overpeinzingen

De rente is flink gestegen. De Wall Street Journal weet het zeker: de rente gaat verder omhoog. Marine Le Pen gaat het niet redden, maar tot die verkiezingen voorbij zijn moet Mario lief zijn. Daarna komt Mario met vreselijke maatregelen, hij gaat het vertikken nog veel meer staatsleningen te kopen, want dat is problematisch bij begrotingsoverschotten van Duitsland en Nederland. Wilt u dat we meer of minder kopen?  Minder, minder roepen de Germanen, maar de Romanen zijn de baas met meer, meer, meer.

Zo’n openingsartikel in de Wall Street Journal is een contraire indicator. Er zit al wat in de prijs verdisconteerd.

Mijn oude rentemodel dat ik in de vuilnisbak heb gedeponeerd laat zien dat de rentestijging overdreven is, als we niet in een nieuwe tijd van Trumpflatie zitten. En daar kan men een beetje aan gaan twijfelen.

De plannen van de republikeinen zijn grote vertraging op aan het lopen. Zij zijn het in het verleden nooit eens geworden over wat te doen met gezondheidszorg en deze keer lijkt de onenigheid groter dan normaal. Een wijze president als bijvoorbeeld Kasich zou kunnen zijn geweest had tot een compromis kunnen komen, maar voor politieke novice Trump is dat wat te veel gevraagd. Ryan krijgt steeds meer tegenwind met zijn border adjustment taxes. Ook hier geeft Trump nog niet thuis.

Belastingverlagingen gaan via de begroting en niet via een wet en daarmee vervallen ze na tien jaar als de republikeinen het dan niet meer voor het zeggen zouden hebben. Ze zijn waarschijnlijk ook niet zo groot als nu gehoopt. Meer uitgaven voor defensie, niet erg snoeien op uitkeringen, dan blijft er weinig over voor een kapitalistisch feestje.  

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De aandelenmarkten waren blij met het presidentiële optreden van Trump voor het congres. Hij was vol optimisme in plaats van de doemdenker van zijn campagne en riep op tot compromis. In het weekend verpestte hij dit weer gedeeltelijk met ongefundeerde toespelingen op afluisterpraktijken door Obama c.s.

Een en ander was goed genoeg om de moed erin te houden op de beurzen, er komen belastingverlagingen, al zijn die wellicht wat kleiner dan gehoopt. Ondertussen gaat het goed met de winstverwachtingen wereldwijd.

De FED had met lede ogen aangezien dat de markt geen renteverhoging inprijsde terwijl het nu zo waar leek te kunnen qua vooruitzichten, financial conditions, vertrouwen, fiscale stimulering etc. Er was een waar media-offensief. Zelfs de duiven preekten een verhoging, Dudley ging hierin zelfs ver. Yellen bevestigde vrijdag een en ander en Fischer was blij met al die eensgezinde oproepen tot verhoging van de rente. Daarop steeg de rente, maar niet zo heel veel. Iedereen lijkt al short duration te zitten.

 De ISM manufacturing in de VS steeg verder naar 57,6 en non manufacturing herstelde naar 57,7. PMI’s waren wereldwijd sterk.  China liet een mooie verbetering zien. De PMI’s/ISM’s geven aan dat de winsten zelfs iets hoger gaan binnenkomen dan de altijd optimistische bottom up verwachtingen van de analisten. Groei nieuwe orders, met opwaartse herzieningen, bevestigt dit (voorlopig).

De verwachtingen voor de groei in de VS voor het eerste kwartaal zijn aan het dalen tot onder 2% volgens o.a. GDP-now. Dat komt vooral door tegenvallende groei consumptie en lagere productie nutsbedrijven (door relatief warm weer). De olieproductie trekt weer aan en daarmee ook het vervoer over het spoor. In de havens aan de westkust is het ook drukker. Het consumentenvertrouwen werd opnieuw sterker, herstel aangevend na de slechte cijfers voor reële retail sales en inkomen over januari.

Meevallende groei in China, hogere grondstoffenprijzen met bijbehorend herstellende investeringen daarin zorgen voor een herstel van de wereldhandel.

De leading indicators voor groei wereldhandel volgens Morgan Stanley trekken steeds harder aan, al kan de sterkere dollar roet in het eten gooien volgens hen. Exportherstel over februari in Korea geeft de burger meer moed voor groei wereldhandel.

Li Keqiang stelde (naast het verheerlijken van de supreme leader Xi) nieuwe doelen voor economische groei voor China. Een bescheiden slechts 6,5% groei, iets lagere begrotingstekorten en minder agressieve groei van defensie-uitgaven (+7%, wat uitgebreid de pers haalde als gevaarlijk veel, maar in Chinese ogen is het maar weinig).

Europese verkiezingen blijven een zorg, al lijkt de aanhang voor Le Pen en Wilders iets te slinken. Fillon heeft het moeilijk, maar wil nog niet opgeven. Schultz doet het goed, maar dit beroert de beurzen niet zo erg. Kredietgroei verbeterde in de EU.

Het economisch momentum helpt de gevestigde orde: industriële productie trekt zelfs sterk aan in Frankrijk en Italië.

De inflatie trekt aan in de EU vanwege vooral de hogere olieprijzen, de kerninflatie is nog stabiel (nu 0,9%).

Zorgen over Brexit drukken het consumentenvertrouwen weer eens in het VK.

Het sentiment voor kleine ondernemingen Shoko Chukin daalde onverwachts in Japan, terwijl er toch eindelijk inflatie aan de horizon gloort in plaats van deflatie.

