16 november 2016

Flabbergasted

De beurs is zo positief op Trump. De rente stijgt zo veel meer dan voor mogelijk gehouden, letterlijk door niemand voorspeld. Plotselinge stijging van inflatieverwachtingen terwijl we toch 99% zeker wisten dat we in een secular stagnation scenario zitten met deflatie op de loer. Ons voorland was toch later met een lager pensioen en wennen aan negatieve rentes

Trump maakt Amerika great again. Ze zijn net ingehaald door China qua uitstoot van broeigassen, dat wil Trump snel rechtzetten. Quel horreur, hoax.

De Amerikaanse beurs gaat naar records, kan zelfs flink omhoog.
Het economisch nieuws is ineens supergoed. Strong patch. Retail sales super. Demografie super (onvoorstelbaar dat dit een verrassing is). Voorraadcyclus in herstel.
Waar komt dat herstel vandaan, terwijl economic surprises nauwelijks positief waren. Waarom kon ik tegen die economic surprises in al een tijdje zeggen dat die strong patch
eraan kwam?
Hoe bestaat het dat de demografie verkeerd is ingeschat in de VS? Ik ben stom verbaasd.
 http://www.calculatedriskblog.com/2016/11/the-cupboard-is-full.html

Dan de winsten. Waarom ziet men zo’n lage winst voor het vierde kwartaal in de VS? dat kan uitkomen als de olieprijs ver terugvalt en de dollar veel sterker wordt. Maar dat voorspelt men niet.



Trump druk in de weer om akelige en conservatieve lieden te benoemen. Ook kundige lieden benoemt hij. De bezem door de democratische kast.
Ze worden totaal weggeveegd. Ernstig. Geen checks and balances meer, geen gridlock.

 Dan Hillary. Ze wordt nu weggezet als lui en dom. Lui door Obama. Ze heeft lang niet zo veel als hij getoerd door Iowa en andere Rust Belt staten. Ze is ineens met een IQ van 140 zo veel dommer dan trump met 156 (deze IQ getallen zijn niet erg betrouwbaar, maar men meldt dit als de beste schatting). Hillary zou zelfs nog een stuk dommer zijn dan Bill, moeilijk voor te stellen.

En Michele Obama. Een ape on heels volgens Trump adepten. Wel weggehaald van Facebook (dat mag maar 1% liegen), maar toch. White power neemt het land over van roetmoppen. Hate groups zijn in. Creationisme is in op deze platte aarde. Poetin is zo tof. Water boarding is OK.

Ik moet er nog aan wennen. 

13 november 2016

Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De Trump-Revolutie beheerste de beurzen. Onverwachts won hij, via ragfijn spel in de industriestaten Pennsylvania, Michigan, Ohio en Wisconsin. Cubanen en ouderen brachten Florida binnen. De beurzen die steeds positief hadden gereageerd op de kansen van Hillary daalden niet, maar stegen even onverwachts. Na een zeer korte fikse val in de verkiezingsnacht trad wonderbaarlijk snel een fenomenaal koersherstel op. Beurzen correleerden overigens vanaf het begin van de opkomst van Trump niet met de kansen van Trump. Voorlopig zijn we nog niet uitgedacht over wat Trump betekent voor het wel en wee in de wereld. en de beurzen. Heftige themarotatie (weg met low volatility) en terugtests van lows zijn goed mogelijk. Heil  Trump! De immigratiewebsite van Canada kan het verkeer niet meer aan.

Men vergaf de racistische en andere minpunten van Trump, beoordeelde zijn economisch programma als zeer positief en men hoopt het beste via slechts een minimalistische invoering van protectionisme (een muur bouwen is niet zo erg, de yuan moet maar wat sterker worden (dit is toch niet zo eenvoudig), we moeten maar wat minder Mexicaanse tomaten gaan verorberen). Men zag ineens tot stomme verbazing een vergevingsgezinde, presidentiële Trump. Meer fiscaal stimuleren, lagere belastingen, meer infrastructuur, het gaat erin als Gods woord bij een ouderling voor de beurshandelaren.

Een en ander betekent meer inflatie, meer vraag naar leningen en minder kans op Secular Stagnation. Meer kans op Goldilocks, inflatoire groei en stagflatie. Allemaal scenario’s met een veel hogere rente. Tranen met tuiten op de obligatiemarkt, tranen van vreugde op de aandelenbeurzen en bij de niet langer would be pensionado’s.

Diverse Emerging Markets kregen gevoelige klappen, maar niet China. De dollar werd weer sterk. Olieprijzen gingen daarop omlaag en de goudprijs al helemaal. De koperprijs ging omhoog op geloof in meer groei in de wereld. Een zeer goede week voor cyclische aandelen. De 'republican sweep' plus verwerping 'proposition 61' (voor goedkopere medicijnen) in Californië zorgde voor omhoogvliegende koersen bij biotech.

Er was een beetje economisch nieuws. Het vertrouwen van het Amerikaanse midden- en kleinbedrijf ging iets omhoog volgens NFIB. Yellens Labor Market Conditions index verbeterde. Jolts jop openings hoger. Initial claims voor werkloosheid iets lager. Groothandelsverkopen stegen een beetje, toch meer dan de voorraden. University of Michigan vertrouwen steeg behoorlijk.
De industriële productie steeg mooi in Duitsland en Italië, maar daalde in Frankrijk. Huizenprijzen (Halifax) stegen weer in Engeland (ondanks brexit).

In China steeg de inflatie, zowel voor consumenten als producenten. Valutareserves brokkelen weer harder af. Export viel opnieuw tegen. De verkopen van AliBaba op singles day waren opnieuw fors hoger. Geldgroei blijft hoog met 11,5%, maar kredietgroei lijkt toch wat af te zwakken waardoor in 2017 de economische groei iets gaat afzwakken.
het winstnieuws over het derde kwartaal verbeterde verder, terwijl aan het einde dit meestal afzwakt. Het eindoordeel is dat de winsten over het derde kwartaal meer dan normaal boven de altijd gemanipuleerde verwachting waren en dat de verwachtingen voor het vierde kwartaal te laag lijken voor de afwisseling.. 

