere studies zijn juist positiever en geven aan dat de economische groei in de VS behoorlijk gestuwd kan worden door diverse gunstige trends en nieuwe technologieën wijzen op een betere potentiële groei.
In de onderstaande tabel staan enige varianten.
Potentiële groei VS
Deflatie/ Stagflatie
2010/2013 Gordon/ Grantham
Business as Usual
FED, Feroli, Oliner en Sichel
Historie
Okun, Siegel
Voorspoed/ Goldilocks
F&C, McKinsey
 
Groei beroepsbevolking
0,2%
0,5%
1-1,5%
0,7%
Bijdrage productiviteitsgroei
0,5%
1,25-2%
2%
2,5%
Totaal
0,7%
1,75-2,5%
3-3,5%
3,2%
De potentiële groei geeft een sterke indicatie voor het langetermijnscenario. Als de potentiële groei van de VS lager zou zijn dan 1%, dan wordt het erger dan het Japanscenario in de VS of komt er (minder waarschijnlijk) stagflatie als de dollar instort.

15 september 2013

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

We vieren nu de vijfde verjaardag van het faillissement van Lehman Brothers. Door de kredietcrisis is het BNP in Europa 15% kleiner dan zonder de kredietcrisis het geval zou zijn bij veronderstelde doorgaande trendgroei in 2007. De wereld heeft voor ongeveer 3500 miljard euro minder inkomen dan in de goede oude Lehmantijdtrend het geval zou zijn geweest.

De verspreking van Kerry leverde en positief vredesinitiatief op dat een nodeloos ingrijpen in Syrië voorlopig voorkwam en hopelijk de nodige chemische wapens de wereld zal uitwerken. De Amerikaanse politici gaan nu over de begroting stoeien en offeren hun reces rond 23 september daarvoor waarschijnlijk op.
Alle aandacht gaat komende week uit naar de FED hoe men QE zal gaan terugnemen en welke rentevoorspellingen men gaat doen voor 2016.

Initial claims voor werkloosheid daalden in de VS voor het eerst sinds vele jaren  tot onder de 300.000 maar twee staten hadden niet alle claims gemeld. De retail sales groeiden maar 0,2% vorige maand en dat viel tegen, maar inclusief de opwaartse herziening over juli en de lage 0 inflatie valt het wel mee. Het Michigan consumentenvertrouwensrapport daalde tegenvallend veel. Producentenprijzen stegen met 0,3% iets meer dan verwacht.

De industriële productie verbeterde in Europa en Japan, zoals de PMI's al voorspeld hadden. De Duitse prijzen bleven gemiddeld onveranderd over augustus, net als over juli.

Het economisch nieuws uit China liet een versnelling van de groei zien, meer groei van de industriële productie, retail sales, iets meer geld- en kredietgroei maar fractioneel lagere inflatie. Goldilocks.

Verizon kwam voor de overname van delen van Vodaphone met bedrijfsleningen van $ 49 miljard, verreweg de grootste ooit (Apple was $ 17 miljard). De obligatiekoersen stegen na de plaatsing fors, men had de belangstelling zwaar onderschat.

duurzaamheidsdag op Amstelveld

Opeens zie ik een optocht van door zonne-energie aangedreven boten door de gracht voor mijn deur varen. O ja, dat is waar ook er is een duurzaamheidsdag vlak achter e op het Amstelveld. Monumentendag roept wel erg eigentijdse bijfestiviteiten op.
Hierboven een plaatje van de stiltedisco. Iedereen hoort het muzikale lawaai via een koptelefoon met energie opgewekt via een zonnepaneel, de rondvarende boot maakte geheel tegen wat normaal is bij brallende zondagvierders op boten in de gracht vrijwel geen lawaai.
,De zonneauto die snelheidsrecords breekt in de Australische woestijn was ook van de partij.
Tesla is tegenwoordig niet meer weg te branden bij manifestaties als deze. Er was geen motor te bekennen in dit model.


En de witkar was er natuurlijk ook. En houten fietsen,.
 

de nieuwe onzekerheden van de tijdgeest

Niemand weet hoe je de crisis kunt bestrijden via goed overheidsbeleid. Ook al is men het totaal oneens met het regeringsbeleid, er hoeft in de verste verten geen nieuw gras op het Malieveld te worden ingezaaid. Men geeft het op, men demonstreert niet meer want men weet niet meer voor welk beleid dat zou moeten. Bezuinigen is slecht, maar meer schulden maken in een schuldencrisis lijkt niet de oplossing.
We weten niet zeker of de regering wel moet bezuinigen. Moet de regering meer investeren? (eindelijk iets waar je ja op kunt zeggen, in de VS in infrastructuur, hier in R&D). De zorgkosten indammen via het ongedaan maken van privatiseringen of lopen daardoor de kosten juist uit de hand?