Volgens de cijfers zouden de capriolen met het ongeldig maken van allerlei bankbiljetten de economische groei in India niet geraakt hebben.

overpeinzing aandelen

De aandelenbeurzen zijn toch wel erg flink aan het stijgen zonder ook maar een dag van daling van meer dan 1%. Het bullish sentiment druipt er van af. De wall of worry is er nog steeds, maar men wil de stijging toch niet mislopen.

Een aardige graadmeter is hoe ver de S&P500 boven het 40-weeks gemiddelde is volgens Strategas.

D.w.z. oppassen als de S&P snel rond 2480-2540 komt. Als de S&P daar lang over doet is ondertussen het 40-weeks gemiddelde gestegen en komt men pas op hogere standen 12-14% hoger dan het 40-weeks gemiddelde.

FED wijsheden:
* Als de FED de rente gaat verhogen, breekt de bear markt gemiddeld volgens Rosenberg pas na 38 maanden aan.

*Overigens is het gezegde dat er na de derde verhoging van de FED een stumble moet komen. Dat wijst op een correctie in september. 

En in mijn post over de vierjaarscyclus http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2017/02/update-vierjaarscyclus.html wees ik erop dat ongeveer over twee maanden er al een correctie kan komen.

Nog steeds geldt dat timing van voorspellingen over correcties vervelend vaak geen gelukkig gesternte hebben, want we kennen de toekomst nog steeds niet.  

overpeinzingen rente

Geheel tegen mijn verwachting in (ik dacht ongeveer als Tim Duy en Bianco), ging de markt een renteverhoging van de FED bij de komende vergadering in prijzen. Heel de voorafgaande maanden had men dat niet gedaan en dan komt he sinds 1995 niet meer voor dat de FED de rente alsnog gaat verhogen. De markt gaat dan niet een renteverhoging in prijzen.

In de voorgaande weken had de FED veel te weinig gedaan om de markt aan het verstand te brengen dat men de rente wilde verhogen. De markt dwong nu de FED dus tot extreme actie. Die kwam de afgelopen week. De FED had ingezien dat zonder media-offensief de markt niet tot andere gedachten te bewegen was en zoals havik Mester al zei, je moet de markt niet verrassen. Dus kwam de ene na de ander FED-gouverneur met het verhaal dat spoedig de rente verhoogd moest worden. Zelfs Brainard en Bullard, de grootste duiven, zeiden een renteverhoging aanlokkelijk te vinden. Afgelopen vrijdag zei Yellen dat de rente verhoog moest worden nu de werkloosheid zo laag was en de inflatie ook dicht bij de doelstelling begon te komen. Dudley (deze beweegt na Yellen de renteverwachtingen het meeste van de FED) zei dat de groei boven trend was, het vertrouwen was verbeterd, financial conditions verbeterd (beurs omhoog etc.; de FED neemt financial conditions zwaar mee als leading indicator voor groei

) zonder nieuwe rampspoed in het boze buitenland en er fiscale stimulering gaat komen van onduidelijke grootte, kortom redenen om de rente eerder ‘sooner than later’ te verhogen.
 Fischer zei blij te zijn dat zo veel FED-leden hadden gezegd dat de rente verhoogd moest worden en hij sloot zich volgaarne bij die meerderheid aan. Dus de FED gaat straks de rente verhogen tenzij er rampzalig nieuws uit de hemel komt vallen en dat terwijl het economische nieuws de laatste maanden haast alleen maar meevalt aldus Fischer.


De rente ging daardoor behoorlijk omhoog in de afgelopen week. Maar hoe nu verder.

Als u denkt dat de rente in de VS gaat stijgen, dan bent u niet helemaal de enige. Qua futures posities bent u als speculator netto nog nooit in zo veel gezelschap geweest.

Overigens kan de positie nog verder in de min gaan, maar zonder nieuw nieuws dat niet verdisconteerd is (zoals gigantische importheffingen die de inflatie op zullen stuwen als de dollar niet te sterk wordt terwijl de economische groei dan toch in orde blijft wereldwijd, echt phenomal belastingverlagingen waar de Tea Party totaal flauw van valt met begrotingstekorten waar Reagan nog iets van zou kunnen leren, met oliebaronnen in de Arabische zandbak die de olieprijs richting $100 weten te krijgen of iets dergelijks) is de weg van de minste weerstand een lagere lange rente.
We zien nu dat het economische nieuws is meegevallen, at suveys zoals ISM op hogere groei wijzen. Toch gaan de groeiverwachtingen van banken (en GDP now van FED Atlanta) voor het eerste kwartaal omlaag omdat de consumptie zwaar tegenvalt. it wordt waarschijnlijk wel gecompenseerd door hogere investeringen (inclusief voorraden), maar zou wel eens een rem kunnen zetten op het huidige ongebreidelde optimisme.

Een beetje rentestijging op korte termijn kan, men heeft de havikachtige woorden van Yellen en Fischer afgelopen vrijdag waarschijnlijk nog niet helemaal door vertaald. Er zijn nu 2,5 verhogingen van de FED-rente in 2017 ingeprijsd, 2,5 kan niet natuurlijk, en dat zal wel naar 3 gaan. Dan zitten we bij de barrière van 2,6-2,65% voor de Amerikaanse 10-jaar rente en dan hebben we een nieuw verhaal nodig voor nog meer stijging. Dat kan misschien zijn dat die barrière onverwachts wel erg gemakkelijk genomen kon worden. Maar ik denk van niet (voorlopig).

 Of de ECB zo veel invloed heeft op de rente is de vraag, maar door centrale banken zijn de rentes lager geworden dan de economische omstandigheden aangeven. Iedereen vindt daarom ook dat de rente moet stijgen, maar hiervoor is nodig dat de centrale banken minder royaal worden dan is verdisconteerd. Dat kan, maar de macht in de ECB ligt bij de Zuid-Europeanen en die zijn niet zo heel erg happig op minder royaal. Zo devalueert de euro enigszins en dat is precies wat Zuid-Europa nodig heeft. Ik zie nog niet waarom de ECB ineens zo veel strenger gaat worden dan men nu al denkt en voelt.