Overpeinzingen: wat ziet de wereld er ineens anders uit: nieuwe kansen, nieuwe bedreigingen. Hogere rente, protectionisme, secular stagnation niet meer zo zeker

Trump wint. Al zijn fratsen worden vergeven, de kiezer gaat voor zijn programma. In hemelsnaam verandering, we moeten niet doorgaan op het pad van Larry Summers Secular Stagnation.
Het is dan ook helemaal niet nodig, bij deze rente moet de overheid met bakken gaan investeren. Lagere belasting, vooral vennootschapsbelasting. De beurs was er opgetogen over. Men hoopt dat Trump zijn protectionistische kaart voorzichtig gaat spelen. Dat hij kameraad Poetin vriendelijk gestemd kan houden en geen rare dingen met de NAVO gaat doen. Dat hij die nare Tea Party oprolt.  Dat hij de olie- en gaswinning gaat stimuleren maar langzaam gewonnen gaat worden voor steeds goedkoper wordende alternatieve energie. Dat hij de rente weer naar een niveau brengt dat het bedrijfsleven gelooft dat een normaal rendement op investeringen mogelijk is. Dat men zich niet langer te pletter hoeft te sparen voor de oude dag.

Ik denk dan terug aan de vurige betogen van Woody Brock, zo'n vier jaar geleden. Die lage economische groei is helemaal niet nodig. Het is je eigen schuld. Er is groeiremmend beleid in veel landen. Veranderingen gaan te hard en daarom trapt men op de rem. De populistische kaart wordt getrokken want het is de schuld van anderen. Ook al is niet te zien, hoe moslims, Marokkanen, Poetin etc. de grote recessie vanwege het faillissement van Lehman/ ongebreidelde speculatie met derivaten op hypotheken etc.  hebben veroorzaakt/verergerd, toch krijgen ze de schuld. Globalisatie zou slecht zijn. De terugval in de economische groei valt samen met de terugval in de groei van de wereldhandel.

Woody Brock stelt dat de groei in de werld bij de huidige technologische vooruitgang bijna net zo hoog zou kunnen zijn als in de vorige decennia (gecorrigeerd voor demografie). Daarvoor is nodig dat er enorm wordt geïnvesteerd in infrastructuur in de VS en dat de animal spirits vooral buiten de VS weer gere-animeerd worden. Globalisatie moet gaan volgens de spelregels van het kapitalisme, d.w.z. China moet de munt niet te goedkoop houden en geen intellectueel eigendom stelen etc. Als Trump zijn protectionisme alleen hierop richt is het zelfs een plus voor de wereldeconomie.
Al jaren geleden voorzag Woody al dat Hillary de infrastructuurkaart volstrekt onvoldoende zou spelen, pas in 2020 daarvoor rijp zou zijn.

Trump zag dit al in 2016. Hij zag ook dat er een enorme groep boze witte kiezers was, de vergetenen (een betere term dan ‘deplorables’). De mensen die leden onder globalisatie/ de leegloop vanwege de trek naar de stad/ de toenemende ongelijkheid waardoor de lonen maar niet stegen. Eigenlijk allemaal thema’s die beter passen bij democraten dan bij republikeinen. Maar de democraten zaten te slapen, net als Labour in Engeland. Daar laten ze de kaas van het brood eten door Theresa May die (voor de conservatieve partij) ongekende handreikingen doet naar de gewone arbeidende klasse.

 Gaat dit de populisten helpen bij de verkiezingen komend jaar in Europa? Ongetwijfeld. Maar het is niet nodig. Net als Trump moet je inzetten op fiscale stimulering, meer investeringen van de overheid, lagere belastingen en aangevuld met meer aandacht voor zorg, ouderen, klimaat. It can so much better, ga toch voor een begrotingstekort van 3%+ en doe daar leuke dingen mee inclusief flink investeren. Verpak het in een optimistische boodschap en je hebt helemaal geen uitfoeteren van immigranten, Marokkanen etc. nodig om te winnen.

Trump won, ik had het niet gedacht. Ik was geen voorstander je flink in te dekken tegen een winst van Trump met de enige dagen terug dan verwachte 12% daling van de beurs. Ik geloofde Bianco dat de beurs het afgelopen jaar 0% correlatie heeft gezien met de kansen van Trump. 


De beurs wist niet wat ze aan moest met die Trump. Op diverse blogs van nogal rechtse lieden die (toch) verstand hadden, vooral van economie en beurzen (bijvoorbeeld Scott Grannis) zag je voorzichtige pleidooien dat Trump (wat een verschrikkelijke eikel hij ook is) beter voor de beurs zou zijn dan Clinton.
Zo is de situatie nog steeds. Nu reageert men volkomen onverwacht erg positief op Trump.
Ik denk terecht. Dat kan echter zo maar omslaan. Het is niet zo’n gewaagde voorspelling dat Trump via extreem beleid/gedrag de beurzen ineens 12%+ kan laten dalen binnen twee jaar (meerdere keren zelfs).

De aandacht voor hoe het met de economische ontwikkelingen gaat is helemaal achter de horizon verdwenen bij al dat verkiezingsgeweld.



Amerika zit na een periode van cyclische zwakte in een ‘strong patch’, net iets te laat zichtbaar voor de Amerikanen om Hillary te helpen (d.w.z. slechte bespeling van de democraten van de economische presidentverkiezingscyclus). De leading indicators van ECRI en Recession Alert  geven dit duidelijk aan (plaatje is van Doug Short).  