Rekenen de pensioenfondsen met veel te lage rekenrentes of juist met te hoge? Mag je meenemen dat de economie ooit weer aantrekt met bijbehorende hogere rente en positieve risicopremies? Wordt risico wel beloond? Of moet je juist meenemen dat straks iedereen 100 wordt? Krijgen we een torenhoge inflatie na 2020?
Hoe kan straks de aow betaald worden als de babyboomers met pensioen zijn? Moeten hun vermogens wegbelast worden omdat ze die gratis gekregen hebben via stijgende huizenprijzen en te lage betaalde pensioenpremies terwijl ze het land niet opgebouwd hebben na de Tweede Wereldoorlog zoals de vorige generatie deed? Don heeft een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat het inkomen van bejaarden veel harder stijgt dan dat van de werkenden. Misschien toch maar wat meer belasting heffen op de weerloze oudjes en nu meer voor zorg laten betalen? Of weten ze electoraal toe te slaan en de jongeren verder leeg te persen? Wat moeten die gezonder dan hun vorige generaties gepensioneerde babyboomers met al hun vrije tijd aan? Vallen ze in een zwart gat?

Worden onze kinderen niet meer rijker dan wij?
Gaan we op cruise? Ja, maar wel die van het Zeeuwse meisje.
Worden we slimmer met de smartphone?
Is solidariteit op de nullijn het nieuwe te hoog gegrepen doel
 Weg met schaliegas? Groen Links blijft treurig scoren in de peilingen.

Onzekerheden zijn van alle tijden en waren vaak erger dan wat we nu zien: komen de Duitsers binnenvallen? Staan dadelijk de Russen in de achtertuin? Valt de bom?
Nu zegt Lubbers dat de kernbommen in Volker maar malle dingen zijn. Dat was overigens nog eens een demonstratie, die tegen de kernbommen in de jaren 70, dat bracht honderdduizenden op de been.

nog een paar dagen slapen: dan komt de FED

El Erian zette in de Barron's uiteen dat zo ongeveer iedereen ineens aan het verkopen van obligaties sloeg, toen de Bernanke put onder de obligatiekoersen wegviel.
het publiek verkocht $107 miljard aan obligatiefondsen. risk parity moets door de veranderende correlaties ineens ook het mes zetten in obligaties. Hedge funds durfden niet meer zo veel op de carry in te zetten. Handelaren durfden voor het eerst in vijf jaar weer eens short te gaan, nu de ongelijke strijd tegen de zombiekopers (centrale banken) verstek lijken te laten gaan. Het buitenland verkocht ook driftig (verergerd door het verdedigen van ineenzijgende valuta's).

Waar zit hij mee in zijn maag?
1. Gaat het wel zo goed met de Amerikaanse economie als de meeste mensen nu denken, krijgen we niet nog meer stagnatie?
2. Waarom neemt de FED QE terug? De economische groei is niet overtuigend, de inflatie te laag. Als het alleen gaat vanwege de risico's van meer QE of dat het niet werkt, dan is er een probleem.
3. Technische acties. Al die charts wijzen plotseling op iets anders en wat, dat is onvoorspelbaar.

Jim Bianco maakt zich druk dat de FED niet eensgezind is wat te doen, eigenlijk niet weet wat ze gaan doen. Hilsenrath houdt zich angstig stil over de taper van QE.
Op dit tijdstip had al lang 99% van de economen moeten voorspellen dat de vermindering van QE gestart wordt op 18 september of dat die dan niet gaat beginnen. Maar slechts 66% denkt dat de vermindering op 18 september start. er is dus ruimte voor teleurstelling als de FED de vermindering start op 18 september.
Er is ook angst voor de voorspellingen van de gouverneurs voor de rente in 2016 en veel hoop op meer vriendelijke forward guidance.