D.w.z. de tienjaars rente in de VS kan op korte termijn naar 2,25% of lager zoals Gundlach zegt, maar over enige jaren gaat onze rente flink omhoog zoals profeet Krol (en die zit bijna altijd goed met cijfers, alleen wij willen dat nog niet inzien, denkt u hier maar eens over terug over tien jaar) ons voor houdt, naar 2%+ voor Duitse tienjaars leningen.

update vierjaarscyclus

In ons boek hebben we een pijl getrokken die naar we hoopten de lange trend van de S&P500 zou aangeven tot ongeveer 2018. Dat is tot op heden redelijk uitgegeven, maar de laatste twee jaar zijn we eerst duidelijk onder die lijn gekomen en daarna is er het afgelopen jaar weer enig herstel opgetreden.

In bovenstaand plaatje staat op een iets andere wijze die trend. De gecentreerde vierjaarstrend, de oranje lijn verlengd met de grijze stippellijn.
Af en toe komen de koersen ver boven en onder de trend. Van 2008 tot maart 2009 ging de S&P500 van behoorlijk boven trend tot zeer ver onder de trend (door de kredietcrisis).
Daarna trad een krachtig herstel op. Dat is in de grafiek aangegeven met AD (de eerste fase AB, de aarzeling BC en de tweede hausse CD). Op punt D zit je weer boven de trend.

Door de zeer sterk stijgende trend sinds 2010 was niet zo zichtbaar dat na april 2015 de koersen behoorlijk onder trend gingen.
In februari 2016 begon het herstel, na het dieptepunt van de olieprijs. In de zomer begon de aarzelingsfase tot de verkiezingen. Daarna kwam de tweede fase van de hausse. Deze lijkt nog niet afgelopen, de koersen lijken nog niet genoeg gestegen te zijn. Normaal duurt die fase ongeveer vijf maanden (maar dat kan maanden langer/korter duren) en we zijn nu bijna vier maanden na de verkiezing van Trump. De stijging gaat nu heel langzaam, zeer weinig volatiel en kan daardoor langer dan normaal duren (maar dan natuurlijk een grotere correctie)
Na dat punt D komt er een correctie van 10-20% als het volgens ons draaiboek van de vierjaarscyclus gaat. Rond D is er euforie, de slechte tijden zijn voorbij, men wordt optimistisch over de winsten, maar er gebeurt toch wat vervelends. Meestal is het dat de FED minder royaal wordt, er te veel rentestijging komt of iets anders vervelends maar niet desastreus (nu bijvoorbeeld iets van Trump).

Door de afzwakking van de koersen na april 2015 en een opkomend geloof in Secular Stagnation heb ik me laten verleiden een zwakkere trendmatige stijging in te tekenen, de gele stippellijn. Daarna ben ik daarvan wat teruggekomen en ga ik uit van de blauwe stippellijn (het gemiddelde van de oude grijze stippellijn en de gele secular stagnation stippellijn).

N.B. dit is een stilistische aanpak van de vierjaarscyclus, de werkelijkheid kan heel anders zijn!

samenvatting financieel economisch nieuws van de week

De beurzen bewegen nog steeds met uitzonderlijk lage volatiliteit, ook de olieprijs is minder wild dan gebruikelijk. Er is een langzame trend omhoog ontstaan, trending door modelonzekerheid. Langzaam groeiend geloof in winststijging ook zonder fiscale stimulering. De Dow steeg 11 dagen achter elkaar, in 1987 was dit voor het laatst (ook een periode met sterke trending, meer optimisme over winst en hogere rentes (maar zwakke dollar) en dat liep uiteindelijk niet goed af)

De afgelopen week had de beurs echter een beetje last van tanend geloof in fiscale stimulering en bibbert men nog steeds voor Le Pen.

Het Border Adjustment Tax plan (BAT) van Ryan en Bannon liep enorme schade op in de senaat. Kansloos volgens de uitlatingen aldaar. Sinds republikeinse kiezers er steeds meer achter komen dat de Affordable Care Act hetzelfde is als Obamacare (een openbaring voor 1/6 van de Amerikanen en 1/6 had al zo’n vermoeden maar wilde dat niet echt geloven) willen ze niet meer zo graag af van Obamacare uit angst voor onbetaalbare doktersrekeningen. Repeal van Obamacare is plotseling not done als er geen replace bij hoort. Repeal betekent overigens dat er nog twee jaar tijd is voor het echt gebeurt en dan kan er iets voor in de plaats verzonnen zijn. Maar zonder BAT en repeal van Obamacare kan men niet echt voor sinterklaas spelen met belastingverlagingen, bij lange na niet wat beloofd is. Dynamic scoring volgens Mankiw-Weinzierl (een tip voor de afgelopen week vanwege wel erg veel redenen door het slijk gehaalde Henk Krol, dan kan de aow leeftijd omlaag en de uitkering omhoog via inverdieneffecten) gaat tot 50% helpen, maar er is meer nodig 

.

De rente daalde na via het lezen van FED-notulen bijgekomen te zijn van de schrik van de iets havikachtige woorden van Yellen. Bij nader inzien van de pundits gaat de FED de rente 'fairly soon' maar nog niet in maart verhogen, waren de hogere inflatiecijfers waarschijnlijk een eenmalig blipje, zitten de large speculators etc. wel erg short, is Trump misschien toch voorlopig te veel rente-opjagend geweest. Groei van de consumptie wordt door de nodige goeroes iets naar beneden bijgesteld. Superhavik Mester zei dat de FED de rente niet tegen de wil van de markt in moet verhogen en dat de FED niet ‘behind the curve’ is, al zou ze als het aan haar lag uiteraard wel de rente verhogen (maar gaat ze nu even mee met de meute om dat niet te doen).