Investeringen gaan de goede kant in, nu er rugwind is ontstaan vanuit de oliewereld.
Vandaar die plotselinge boom in gezinsvorming. De onverwachte zwakte in de bouw zal maar tijdelijk blijken te zijn.
Plaatje van voor de Trump-revolutie. De industriële cyclus is in krachtig herstel. Tot Trump geloofde de inflatiemarkt dit niet, nu ineens wel. De rente moet minstens terug naar de niveaus van 2014.  
De termijnpremie, die aangeeft in welke mate je volgens bepaalde rekenmodellen beloond wordt voor het nemen van duratierisico bij obligaties gaf aan dat beleggers er in extreme mate op aan het gokken waren dat de rente altijd laag zou blijven, want het was toch 99% zeker dat we in het Secular Stagnationscenario zaten.
Ik heb zelf pijlen gezet in de grafieken (een week geleden voor Trumpverkiezing gemaakt). Bij de termijnpremie is er mean reversion geweest naar de trend en ongeveer drie tot vijfjaar gemiddeldes. De markt gelooft de voorspellingen van de FED niet. De FED zelf ook niet trouwens. Ik dacht (voor Trump) dat het ongeveer volgens de stippellijn zou gaan. Sinds Trump moet de FED iets meer gaan handelen volgens de eigen ‘dots’ denkt iedereen.   

11 november 2016

Trumps beleid is geweldig voor de beurzen, hij is de redder van ons pensioenstelsel

Na een hevige schok denk ik na een grondige hersenspoeling ineens heel anders over Trump. Nu Cruijff ons is ontvallen als grote salvator, is er een nieuwe opgestaan: The Donald.
Hij gedraagt zich al twee dagen presidentieel. De markt kijkt ineens niet naar de clown Trump, maar naar zijn beleid. Reflatie, lagere belastingen, grote investeringen in infrastructuur: dat klinkt als muziek in de oren van de markten. Nog even de scherpe kantjes van zijn protectionisme eraf schaven, dan is het geweldig. Voor markten althans, voor de onderklasse is het moeilijk voor te stellen dat ze beter af zijn met hogere prijzen bij Walmart bij lagere uitkeringen zonder Obamacare, met blijvende hindernissen om goed opgeleid te worden.
Trump wilde een hogere rente en hij wordt op zijn wenken bediend via een enorme rentestijging. Hij dacht dat de beurzen met meer dan 10% zouden dalen als hij gekozen zou worden en adviseerde daarom vooraf om je aandelen te verkopen. Buy the dip daarna. Dat was iedereen van plan, maar je kreeg hiervoor slechts enkele minuten de tijd. Iedereen had cash gemaakt voor het geval dat en had de nodige hedges ingebouwd in de portefeuille voor het geval dat. Trump werd gekozen en men zette toch de overtollige cash in.  Men moet de waanzinnige hoeveelheid puts afbouwen.

Misschien moeten we meer van de tactiek van Trump gebruiken: lock her up! Niet Hillary natuurlijk, maar Janet. We moeten zo snel mogelijk van die financiële terrorist af, tenzij ze zich bekeert tot het pad van renteverhoging minstens volgens de eigen ‘dots’.  
Ineens moet ik het opgebouwde pensioengeld dat omgezet moet worden in een lijfrente proberen later tot uitkering te brengen om zo flink te gaan profiteren van de hogere rente. Trump is het Nederlandse pensioenstelsel aan het redden.
Hij zet een streep door het scenario van secular stagnation. Dat is helemaal niet nodig, met meer investeringen in infrastructuur, lagere belastingen en meer animal spirits in het bedrijfsleven kan de groei herstellen tot 3%+ in de VS. Weg met al die sombere verhalen dat de cyclus zo oud is dat een recessie voor de deur staat.

Trump is geweldig, zo denk ik na mijn hersenspoeling.

10 november 2016

leerzame behavioral finance na-analyse waarom iedereen dacht dat Clinton zou winnen

 legt uit wat er mis ging en waarom. De mensen om je heen denken hetzelfde en je vindt steeds meer informatie die jouw mening versterkt. Vooral in de huidige tijd van internet en big data.
Er is informatie die jouw mening tegenspreekt, maar die ignoreer je.
Motivated reasoning heet dat probleem. Je moet een scout zijn die objectief de informatie verzamelt en van mening durft te veranderen als de informatie niet in je kraam te pas komt. Je moet open staan voor alle informatie, niet alleen voor die informatie die je aanstaat.

Laat ik maar eens proberen voor scout te spelen (de video bij http://abnormalreturns.com/2016/11/09/overconfidence-and-the-scout-mindset/ legt uit hoe je scout moet spelen en waarom dit belangrijk is).

De basisinformatie. Alle polls die een voorsprong van Hillary lieten zien, de wedkantoren/ sites die de kansen analyseerden en 80%+ kans aan Clinton gaven, alle aangetoonde onzin van Trump, zijn machtsmisbruik bij vrouwen, niet betalen van belasting, voortdurend terugnemen van verkeerde uitspraken. Zijn wispelturig karakter, wraakbelust op wie het niet met hem eens is, hij is een dictator.  Er waren redenen te over waarom Hillary zou moeten winnen.    
Dan zijn programma. Er staat geen letter in over armoedebestrijding, hoe helpt hij dan die vergeten groep mensen die het zo moeilijk heeft? Belastingverlaging vooral voor de rijken. Protectionisme dat de kosten van eerste levensbehoeften gaat opdrijven en daardoor vooral de onderklasse gaat raken. Hij gaat zo veel uitgeven dat de overheidsschuld van Amerika omhoog schiet. Opnieuw redenen te over om niet op Trump te stemmen.

Maar er waren ook veel tegenargumenten. Het emailschandaal, genoeg voor de FBI om het onderzoek te heropenen, de Clinton Foundation, Benghazischandaal, vijf andere schandalen uit het verleden. Ze werd enorm gehaat, aantoonbaar. De omschrijvingen van haar in word clouds lieten twee woorden het grootste zien: liar en corrupt. De houdbaarheidsdatum van een politicus is ongeveer tien jaar. Daarna kan hij/zij geen goed meer doen en kan hij beter opkrassen. Haar houdbaarheidsdatum was ver overschreden. Hillary belooft opperrechters te benoemen die liberaal zijn in plaats van conservatief, iets dat slecht ligt bij de niet aan de kust wonende Amerikaan (en zeer goed bij de andere Amerikanen).