14 september 2013

Campbell Gunn (T Rowe Price) over Japan: a great place for older people

Voorzichtig optimistisch, zo was het verhaal van Campbell Gunn van T Rowe Price over Japan.
Ik ben maar een keer in Japan geweest, in 1986 en toen was Japan een land met vibe. Daar gebeurde het en wij westerlingen waren een beetje achterlijk geworden vergeleken met Japan. Ik was toen nog maar een maal buiten Europa geweest en mijn Japanreis was een totale cultuurschok. Japan was zo anders, zo rijk, zo ontzettend druk (overigens zoals op zo veel plekken in Azië) en liep voorop qua technologie en innovaties in de exportsector. De rest van Japan was hopeloos ouderwets en vooral, Japan was schrikbarend duur. Het fruit werd in cadeauverpakking geleverd, want dat maakte voor de prijs toch bijna niets meer uit. Het was een gunst voor een westerling om van de Japanners te mogen leren en een snufjes Japanse cultuur op te snuiven. Yamaichi (een van de vier grote Japanse brokers toen, nu alweer geruime tijd failliet) had me uitgenodigd en regelde de uitstapje. Naar de Zama-fabriek van Toyota, toen het neusje van de zalm, maar nu al weer heel wat jaren dicht omdat het te ouderwets was geworden, naar de bezoekersruimte van NEC waar alle nieuwe technologische ontwikkelingen te zien waren, want NEC was toen op dat gebied nummer 1 in de wereld, naar Kioto en Nara in het weekend voor de imponerende toeristische indruk en vooral door Tokio struinen na macrolezingen van Yamaichi en andere bedrijfsbezoeken.
Ik maakte twee verslagen: één van de macro en de beleggingsvooruitzichten en één wat me als toerist was opgevallen. Het zal bijna niemand verbazen dat alleen dat tweede verslag zeer goed gelezen werd, al was het eerste eveneens zeer leerzaam.

 Japan schijnt nu, na 20-jaar Japanscenario, niet meer zo bruisend te zijn. Innovatief loopt men achter op de VS en Zuid Korea. Op het laatst merkte Gun op dat Japan a great place is for older people. Dat bleef bij me hangen en maakte eigenlijk alle andere meest voorzichtig optimistische geluiden ongedaan.

Alles gaat trager in Japan, alleen Abe kan iets veranderen en zijn gezondheid kan zo maar weer verslechteren. De huizenmarkt in Japan is helemaal niet tot leven gekomen, alleen het duurdere segment van bijvoorbeeld $ 4 miljoen+ vloog als zoete broodjes weg. Het dieptepunt kwam na de tsunami-aardbeving. Veel mensen wilden toen een upgrade naar minder heen en weer zwiepende huizen bij een aardbeving, minder gekraak in iedere geval. Er is veel te weinig hoogbouw met ruimere appartementen. Er werken 5 miljoen mensen in hartje Tokio die elke dag weer in- en uit Tokio bewegen. Er zouden best wel weer eens  war meer mensen hartje stad mogen wonen dan de huidige 0,5 miljoen. Kantoren doen het weer goed, maar alles wordt gedreven door 5-jaars herziening van huurcontracten. Bouwplannen uitvoeren, dat duurt de nodige jaren.

 China. Abe lijkt de verhoudingen met China niet verder te laten verslechteren. Men probeert de oude politiek met China weer op te pakken door de netelige kwesties gewoon te vergeten zoals die Senkaku-eilandjes die als een soort verkiezingsstunt door de burgemeester van Tokio gekocht waren voor electoraal gewin. Abe wordt politiek in het buitenland niet voor vol aangezien. Obama wil eigenlijk niets met hem te maken hebben, o.a. ook vanwege in zijn ogen racistische opvattingen van Abe (Japanners zijn behoorlijk xenofoob).

De export trekt nog niet aan door de zwakkere yen. Heel sterk zal de export niet groeien zonder grote daling van de yen. De yen zal kunnen verzwakken als de VS QE inneemt en de Bank of Japan maar doorgaat met QQE. Overigens heeft de doorsnee Japanner geen enkele notie van wat al die QE aan het doen is of gaat doen, men heeft geen idee van de risico’s.

 Zo onderhand zal de lezer zich gaan afvragen of er echt iets positiefs over Japan gezegd was. Ja, Japan is politiek stabieler geworden. De LDP heeft de meerderheid in Lagerhuis en Hogerhuis de komende drie jaar en zal waarschijnlijk opnieuw de verkiezingen winnen over drie jaar. De economische groei zal beter zijn en de oppositie is verkruimeld. Historisch waren de tijden met regeringen die zes jaar met meerderheden overal mochten regeren goed in Japan, vooral ook voor de aandelenbeleggers.

 Abenomics lijkt een succes te gaan worden. De symboliek van de drie pijlen gaat er in als koek in Japan. 1 pijl kun je gemakkelijk breken, maar drie pijlen niet, zo was al uitgebreid verteld in de Japanse literatuur. De derde pijl van hervormingen is buitengewoon moeilijk te realiseren. De Japanse cultuur is er een van gevestigde belangen, bureaucraten maken de dienst uit. Gunn is nog relatief positief op hervormingen in de landbouw, ook al is dat een belangrijke kiezersbasis van de LDP. De gemiddelde boer is nu 60 jaar oud en kleine bedrijven mogen niet samengevoegd worden in de huidige wetgeving.