De markt is er niet goed uit of het in China wel zo goed gaat als de surveys, de plotselinge opleving van Social Financing (schaduwbanksysteem) en de metaalprijzen aangeven. 

De analisten in Europa zien Emerging Markets/China als hoofdreden (!) om hogere winstverwachtingen neer te zetten voor o.a. Duitse aandelen. Vooralsnog geven de geldstromen aan dat plotseling de beleggers Emerging Markets weer zien zitten na ze eind vorig jaar in de vuilnisbak gegooid te hebben op basis van Trumpiaanse bevindingen.

Macron rukt (dankzij steun van Bayrou) iets op in de peilingen, met als gevolg enige rentedaling in Frankrijk. Volgens oude opiniepeilingwijsheden heeft Le Pen ongeveer 0,5% kans, maar door Brexit en Trump schade en schande wijs geworden houden de wedkantoren het op bijna 40%. Franse leningen worden steeds minder als super kredietwaardig gezien vergeleken met Duitsland. Verlies van Le Pen zal helpen, maar je weet maar nooit of ze een volgende verkiezing gaat winnen, vooral als Frankrijk blijft tobben met werkloosheid en aanslagen. Overigens is zelfs bij een winst van Le Pen een referendum over Europa onwaarschijnlijk vanwege veel te weinig zetels van Front National.

Het optimisme over de groei in Europa neemt overigens nog steeds toe, al piekert men in het VK wel over de daling van de reële inkomens door de hogere inflatie.

Tillerson kon de Mexicanen bepaaldelijk niet geruststellen met de belofte van Trump om doortastend zo veel mogelijk illegalen, ook de meer dan 50% niet- Mexicanen, over de Mexicaanse grens te deponeren. 

De flash PMI’s waren solide, maar men had nog iets meer verwacht van de VS. In Europa waren de PMI’s wel meevallend. De SOX-aandelen waren er iets zwakker op (maar blijven nog winnaars dit jaar). Reflatie-aandelen hadden het iets moeilijker afgelopen week. Alleen de huizenbouwers hadden de wind mee, geholpen door betere verkopen bestaande (maar niet nieuwe) huizen, aantrekkende stijging huizenprijzen, winstcijfers en een lagere rente.

In Brazilië verlaagde men de rente met 0,75% zoals verwacht en door de grote daling van de inflatie wordt verdere rentedaling verwacht.

samenvatting financieel economisch nieuws van de week

Opnieuw weinig volatiele, hogere beurzen, zelfs bij een Trump die slechts alternatieve feiten gelooft en uitdraagt. De vooruitgang in de besprekingen voor belastingverlagingen lijkt weg met zorgen over het niet voor elkaar krijgen van een vervanging van Obamacare en Border Adjustment Taxes (nodig voor protectionisme), waardoor er geen ruimte meer zou zijn voor grote belastingverlagingen. Uitstel dreigt.

De notulen van de ECB lieten nog voldoende bereidheid zien om een veel te royaal monetair beleid te gaan voeren. Yellen was voor haar doen iets aan de havikachtige kant (het is niet verstandig, unwise, renteverhogingen te lang uit te stellen, zo betoogde ze). De inflatie steeg harder dan gedacht in januari: met 0,6% in plaats van 0,3% en de kerninflatie was 0,3% tegen 0,2% verwacht.
Hogere prijzen voor goederen zoals kleren waren vooral de oorzaak.

Metcalfe (State Street) waarschuwde voor de juiste reden voor hogere inflatie in januari, gelukkig lijkt dit niet door te zetten voor februari.
De retail sales waren met 0,4% sterker dan verwacht, maar in reële termen zwakker. Daardoor steeg de rente aanvankelijk, er werd even meer dan 40% kans op renteverhoging in maart door de FED, maar aan het eind van de week was het weer minder dan 20%.Geen renteverhoging van de FED in maart dus, want het is nog meer unwise voor de FED tegen de markt in te gaan e dat gebeurt sinds 1995 dan ook nooit meer.

Enkele surveys in de VS waren onvoorstelbaar sterk. Deze bevestigen het thema van de wakker wordende animal spirits. De Phillyfed steeg naar 43,3 (=ISM>63), iets dat in geen decennia was gebeurd. Het vertrouwen van midden- en kleinbedrijf NFIB bleef op hetzelfde niveau na de explosie van vorige maand (terugval leek normaal).
Leading indicators stegen een krachtige 0,6% na een ook mooie 0,5%.
De groei van de industriële productie viel tegen, maar ex flinke daling van nutsbedrijven door het warme weer was er toch goede groei in de industrie (zoals ISM aangeeft).
Het sentiment van de huizenbouwers NAHBMI viel 5 terug maar is met 65 nog steeds sterk. Huizenverkopen gaan zo snel dat huizenvoorraad daalt. Nu de hypotheekrente niet verder lijkt te stijgen, kan de huizenmarkt weer sterker worden..
Gezinnen durven weer meer schulden aan te gaan, vooral voor auto's en studie, zo bleek uit de FED cashflowanalyse voor het vierde kwartaal.
De consumptie kan op korte termijn geremd worden door ongebruikelijk late teruggaven van belastingen en hogere benzineprijzen. Dit laatste heeft tot meer dan verwachte daling van benzineverkopen geleid en dat zet de olieprijzen onder druk. Het verhaal van de OPEC-landen die niet al te erg zondigen tegen productiebeperking (al is het bijna alleen Saoedi-Arabië dat braaf is) houdt de prijzen hoog, maar de oplopende voorraden in de VS en de oplopende speculatie op hogere olieprijzen wijzen op lagere olieprijzen.
Overigens zijn de olieprijzen record weinig volatiel, net als de aandelenkoersen.