De polls waren minder te vertrouwen dan anders vanwege de shy factor (men durfde niet toe te geven op Trump te stemmen) en een misschien hogere opkomst van de blanke (lagere) middenklasse. Van te voren rekende ik met 3%, maar de laatste weken nam ik aan dat het minder zou zijn, omdat vrouwen niet aan hun republikeinse man zouden durven te vertellen dat ze niet op die engerd gingen stemmen. Er is een vergeten groep kiezers waar het al jaren bergaf mee gaat en geen politicus voor Trump sprong geloofwaardig in dat gat.
Bij brexit waren het de oude vrouwtjes die out! Out! Out! Riepen en nu riepen ze dat ze anti trump waren. Maar de laatste week zag je ineens hordes vrouwen lock her up schreeuwen op de tv, de haat droop ervan af, niet van één vrouw, nee van hele hordes. Je hoorde voortdurend dat zij de slechtste democratische kandidaat ooit was, zelfs van Nederlandse commentators die echt voor Hilary waren.  

Na acht jaar een democratische president wil het stemvee iets anders. Change. Als Hillary iets niet bood dan was het change. En Trump bood het wel. Hij had veel duidelijkere ideeën voor verandering. Bij Hillary was het grote idee samen pappen en nathouden en studieschuld misschien kwijtschelden.

Trump is veel duidelijker anti globalisatie. Eigen volk eerst ligt altijd heel erg goed bij de meerderheid van de kiezers (je moet het wel anders aanprijzen, maar bescherming van de eigen belangen is altijd razend populair). Plattelandsbevolking is bijna altijd voor protectie tegen goedkope producten uit dat nare buitenland dat goedkoper produceert. Meestal niet goed meegenomen in de polls. Belastingverlaging, wie wil dat niet?
Het sterke punt van Trump is dat hij de ideale pitbull is om groei remmende, naar corruptie riekende regelingen voor de gevestigde klasse om te kegelen. Hij is niet gecorrumpeerd via het inzamelen van geld van het bedrijfsleven etc. om de verkiezing te financieren (de verkiezingscampagne van een congreslid kost al $ 2 miljoen, om dat bij elkaar te krijgen moet er heel wat gebedeld worden bij het bedrijfsleven en is het plausibel dat je je ziel moet verkopen aan hun belangen). Hij is rijk en wil zich nu inzetten om de kiezer rijker te maken, een geloofwaardig verhaal. Hij weet hoe je alle kromme belastingregels voor de rijken weer recht kunt zetten. Hij gaat de industrie met zijn goed betalende banen terugbrengen. Er is tomeloos enthousiasme als hij immigranten belooft aan te pakken. Velen vinden niets mooier dan zijn verhaal over de muur die Mexicanen moet tegenhouden. Ze kwijlen ervan, hij wordt mooi opgeschilderd en het wordt een enorme toeristische attractie. Voor geen ander punt uit het programma van Trump is zo veel enthousiasme als de muur.
Trump gaat de handelsverdragen opnieuw uit onderhandelen, aanpassen ten voordele van Amerika. Wie weet. Landen moeten gaan betalen voor militaire bescherming, terecht volgens de meeste Amerikaanse kiezers.
Trump gaat veel overtuigender fors investeren in infrastructuur. Dat is hard nodig, goed voor groei.
Een grote meerderheid gelooft dat het economisch beleid van Trump beter zal zijn dan dat van Clinton.
Hillary heeft geen campagne gevoerd in Wisconsin, Michigan en bijna niet in Pennsylvania. Ze werd overconfident en ging voor de landslide en probeerde Arizona te veroveren in plaats van de staten rond de grote meren veilig te stellen.

  Achteraf is het wel te verklaren dat Trump won. Maar ik dacht dat de staten binnen de blauwe muur veilig waren voor Clinton, inclusief Pennsylvania. De wedkantoren gaven zeer hoge kansen aan een overwinning van Clinton, ook in de nu gewraakte staten.

Brexit was de enige reden waarom iedereen de polls niet vertrouwde. De wedkantoren zaten fout. De meeste weddenschappen waren voor brexit, maar de hoge bedragen werden (door kapitaalkrachtige Londenaren die niemand in hun omgeving zagen die voor Brexit was) ingezet op geen brexit. Zo ging het ook met Trump. Veel meer mensen wedden op Trump, maar vanwege zijn lage koers werd in geld meer gewed op Clinton. Overigens, dat wedden op wie president wordt is nu veel beperkter dan in de 19de eeuw. Vlak voor de verkiezingen waren de omzetten van de wedkantoren in de VS soms ongeveer 1/3 van de beursomzet van aandelen.

Tot slot enkele citaten van de inzicht gevende post van Abnormal Returns, hoe wij informatie wegdrukken die ons niet bevalt, hoe te veel informatie je tot de verkeerde conclusie leidt:
As J.D. Vance writes in the NYTimes:
I didn’t overestimate Mrs. Clinton’s chances because the information didn’t exist, but because my social network and geography made it easier to ignore countervailing information. I followed the herd, and my herd was wrong.

Fact checking? Weg ermee als het niet in je kraam te pas komt, als je maar genoeg tegeninformatie krijgt en dat lukt tegenwoordig steeds gemakkelijker.
Cullen Roche at Pragmatic Capitalism writes:
It’s crazy to think that more information is making us less informed. But that seems to be the path we’re on. And I suspect the reason for this is that the truth is not what people are seeking out. After all, it’s easier to confirm what you think you already know than it is to learn and accept something you don’t already know. And given the abundance of sources on the internet people have tended to find their news and information where it most conveniently confirms what they think they already know.
In addition to our own biases the Internet is in a very real way working against us.

Farhad Manjoo at the NYTimes writes:
Because if you study the dynamics of how information moves online today, pretty much everything conspires against truth.