 Campbell was verbazingwekkend positief op het begrotingstekort van Japan. De belastinginkomsten als percentage van het BNP zijn erg laag naar westerse maatstaven. Dat kan best 10% omhoog. Met 5% is de BTW achterlijk laag en zelfs met 10% is de BTW zo ongeveer het laagste in de westerse wereld. Verder kunnen de pensioenuitkeringen best nog wel met 25 tot 30% omlaag als iedereen ziet dat dit moet. Iedereen pijn in een consensusmaatschappij is haalbaar.

,Niets doen leidt tot te grote overheidstekorten volgens bovenstaande nog niet eens pessimistische voorspellingen van do nothing. Men moet voor het meest rechtse scenario kiezen, maar zal de 65-plusser dat nou echt doen?.
 

13 september 2013

steenkool groot milieuprobleem voor China

Steenkool is nog steeds de goedkoopste energiebron. Daarom verbruiken China en India er reusachtige hoeveelheden van. En dat ledit tot grote milieuprobemen.
 China probeert daar iets aan te doen.

12 september 2013

Asset economy sterker of zwakker in komende jaren (Zucman) (1)


Worden we in totaal rijker of armer in de komende jaren vergeleken met ons inkomen?

Daar zijn enkele theorieën over die nogal verschillende resultaten opleveren.

  • Demografie
  • Lange golf van deleverage
  • Lange golf van nieuwe markten en producten
  • Lange golf van schuivende machten in de maatschappij, het harder of zachter worden van de maatschappij.

Zucman heeft een studie verricht naar hoe de verhouding opgebouwd vermogen tot inkomen zich ontwikkelde in diverse landen en waarom.

Hij komt tot een erg simpele formule: Harrod- Domar- Solow hebben gelijk: het nationaal vermogen versus inkomen b is gelijk aan de spaarquote s gedeeld door de groei van het inkomen g.
ofwel: b=s/g

Als je veel gespaard hebt, dan is er veel vermogen opgebouwd. Maar als de economische groei hoog is geweest, dan is dat vermogen na zo’n periode van groei toch niet zo hoog vergeleken met het inkomen daarna.

Dat verklaart waarom een land als Italië waar men veel spaart en de groei erg laag is zo enorm veel vermogen heeft opgebouwd en de VS een stuk minder. In Italië zijn de grote vermogens niet wegbelast, zoals wel gebeurt in Duitsland, Frankrijk en Nederland.

Zucman denkt dat de asset economy nog veel belangrijker wordt in de komende jaren
In het plaatje staat b afgebeeld, vermogen versus inkomen. Het nieuwe van de analyse van Zucman is dat het uitgaat van zo veel mogelijk marktwaarde en niet boekhoudkundige aanschafwaarde. Van 1914-1945 is er heel veel kapitaal vernietigd in de wereldoorlogen, de Weimarinflatie en antikapitaalmaatregelen en extreem hoge inkomstenbelastingtarieven voor de veelverdieners.

De visie van Ter Veer en mij op de Kondratieffgolf lijkt erop te wijzen dat na 2020 er een afzwakking komt van de asset economy, vooral als China in problemen komt. Als dit niet gebeurt kan Zucman wel eens gelijk krijgen.

Degenen die uitgaan van demografie geloven niets van bovenstaand plaatje. De babyboomgeneratie gaat al zijn kapitaal verbrassen, tegen elke prijs verkopen en dan blijft er niets van de waarde van bezittingen over. De spaarquote gaat in rap tempo naar 0 hierdoor en de lagere groei biedt geen redding.

Knight Frank collectibles: beter dan goud

Knight Frank kwam met een update wat de collectibles beleggingstechnisch gedaan hadden. Ik heb dat al een keer ongeveer behandeld met http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2013/08/collectibles-deden-het-goed-maar-waren.html
Volgens de reeksen was de standaarddeviatie van de opbrengsten per jaar vaak laag, alhoewel de transactiekosten hoog zijn.
De afgelopen jaren ging het erom wat de Chinezen ineens leuk vonden. Eerst was dit wijn, liefst met een groot etiket van een beroemd wijnhuis, maar de laatste jaren wilde men toch per se een antieke auto. En niet alleen de Chinezen wilden dat, een heleboel andere mensen ook. Auto's hebben het de nodige jaren erg goed gedaan. Of dat zo blijft, is zeer de vraag. Extra belastingen hierop en de komst van de zelfrijdende auto kan de pret flink bederven.

http://www.washingtonpost.com/blogs/wonkblog/wp/2013/09/08/forget-gold-classic-cars-are-the-new-hot-investment/ volgens het wonk blog van de Washington Post hebben collectibles de plek van goud overgenomen als beste belegging voor particulieren. (PCL zijn huizen in Londen, de grafiek is in ponden).