In het VK wordt de reële groei van de consumptie belemmerd door de hogere inflatie vanwege het zwakke pond. De loonstijging blijft tamelijk constant, lijkt niet te versnellen en dan bijt hogere inflatie.
De groei in het vierde kwartaal in de EU was 0,4%. In Duitsland ook, maar het eerste kwartaal lijkt sterker te worden. Nederland deed het iets beter met 0,5%.

In China nemt de kredietgroei via de schaduwbanksector flink toe. Een en ander leidt tot meer groei, hogere PMI's en kennelijk ook te veel speculatie in grondstoffen zoals koper.

Unilever dreigt overgenomen te worden door het kleinere Kraft Heinz via de kapitaalkrachtige armen van grootaandeelhouders Buffett en het Braziliaanse 3G dat het slappe, minder winstgevende Unilever wel eens even hardvochtig zal saneren.

overpeinzingen: verdere stijging van de beurzen of reflatiemoeheid/Trumpellende

De beurzen lopen heel langzaam op (wijst op modelonzekerheid en onderreactie). Volatiliteit is bijna geheel verdwenen (zorgelijk). Het economische nieuws is goed, ongeveer Goldilocks. Er is hoop op herstel van de animal spirits via herstel groei investeringen en wereldhandel bij een kleine afzwakking van de groei van de consumptie (de uitleg waarom beurzen verder kunnen stijgen). Er is meer animo om een huis te kopen, maar er wordt te weinig gebouwd (de cyclus kan verder omhoog). Het optimisme over winstgroei neemt toe, vooral buiten de VS (breuk in de trend van VS beste, maar buiten VS was dan ook de afgelopen vijf jaar gemiddeld winstdaling)

Maar hoe lang gaat dit nog goed?

Zorg 1: Trump moet toch een keer fout gaan?

Het wordt toch niets met die belastingverlagingen als ze budgetneutraal moeten zijn (Trump gaat natuurlijk zeggen dat de economische groei 4% zal zijn en dat dan de begrotingstekorten zullen meevallen, beter zijn dan de huidige berekeningen; als een Reagan moet hij dan verkopen dat belastingverlaging voor het bedrijfsleven via een soort Laffereffect meer belastingopbrengsten gaat veroorzaken; misschien slaagt hij daar in).

Zorg 2: Inflatie loopt toch op en centrale banken proberen de rente te verhogen en QE te verlagen/ balansverkorting eventueel?

Men signaleert reflatiemoeheid en lang niet zo veel rentestijging als gevreesd

Consumptie die in VS geremd wordt door hogere inflatie en tragere belastingteruggaven dan gebruikelijk

Er is ferme obstructie ontstaan tegen BAT, border adjustment taxes, waarmee de protectionistische plannetjes van Trump hadden moeten worden uitgevoerd. Daardoor is het moeilijker geworden de belastingen te verlagen (want minder belastingopbrengsten via BAT). Daarnaast is er nog geen enkele vooruitgang in het vervangen van Obamacare met iets anders, de mogelijkheden op de Obamacarekosten te besparen zonder massa’s mensen uit gezondheidszorg te stoten, zijn onduidelijk, waardoor repeal erg moeilijk wordt. Ook dit uitstel bemoeilijkt belastingverlagingen.

Overigens zien economen natuurlijk liever iets anders dan BAT, dus als dat niet doorgaat kan dit zelfs beurzen omhoog brengen

Nieuwe wetgeving lijkt steun van democraten nodig te hebben in de senaat en dat zit er niet in, tenzij er iets met gulle hand voor Obamacare gedaan wordt natuurlijk.

Meer uitgaven voor infrastructuur, dat is helemaal uit beeld verdwenen. Particuliere initiatieven, onduidelijk. Niet phenomenal. Maar aantrekkelijk in verkiezingsjaren.

De vraag is hoe de animal spirits aangewakkerd kunnen blijven worden. Vooralsnog zie je een opleving, maar blijft dit als de belastingverlagingen ver uitgesteld worden.

De beurzen zitten er kennelijk niet mee als de fiscale stimulering iets uitgesteld wordt. Nu lijkt het nog niet echt nodig. De bedoeling is dat de recessie duidelijk wordt uitgesteld. Uitstel mag, maar afstel niet.

Deregulering is het andere toverwoord waar beurzen op omhoog gaan. Banken zouden scheutiger kunnen worden met krediet. Dit is overigens al gaande (al stokt het volgens senior loan officer reports). De kredietvraag herstelt en de vermogenspositie van banken staat meer kredietverlening toe. Banken worden minder bang, deflatieangst is weg aan het ebben. 

plaatje Bob Dieli

Ik denk dat het model de juiste plek in de cyclus aangeeft. We zitten nog in het groene deel. Met een voorzichtige dosis fiscale stimulering en deregulering kan het groene deel verlengd worden.

Er is nog geen inflatieprobleem, de stijging van de inflatie heeft tot op heden slechts het deflatieprobleem weggejaagd.

Centrale banken verruimen, alleen de FED is uiterst miniem aan het verkrappen, maar liquiditeit is bijna overal boven gemiddeld.

De investeringscyclus is nog maar net positief aan het worden en dat hoort nog enige jaren door te zetten.

Kredietgroei is nog maar net echt aan aan het trekken. 

In 2017 zijn er eindelijk geen grote tegenvallers als Trump geen al te rare dingen doet en Le Pen niet wint in Frankrijk. Geen extra bezuinigingen van de overheid, geen instorting van investeringen in grondstoffen, doorgaande groei in China, Japan en Europa. Geen tsunami. 