The ironic thing is that the very abundance of source that make the Internet a vital place also make it the perfect breeding ground for lies and conspiracy theories.

9 november 2016

De Trumpvictorie die de beurzen great again gaat maken: Reagan+; hij is the Great Dictator (versus Reagan als Great Communicator)

Onverwachts won Trump toch, ondanks de peilingen en de moeilijke weg naar victorie als de democraten de staten aan de kust en rond de grote meren, de blauwe muur, zouden houden. De blauwe muur viel en Pennsylvania bleek opnieuw een swing state te zijn. Hillary had haar neus niet laten zien in Wisconsin en dat is haar duur komen te staan.
De winst van Trump was onverwacht vanwege zijn houding ten opzichte van vrouwen, zijn gevaarlijke getwitter met persoonlijke vetes en het beledigen van vele minderheidsgroepen. Latino’s gingen inderdaad en masse stemmen, maar behalve Nevada bracht dit geen extra staten binnen.
De ‘shy factor’, de angst om bij een poll te zeggen dat je op die rauwe Trump stemt, was kennelijk onderschat. De hoge opkomst zorgde ervoor dat er veel nieuwe stemmers waren. De lagere middenklasse heeft meestal een lage opkomst, maar dat was deze keer veel minder het geval. De ‘deplorables’ van Hillary gingen veel vaker stemmen dan gedacht. Deze factoren en de wereldwijde teleurstelling dat de groei maar niet op gang komt, de hunkering naar verandering na acht jaar Obama werk(t)en in het voordeel van Trump. 80% vond Trump de kandidaat die voor ‘change’ staat, 8% bij Clinton.
Het e-mailschandaal maakte het minder schandalig om op Trump te stemmen, want die maakte het ineens plausibel dat je Hillary zou moeten opsluiten.. Clinton zou hierdoor een ‘lame duck’ kunnen zijn geworden, een soort Nixon die Watergate ging verdoezelen totdat het niet langer ging.
Het Amerikaanse kiezersvolk is duidelijk nog niet toe aan een vrouw als president. De maandag uitgezonden documentaire over Trump en Clinton gaf aan dat men toch wel erg vaak Hillary niet accepteerde als baas omdat ze vrouw is, vrouw van hoort te zijn met bijbehorend onderdanig gedrag. Haar politieke houdbaarheidsdatum is overschreden, dan kun je geen goed meer doen.  
Door Trump ontstaat veel onzekerheid. Hij is onberekenbaar, dreigt internationale verdragen op te zeggen, de principes van de NAVO ter discussie te stellen, het klimaatverdrag op te zeggen (de kolenmijnen weer te openen).

Vele republikeinse politici gaan een moeilijke tijd tegemoet door hun afvallen van Trump. Met name de positie van de speaker van het congres Paul Ryan staat ter discussie.
Of Trump gaat doen wat hij beloofd heeft is niet onzeker. Dat is onmogelijk en hij zal zijn programma maar ten dele kunnen uitvoeren. Dat is toch nog voor grote delen van de wereld een nare boodschap.
De onzekerheid over het buitenlandse beleid van Trump kan de beurzen nog een tijd parten spelen. Daarom denken velen dat het koersherstel niet zo snel komt als na Brexit. Er is angst dat door Trump Amerika in een recessie zal doen belanden, maar dat lijkt onwaarschijnlijker dan bij het VK door Brexit. Dat pleit voor gematigde reacties op de beurzen.

Anderzijds zijn er velen die denken dat Trump juist goed is voor de Amerikaanse economie. Hij zal de economie flink stimuleren via grote investeringen in infrastructuur en lagere belastingen. Hij wil lenen bij deze lage rentes (en dat lijkt verstandig). Bij een voorzichtige aanpak (niet de specialiteit van Trump) van internationale verdragen kan Amerika zelfs profiteren. Daar republikeinen geen groter overheidstekort willen als er geen recessie is, denkt men dat de fiscale stimulering niet heel groot zal zijn.
Voor enkele bedrijfstakken is een en ander goed nieuws. Defensie-uitgaven zullen wereldwijd fors verhoogd moeten worden. Vennootschapsbelasting in de VS zal flink omlaag gaan. De gezondheidssector zal veel minder getroffen worden door druk op lagere prijzen voor medicijnen, meer aangemoedigd worden nieuwe dure medicijnen te ontwikkelen.

De rente kan aanvankelijk omlaag vanwege de grotere onzekerheid, maar men verwacht rentestijging bij meer fiscale stimulering (deze hoort inflatoir te zijn bij lage werkloosheid).
Trump heeft gezegd dat Yellen weg moet. Er is nooit een voorzitter van de FED weggegaan vanwege politieke redenen. Enkele voorzitters hebben in het verleden wel aangeboden om weg te gaan na wisseling van president, maar dat leidde niet tot ontslag. De laatste decennia wilde de FED zelfs haar onafhankelijkheid tonen en vond men dat men moest blijven zitten. Of Yellen bestand zal blijken tegen Trump is onzeker, maar men verwacht dat ze haar ambtsperiode zal uitzitten.

De derde wereldoorlog is een stap naderbij gekomen. Een en ander lijkt toch niet te nopen tot grote bijstellingen in het beleggingsbeleid. Een en ander kan veranderen als Trump met een dramatische wending in het buitenlands beleid dreigt te komen of het buitenland dit doet (Rusland, China, Midden Oosten etc.).
Misschien heeft Thierry Baudet wel gelijk dat gouden tijden voor Amerika gaan aanbreken waarvan wij ons graantje kunnen meepikken, mits ze natuurlijk genoeg populistische maatregelen nemen.
Marine Le Pen for president, Oostenrijk uit de euro, Italië snakt naar de vijf sterren van Beppe Grillo. Op naar 60 zetels voor Wilders. Poetin ziet zijn kans schoon de Baltische staten in te pikken, China voert zijn plannen uit die eilandjes in de Pacific te laten bewonen door Chinezen. Duterte zag dit al eerder en ging met pootjes omhoog als schoothondje kwispelen bij Xi. Trump krijgt een hele klus om daarna America weer great again te maken.