Yes we can

Yellen vindt uitstel renteverhoging onwijs maar doet het niet in maart

Zo’n lief duifje is Yellen, maar de schijnwerpers maakten iets anders van wat de FED aan het doen is. Sinds 1995 loopt de FED aan de leiband van de markt. De FED mag geen akelige dingen doen die niet de goedkeuring van de markt hebben. De FED mag de rente niet verhogen als de markt dat niet ingeprijsd heeft. De markt rekent op steun van de FED, eerst van de Greenspan put, daarna Bernanke put en bij Yellen weet men dat ze in actie komt bij koersdalingen van meer dan 10% en in staat van easing paniek komt bij dalingen van 20%.

 Yellen had bij de Humphrey Hawkins Testimony voor senaat en congres niets gezegd over maart, alleen dat de rente langzamer dan normaal verhoogd gaat worden maar niet wanneer, wel herhaalde ze dat het onwijs zou zijn te lang te wachten met renteverhogingen (omdat de FED dan behind the curve zou kunnen raken). [in een vorige post merkte ik (via van Duijn) al op dat Yellen niet ‘unwise’ is maar zelfs niet goed snik is, dat ze te lang gewacht heeft de rente te verhogen. Ook gaf ze aan dat de balans van de FED langzaam verkort zou worden als de korte rente voldoende hoog was en de economische omstandigheden het zouden toelaten. Dat zou dan betekenen dat men de MBS, mortgage backed securities, hypotheekleningen van de agencies, langzaam zou laten aflossen en de staatsleningen zou blijven bijkopen. Misschien start april 2018.

Over die onwijze opmerking kwamen sterke retail cijfers heen en vooral een stijging van de consumentenprijzen die veel hoger was dan verwacht. Een niet goed te plaatsen uitschieter (het momentum van huurstijging en medische kosten neemt af, maar er is plotseling meer inflatie bij internetprijzen). 

(elk jaar lijkt er zo'n piek bij core goods, terugval is normaal, maar als er geen terugval komt, dan zal dit de inflatieverwachtingen doen stijgen)

En met gezwinde spoed vloog de ingeprijsde kans op renteverhoging in maart van een dikke 20% naar even boven de 40%. Ondertussen is de markt weer bij haar positieven gekomen en ziet men minder dan 20% kans (CME website bijvoorbeeld). Nee, geen rentestijging in maart, want de markt is nog niet zo ver.

Nijntje huilt

Nijntje traant water door de ogen in Miami
Dick Bruna 1927-2017

zijn de olieprijzen te hoog

De olieprijzen zijn de laatste tijd stevig gestegen. De economische groei trekt wereldwijd aan en de OPEC beperkt de productie met meer discipline dan gedacht.
Maar is de olieprijs hier niet te veel op vooruitgelopen? Uit de commitment of futures trading cijfers blijkt dat de large speculators record hoeveelheden olie long zitten.
Maar de wekelijkse olievoorraadrapporten in de VS tonen sterk groeiende voorraden van vooral benzine

https://www.wsj.com/articles/worst-gasoline-glut-in-27-years-could-be-oil-rallys-nemesis-1487327405
Er zijn de nodige twijfels aan de cijfers die aan zouden geven dat er vorige maand 8% minder benzine zou zijn verbruikt dan het jaar ervoor. Er is geen recessie gaande, er is altijd rond deze tijd invloed van het weer maar dit jaar lijkt dit niet zo duidelijk.

In de Financial Times  https://www.ft.com/content/f1b450ca-f2ef-11e6-8758-6876151821a6 stond een hele analyse dat dit jaar de olieprijs zo raar reageerde op de voorraadcijfers. Al zes weken lang zijn de voorraadcijfers hoger dan verwacht, dalen de olieprijzen daar heel even op waarna de olieprijs ineens met dubbele kracht omhoog spuit. Het lijkt erop dat de OPEC de olieprijs ondersteunt. De productiebeperking moet succes hebben (al valt de olie-export niet erg terug na eerdere productieverhogingen vlak voor de productiebeperking).

Al iets eerder meldde een artikel in de Wall Street Journal de enorme koopinteresse van speculanten in olie. Extra aantrekkelijk was dat men een trend signaleerde van contango richting backwardation. Dat gebeurt als de voorraden te klein worden. Men zag de groene tijden in bovenstaande grafiek terugkeren. Meestal zijn het goede tijden voor de oliebeleggers als je van maximaal contango naar maximaal backwardation gaat (en andersom de slechte tijden). Vanwege volop vertrouwen in de trend van afnemend contango bleef men ijverig door kopen. Maar het zou zo maar kunnen zijn dat die trend afbreekt richting opnieuw meer contango. De Trump reflatie trades beginnen te lijden aan 'fatigue'. Gundlach predikt 2,25% als tienjaar rente voor de VS. Bianco onder 2% en hij ziet lagere olieprijzen.

Misschien dat China te hulp komt, maar ook daar lijkt men zich te verslikken in te grote aankopen van commodities in de hoop op veel betere tijden.

Het plaatje van Goldman Sachs laat een enorme stijging van krediet voor te investeren in China zien, iets dat zwaar correleert met PMi (die omhoog zal gaan, zij het iets minder dan plaatje suggereert) en met aankopen van commodities zoals koper door Chinezen (niet in de Amerikaanse commitment of traders cijfers). De Chinezen zijn denk ik te enthousiast geworden over commodities, maaruiteraard geen garantie.

Coral Castle in Homestead FloridA: sweet sixteen en het afgenomen ontzag voor Stonehenge

Sweet sixteen is voor mij tram 16 die zo aardig is me om de vijf minuten richting mijn werk of het station te brengen. Door weer en wind, ijs en weder dienende zou Ruud zeggen. Naar het liedje sweet sixteen

Af en toe is de 16 niet zo sweet, komt deze pas na lang wachten, rijdt deze schier eindeloos om of is de baan versperd door sinterklaas of de marathon, maar meestal is het de sweet sixteen.