Nebraska stemde voor herinvoering van de doodstraf. Diverse staten stemden voor vrije verkoop van marihuana. De tijdgeest verandert.

Reagan was een B-acteur, Trump is een A-acteur, een grote media presence. Dat biedt hoop volgens velen.  Repatriëring winsten, lagere vennootschapsbelasting, bescherming auto-industrie, het klinkt als muziek n de oren. Geen onruststokende Trump aanhangers die een overwinning van Clinton niet zouden kunnen verkroppen. Een droomscenario voor defensie-aandelen en farmacie. Banken worden misschien ook weer great again. Fossiele brandstoffen winnen.Reflatie is positief. De recessie lijkt verder naar de toekomst verschoven door extra stimulus. Dat is heel gunstig voor beurzen.

Geheel tegen alle verwachtingen in won Trump en de beurzen gaan omhoog in plaats van omlaag. We leven in wonderbaarlijke tijden. Alles is mogelijk.
[het gaat meevallen]

factoren die winnend/ verliezend waren in de VS aandelenmarkt

enkele trends zijn duidelijk in 2016:
kwaliteit doet het slecht (cyclische aandelen zijn vaak niet zo'n beste kwaliteit en die winnen in 2016), en dus ook een zwakke balans, je moet dividendgroei hebben, en verrassend, R&D en investeringen (capex). Buybacks zijn weer in
sinds kort is hoge bèta goed, aandelen die het goed doen bij een hogere rente (financials), verkopen in de BRICs, bedrijven die weinig belasting betalen
[charts van Goldman Sachs, Oppenheimers Goal)

8 november 2016

nog wat kanttekeningen bij de Amerikaanse verkiezingen

Nu de FBI tot de orde is geroepen en moest buigen voor de gevestigde orde om Hillary niette vervolgen, lijkt Hillary volges de polls te moeten gaan winnen. Het systeem van kiesmannen per staat is nu gunstig voor de democraten.
Ik heb al eerder geschreven dat trump gaat verliezen omdat oma Annie echt niet op Trump gaat stemmen. Er blijkt nog een belangrijke factor te zijn: Trump heeft de hispanics voldoende beledigd om ze en masse naar de stembus te krijgen om Hillary te laten winnen. De swingstate Nevada lijkt bijna zeker Hillary te gaan kiezen. Dat zou dus ook in Florida te gebeuren en zonder Florida kan Trump niet winnen volgens alle analyses.
Natuurlijk is er de shy facto, dat mensen niet durven te zeggen dat ze op Trump stemmen en boze witte mannen die nooit stemden maar nu een idool hebben gevonden in Trump. Michigan kan naar Trump gaan. De absolute verrassing lijkt mogelijk, zoals bij brexit. Ik geloof hier niet zo in. De wedkantoren zitten volkomen scheef als Trump wint, dit hoort te zorgen dat de kansen van Trump overprisd moeten worden. En Predictit geeft 80% kans aan Hillary.

Trump is een geweldig breekijzer, maar te gevaarlijk. Hij is de circusdirecteur van de 21ste eeuw. Hij ging in de jaren 90 niet failliet omdat onroerend goed met de naam Trump erop meer waard is. Heel knap, maar zijn aandeelhouders en financiers verloren veel geld. Hij zal meedogenloos zijn tegenstanders vertrappen. Hij heeft niets in zijn verkiezingsprogramma staan om armoede te bestrijden (sommige republikeinen doen dit wel zoals Paul Ryan, maar dit is natuurlijk vooral het terrein voor de democraten).
Hillary's c.v. laat zien dat vrouwen het moeilijk hebben om president te worden. Ze moest Bill steunen, terwijl ze zelf de betere kandidaat was.Alleen daarom moet een vrouw tot president gekozen te worden. Dan moet ze het natuurlijk wel goed doen en dat gaat niet meevallen als er een recessie komt.

6 november 2016

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Blijvende onzekerheid over de verkiezingen in de VS veroorzaakte trending zoals Woody Brock al uitlegde. Negen dagen achter elkaar een daling van de S&P, na 1980 niet meer voorgekomen. De Mexicaanse peso verzwakte, maar niet extreem. Hillary's kansen slinken (dankzij de FBI maar nog meer door de enorme net gepubliceerde premieverhogingen van Oba,macare), maar ze heeft nog net de beste kansen (de blauwe muur van democratische staten langs de kust houdt vooralsnog stand). De kansen van Hillary correleren met een stijgende rente. Samen met de grote onzekerheid was het daarom niet vreemd dat de rente daalde.

Brexit werd tot woede van Theresa May onzeker door de uitsprak van de rechter dat de parlementsleden hierover moeten stemmen (en die waren vroeger in meerderheid tegen)..
In de VS explodeerde een pijplijn, waardoor de benzine duurder wordt. Er was iets meer loonstijging, maar dat gaat geheel op aan de hogere benzineprijs (tijdelijk). Beschikbaar inkomen steeg 0,3% vorige maand en uitgaven 0,5%.

De groei van de Amerikaanse werkgelegenheid was 161.000, met opwaartse herziening uit vorige maanden van 44.000. De werkloosheid daalde  0,1% tot 4,9%. De loonstijging trok aan tot 2,8% op jaarbasis. Genoeg reden voor de FED om de rente te gaan verhogen in december, tenzij de aandelenmarkt van slag raakt (bijvoorbeeld door Trump, of eindeloze hertellingen à la 2000).
Afgelopen week verhoogde de FED de rente niet, er was zelfs één dissidente liefhebber minder om de rente wel te verhogen dan de vorige keer.

De Bank of England deed niets, maar verhoogde de verwachtingen voor inflatie en BNP-groei.
De Bank of Japan deed ook niets, maar capituleerde met lagere inflatieverwachtingen. Geen 2%+ inflatie aan het eind van de ambtsperiode van Kuroda in 2018. Ontslagneming van een andere Kuroda leidde tot een beperkte flash crash van de yen.

In de VS steeg de ISM manufacturing iets naar 51,9, iets beter dan verwacht en daalde de ISM non manufacturing meer dan verwacht naar 54,8. Belangrijker is het meevallende herstel van de PMI's in China. Hogere producentenprijzen zorgden daar voor meer winst, maar ook voor hogere importinflatie in het Westen, ook door hogere metaalprijzen.
Lage productiviteitsgroei in het Westen hoort ook inflatoir te zijn. gelukkig was de groei van de productiviteit in de VS 3,1% in het derde kwartaal (hoog bij 2,9% BNP groei, maar door meevallend handelstekort ver oktober zal dit opwaarts worden herzien; kennelijk was niet alleen de export van sojabonen een groeimotor), waardoor de arbeidskosten per eenheid product slecht 0,3% stegen in het derde kwartaal.

In Zuid Korea zijn naaste medewerkers van de president schuldig bevonden aan allerlei kwalijke praktijken. 5% van de Koreanen heeft nog vertrouwen in president Park (nog net 1% hoger dan die van Francois Hollande)..

Overpeinzingen: het wil maar niet met de winsten, kan dit voldoende verbeteren voor een betere beurs bij een FED die alleen maar praat over gematigd verhogen van de rente?

De laatste negen dagen zitten de beurzen met de Amerikaanse verkiezingen in de maag. Aanvankelijk ging de beurs (S& P)  iets omhoog om uiteindelijk 9 dagen achter elkaar in de min te sluiten, iets dat al 36 jaar niet gebeurd was. Nog geen 4% koersdaling, maar toch een signaal dat de markt oversold is. Idem voor de put/call ratio en de inverse curve voor de VIX, het aantal bulls versus bears, bijna ook voor % S&P beneden 50 daags gemiddelde. Per saldo genoeg om te geloven in een relief rally na de verkiezingen, aannemend dat het congress republikeins blijft en Hillary wint en men niet verzandt in eindeloze hertellingen in Florida, North Carolina, New Hampshire, Ohio, Nevada etc.
Al twee jaar lang gaat het niet best met de winsten. Door de lagere olieprijzen en daardoor lagere investeringen, lagere wereldhandel, wegvallen van productiviteitsgroei (er was wel herstel tot 3,1% in het derde kwartaal)  vielen winsten en economische groei tegen. De lage nominale groei van het BNP en de iets hogere loongroei werken tegen.

Wat zegt de bull:
-De monetaire cyclus is nog positief voor aandelen, maar niet meer voor obligaties. Wees niet te bang voor kleine rentestijging, tot 4% hoeft dit geen reden te zijn voor slechte aandleenbeurzen.
-De kans op een recessie in de VS op korte termijn is bijzonder laag. Begin van het jaar schatte men de kansen op een recessie binnen een jaar hoger in. Dit lijkt onvoldoende verwerkt in de koersen.

-Het herstel van de olieprijs, China werken nu mee. D.w.z. herstel wereldhandel en groei in Emerging Markets (ook belangrijk voor winstgroei in Europa).

-Na een tijdje wat minder goed nieuws over de Amerikaanse huizenmarkt laat Ritholtz http://ritholtz.com/2016/10/optimistic-bet-housing/ ons de moed erin houden. Millennials lijken ineens het ouderlijke nest te gaan verlaten, kopers moeten gaan bouwen vanwege het te lage aanbod, wachten is gevaarlijk vanwege de stijgende hypotheekrente, er is weer loonstijging en huurstijging.
-De ISM manufacturing stijgt, de bezetinsgraad in de VS lijkt te gaan stijgen. Samen met wat andere tekenen betekent dit een schoorvoetend herstel van de investeringsgroei.
Dit is enorm belangrijk voor winstgroei. 

2 november 2016

Angst voor Trump verdringt die voor Yellen

De kansen van Trump schieten omhoog en als dat momentum doorzet, dan gaat hij winnen. Nog steeds is dit niet waarschijnlijk, zijn achterstand bij de vrouwen is te groot. Maar het wordt zorgelijk. De wedkantoren zien trump nu winnen in de twee belangrijkste swingstaates: Ohio en Florida. Kain lijkt North Carolina binnen te brengen en dat is volgens de huidige analyses doorslaggevend.
Maar toch, de Amerikaan wil gewoon iets anders en een deel ziet zich gedwongen het stemadvies van de FVI te volgen: Hillary wordt een lame duck presiedent, de FBI gaat tot de laatste snik al die e-mails uitzoeken.

De S&P is onder de steun gezakt, gisteren al overigens. Gundlach ziet de steun verder bezwijken en een 5 tot 10% correctie lijkt in de maak volgens hem. Je hoort ook roepen dat beleggers zich indekken tegen de oranje zwaan Trump (de zwaan is oranje en niet zwart omdat je er er tegen kunt indekken). Oranje zwanen zijn heel zeldzaam.
Ik vertrouw nog op die oude dametjes die niet tegen hun Trumpstemmende oude sok durven te stemmen dat ze op crooked hillary op haar bezemsteel stemmen in plaats van die goudeerlijke Trump. die de belasting nog meer gaat verlagen dan reagan en die Mexicanen met een stevige trap het land uitwerkt met oude industrie terug via een soort Chinese kopvoddentaks.
Is een winst van Trump erg voor de beurs? Net als bij de brexit hoeft dit maar een heel kortstondige daling van de beurzen te worden. De republikeinen winnen dan alles en dat betekent grote kans op daling van de belastingen en veel hogere koersen voor farmacie, defensie, infrastructuur.