Op Coral Castle in Homestead, Florida, is sweet sixteen een heel drama geweest. Zo dramatisch dat Billy Idol zijn hit sweet sixteen zong op Coral Castle (ik kende het verjaardagsliedje van Neil Sedaka, maar het liedje van Billy Idol is op een andere manier het luisteren waard, op youtube zie je nog een seconde de opnames op Coral Castle, maar daarna in de gewone studio).

De bouwer Leedskalnin van Coral Castle is naar Amerika geëmigreerd vanwege liefdesverdriet. Zijn jonge bruid, sweet sixteen, liet het op het laatste moment afweten. Enigszins vertrouwd klinkt me dat wel in de oren. Mijn opa Piet mocht aanvankelijk niet met mijn oma trouwen. Daarom zou hij naar Amerika gaan. Oma in alle staten. Uiteindelijk kwam dat weer goed (anders had ik dat natuurlijk niet neer kunnen pennen) en waren ze meer dan vijftig jaar gelukkig getrouwd.

Bij de bouwer uit Letland kwam het niet meer goed. Zijn sweet sixteen is hem nooit achterna gegaan en dat terwijl hij een kasteel voor haar bouwde. Zijn hele leven treurde hij om zijn sweet sixteen en bleef hij maar verder bouwen ter ere van sweet sixteen.

Coral Castle is de belangrijkste attractie van Homestead (naast de toegang tot de Everglades, de reden waarom we er bivakkeerden). Het is helemaal niet van koraal maar van een zwart soort limestone met schelpen. Het ziet er allemaal maar lelijk uit. De attractie is dan ook het verhaal. Niet alleen van sweet sixteen, maar vooral hoe zo’n klein mannetje van slechts 1 meter 50 zo’n enorm zware stenen kon verslepen en neerzetten met zulke eenvoudige gereedschappen en klein pick up autootje. Tot zelfs 29 ton toe, zwaarder dan de stenen van Stonehenge. hij construeerde een sterrenkijker (poolster), zonnewijzer die ook de maand van het jaar aangaf etc. . En dan konden diverse van die stenen meubels wippen, als schommelstoel gebruikt worden, grote tonnenzware stenen deuren met een lichte druk met de vingers geopend worden. Magie die men niet kon verklaren. Zelfs nu nog is het niet helemaal duidelijk hoe de kleine Let een en ander kon bouwen. Met die simpele werktuigen en enorm goed gebruik van de natuurkundige wetten kon het kennelijk. Via precieze berekening van het zwaartepunt en gebruik van hefbomen kon het. Hij werkte alleen ’s nachts om te verbergen hoe hij het deed.

Alles is zo zwaar dat het moeiteloos de orkanen overleefde die Homestead geteisterd hebben

Met dit soort simpele werktuigen kon men dus ook Stonehenge etc. bouwen. Er was helemaal geen magie nodig, het kon gewoon.  

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

“Phenomenal”, dat wordt het belastingplan aldus Trump, genoeg om de beurs op donderdag en vrijdag weer omhoog te krijgen, tot all time highs voor de Dow, S&P en Nasdaq. Tillerson en Kushner in actie om Mexico gerust te stellen, en hup daar gingen de Mexicaanse koersen omhoog. Trump is in zijn element als er processen gevoerd moeten worden. Paul Ryan is blij dat Trump daarmee wat afgeleid wordt van zijn slimme belastingplannetjes. Enkele gunstelingen van Trump gingen in de fout (veiligheidsadviseur Flynn met te vroeg gekonkel met Rusland, Kellyanne Conway met reclame voor Ivanka Trumps spulletjes). Business as usual tegenwoordig.

Hogere nominale groei van het BNP, wegebbende zorgen over China vanwege de meevallende handelscijfers en minder angsten voor weglekken valutareserves (deze kwamen net onder $ 3 biljard, maar men gaat kennelijk yuan steunen en bitcoin ook om weglekken te bestrijden). Xi wist Trump te overdonderen met de één-Chinapolitiek, waar Trump zich niet moest bemoeien. Nee hoor, dat zou hij nog niet gaan doen. Hij speelde na een stevige 'hug'  een plezierig partijtje golf met makker Abe, die zei de VS onvoorwaardelijk te steunen, bij zijn vakantiehuisje in Palm Beach.

De met geld smijtende Schultz rukte op in de Duitse peilingen, misschien wordt de over haar houdbaarheidsdatum gerakende Merkel toch niet de volgende bondskanselier. 

Oprispingen over uiteraard uit de hand lopende schulden van Griekenland, minder angst over Italië nu de Italicum-wet er niet komt op de gevaarlijke manier (waardoor de vijfsterrenbeweging niet zo gemakkelijk de macht kan grijpen, de scherpe kantjes gaan er overigens wel af). Macron aan kop bij de Franse verkiezingen volgens de wedkantoren, maar niet overtuigend voor op Le Pen (die ex verlaten van de euro en vreemdelingenhaat veel scherpe kantjes van haar verkiezingsprogramma heeft afgehaald en vergeleken met de drieste ingrepen van Fillon op het oog ex de twee genoemde punten nog niet eens zo'n slecht programma heeft). Catalonië dat zelfstandig wil worden. Zorgen genoeg over de europeriferie, met als gevolg scherp hogere rentes in Frankrijk en (de rest van de) europeriferie, maar het beet de beurs niet erg in de afgelopen week vanwege goed nieuws over de winsten en vooral ook omdat Wall Street vriendelijk gestemd was. Een en ander lijkt wel genoeg om de kleine opmars van de euro tegen de dollar te stuiten.

Olie was iets omhoog op aantrekkende vraag in de VS en buitengewone gehoorzaamheid van OPEC-landen om de productie te beperken op de afgesproken wijze. Goud en zilver ook iets omhoog, tegen een sterkere dollar in.

Mexico verhoogde weer eens de rente, India verlaagde niet ondanks de lagere inflatie. Toch waren dit recentelijk goede beurzen.

Initial claims voor werkloosheid in de VS zijn nu absurd laag geworden. 

Het consumentenvertrouwen volgens University of Michigan daalde behoorlijk na de vorige stijgingen, geheel toe te schrijven aan wegvallend vertrouwen in de toekomst van democraten. Bloomberg consumer comfort index was echter iets omhoog.

Industriële productie Duitsland  in december daalde, maar op basis van orders en autoverkopen wordt een fors herstel verwacht in januari.

overpeinzingen beurs, rente, groei

A dash of insight citeerde het commentaar bij de vertrouwensindex van de University of Michigan. Er is een extreem verschil ontstaan tussen ongekend optimisme bij republikeinen en pessimisme horend bij een recessie van democraten. Dit kan voor tegenvallers zorgen bij aankoop van duurzame goederen. Vooral de verwachtingen zijn ernstig geraakt bij de democraten. Voor investeringsgroei is het herstel van vertrouwen van republikeinen belangrijker (daar zittende (kleine) ondernemers) dan het vertrouwensverlies van de democraten.

[Ik ben het eens met Bianco dat no way de economische groei even veel kan aantrekken als de nodige spectaculair gestegen surveys aangeven, maar dat de groei wel meer solide is dan de afgelopen jaren, d.w.z. dat we gemiddeld geen 2% groei zien in de VS maar een goede 2,5%, misschien 2,5-3%. Anders dan in vorige zeven jaren lijkt de groei in het eerste kwartaal goed te zijn in plaats van iets treurigs, vaak onder nul zelfs.

Banken voorspellen nog steeds met de handrem erop voor economische groei in de komende kwartalen vanwege politieke onzekerheden niet alleen in de VS maar vooral in de EU.]

Er is enige vrees dat de Trump-rally voorbij is omdat invoering van belastingverlagingen enigszins vertraagd lijkt. Overigens hangen de belastingverlagingen meer van Ryan af dan Trump. De Ryan-factor is denk ik onderschat: Ryan is de onvoorwaardelijke pleitbezorger voor belastingverlaging en daar de grote geloofwaardige meester in en hij wordt als enige gezien die de Tea-party in het congres enigszins kan bedwingen. Anders dan anders heeft hij nu de president mee (die schrikken vanwege meestal (maar nu niet) o.a. gebrek aan kennis terug voor belastinghervormingen).

Het winstnieuws over het vierde kwartaal valt iets tegen (en de verwachte winst S&P een jaar vooruit daalde iets) maar is wel goed (zoals normaal is bij weinig winstwaarschuwingen vooraf), de omzetgroei was beter dan verwacht (niet zo gebruikelijk) en de guidance was minder slecht dan verwacht (guidance is bijna altijd voorzichtig). In de verwachtingen voor 2018 is nu duidelijk al een fors voorschot genomen op belastingverlagingen. $148 voor de S&P wordt alom als te hoog gezien. [Onduidelijk is of dit meer dan de normale 5-6% te hoog is in geval van geen recessie. Zo ja, dan is het negatief voor de beurs en zo nee dan is het positief.

Overigens is het winstnieuws in de VS voor het eerst in jaren minder goed dan in Europa, Japan en de nodige Emerging Markets.]

Dan is er komende dinsdag en woensdag de halfjaarlijkse HHT (Humphrey Hawkins Testimony) van Yellen voor congres en senaat over hoe inflatie en groei in de VS er voor staan in de ogen van de FED. Vroeger was dit een van de belangrijkste gebeurtenissen voor de beurs, maar nu wordt de FED overschaduwd door gebeurtenissen rond Trump. De HHT is (toch) een belangrijke test voor Yellen en Trump. Vervolgen ze de oorlog tegen elkaar of komen ze met een positief verhaal. Dat laatste wordt niet erg verwacht, terwijl dat best kan. Yellen zal zeggen dat de rente verhoogd kan worden vanwege gunstige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en betere economische groei door fiscale stimulering terwijl inflatie nog steeds te laag is en slechts heel weinig lijkt op te lopen. Daardoor is er veel minder rentestijging nodig dan in vorige cycli. Ze zal zeggen dat werkloosheid en inflatie niet ver af zitten van de doelen van de FED en langzaam de goede kant op gaan. Gevaarlijk kan zijn dat ze iets zegt over de wens om de balans van de FED t.z.t. te gaan verkorten, zelfs als ze zegt dat dit de markten kan verstoren en daarom zeer gematigd zal gebeuren. Positief kan zijn als ze gaat uitleggen waarom de loonstijging minder zal aantrekken dan gebruikelijk bij de huidige werkloosheid/ dan wel dat ze loonstijging boven circa 4% (nu 2,5%) pas als bedreigend ziet. Ze zal zeggen dat voorlopig de groei niet sterk genoeg is voor een echte inflatiedreiging en dat extra groei van betekenis door voorlopig onduidelijke fiscale stimulering onzeker is. Misschien dat ze durft te zeggen dat enige, niet al te woeste, fiscale stimulering geen kwaad kan.

Trump is nu president en anders dan kandidaat is het nu gunstig voor hem als de rente maar weinig verhoogd wordt. Trump kan daardoor best wel eens een vriendelijke tweet over Yellen rondsturen. Naast iets als ‘audit the FED’, Trump houdt er te veel van om ruzie te maken.

En wat houdt dat in voor beurzen en rente?