Dan Yellen, Trump wil van haar af. Ze heeft vandaag zoals verwacht de rente niet verhoogd. Met enige cryptische bewoordingen heeft ze het iets meer plausibel gemaakt dat ze de rente gaat verhogen in december, tenzij de beurs meer dan 10% daalt natuurlijk. Wan t de FED heeft al gezegd dat een paar maanden uitstel geen invloed heeft op de eindrente. Dat is natuurlijk wel een beetje jokkebrokken, want door steeds te buigen voor de markt zitten we nu met een veel lagere rente dan bijvoorbeeld Fischer zou hebben voorgesteld.

minstens 5% winststijging VS in 2017

Analisten komen elk jaar tot dezelfde voorspelling: in het komende jaar zal er 12-13% winstgroei zijn per aandeel.  Dat lukt maar zelden, alleen als de ISM het hele jaar gemiddeld boven 55 staat, de grondstoffenprijzen stijgen,  dan kan het.
In het plaatje an je zien dat bij 2% doormoddergroei, iets dat bijna iedereen voor 2017 voorspelt, net als in 2012, 2013 en 2014 er 5% winstgroei kan zijn. Dat is het top down basisscenario.
Maar het lijkt iets meer te worden. De winstgroei is in 2015 en 2016 aanzienlijk achter gebleven bij die 5%, zo'n 7% per jaar. Dit is vooral toegeschreven aan de lagere olieprijzen. Die leiden tot minder winst in de energiesector en materials, maar ook bij de kapitaalgoederen, omdat de grondstoffensectoren enorme investeerders zijn. In ons boek gaven we al aan dat een daling van de investeringen als % van het BNP dit tien tot twintig keer zo zwaar kan doorwerken in de winstgroei. Dan kom je overigens uit op die 7 tot 8% te lage winstgroei.
De olieprijzen zijn nu hoger dan een jaar geleden en dat zal waarschijnlijk ook in het eerste kwartaal het geval zijn. Er lijkt een beperkt investeringsherstel te komen. Dat wijst op meer dan 5% winstgroei. Niet erg veel meer overigens. 7-8%?

30 oktober 2016

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De meeste beurzen waren opnieuw niet vooruit te branden, terwijl het economisch nieuws en de winsten toch in orde waren. Hogere rentes, de 30-jarige euroswaprente doorbrak zelfs de 1%. Dit kwam door angst voor een minder lieve FED, een ‘taper’ van de ECB, bezorgdheid van de BOE over het pond en de Boj die ook niet meer weet hoe het verder moet. Door hoop op fiscale stimulering die een lage rente minder noodzakelijk zouden maken. Daarbovenop hogere inflatieverwachtingen (alhoewel dit beter winstgroei inhoudt) en angsten dat Trump het toch redt. Amazon viel tegen en met Apple was men niet blij. Dat allemaal zou de bulls in bedwang houden.

Trump doet goede zaken vanwege boosheid over exploderende kosten van Obamacare/ gezondheidszorg en de FBI-onderzoeken naar opnieuw e-mails van Hillary, iets dat haar jaren vleugellam kan maken/ tot ‘impeachment’ kan leiden. De gedwongen omkooppraktijken voor politici doen zijn zaak ook goed, maar de dames laten hem nog in zo’n grote getalen vallen dat hij het toch wel niet zal redden. Men knaagt aan de stoelpoten van Paul Ryan, maar bij een smadelijke nederlaag van Trump zal hij het misschien nog wel redden.
Kennelijk allemaal niet goed voor het Amerikaanse consumentenvertrouwen volgens beide toonaangevende surveys.

Flash PMI’s waren goed, meer dan verwacht omhoog en de groei van het Amerikaanse BNP in het derde kwartaal met 2,9% viel ook mee.
ECI, employment cost index, steeg opnieuw met 0,6%, net als de 1,7% voor PCE geen inflatieprobleem aangevend (maar inflatie stijgt wel door hogere olieprijzen en sneller stijgende producentenprijzen in China). 
Solide 0,5% groei in het VK in het eerste kwartaal na het referendum, vrijwel niemand had dat gedacht, maar de Brexit is nog niet gebeurd.

Tot op heden was volgens Bloomberg 78% (69% normaal) van de Amerikaanse winsten beter dan de omlaag geprate verwachting, met een ‘beat’ factor van 6,16% (4% normaal). Genoeg voor een stijging van ongeveer 2% van de winsten in het derde kwartaal en dat zou het einde van de winstrecessie markeren.

De Japanse beurs profiteerde van de zwakke yen en ook in China waren de beurzen niet onvriendelijk. De ijzerprijzen gingen omhoog, maar de olieprijzen omlaag o.a. door Russisch pochen over uitbreiding van de productie (met Irak en Iran ook in een recalcitrante stemming om de productie te beperken) en hogere olievoorraden in de VS.


Rajoy mag eindelijk een regering vormen in Spanje en de Walen gaan dan toch maar akkoord met Ceta. Portugese schuld werd niet helemaal junk, de Italiaanse bank Monte Paschi blijft een jojokoers houden: na verdubbeling weer 40% daling. Oostenrijk geeft een 70-jarige lening uit, nu de rente nog laag is.

groei derde kwartaal VS valt mee, maar investeringen moeten aantrekken om meer dan doormodderen te krijgen

De groei in het derde kwartaal van de VS viel mee met 2,9%. 2,5 was verwacht en de trackers van de Atlanta FED zaten zelfs lager. Die van Goldman Sachs zat precies goed (niet dat de onderdelen allemaal goed waren, maar de som wel).
Export viel mee, voorraden positief en iets meer uitgaves van de overheid. De groei van de consumptie viel wat terug, de hogere olieprijs eist zijn tol.
Moeizaam, geen reden de voorspellingen voor groei eens flink te verhogen. Meer inflatie betekent minder groei consumptie. Gezondheidszorg wordt volgend jaar een stuk duurder (men roept 10-20% vanwege Obamacare) in de VS. Dat eet de hogere loonstijging helemaal op voor de modale mens.


Investeringen lopen nog slecht, maar er wordt enige beterschap verwacht vooral in de bouw (aldus bijvoorbeeld Calculated Risk blog Bill McBride, die daarvoor meestal goed zit. De trend is nog in orde.