11 mei 2014

FED rente langzaam naar tienjaars gemiddelde van nominale groei


Voor Volcker was de rente van de FED meestal veel lager dan het 10-jaars voortschrijdend gemiddelde van de nominale groei va het BNP.  Plaatje is uit JPM Global Data Watch, waar men de doorbaark onder 4% van de trend als reden ziet om te geloven in een lagere structurele rente dan 4% voor de FED.
Alleen vlak voor een recessie lag hij er ver boven, de recessie werd zelfs veroorzaakt door die hoge rente. Na 1981 ligt tot 1990 de rente van de FED wat dichter bij het gemiddelde, maar daarna ontstaan er weer periodes waar de FED rente aanzienlijk lager ligt, nog jaren na het einde van de recessie. Dat waren wel periodes van betrekkelijk baanloos herstel. Nu dreigt weer zo’n periode te komen waar de FED-rente teruggaat naar dat tienjarig gemiddelde. Maar dat tienjarig gemiddelde ligt nu lager dan vroeger, onder 4%. En daar begint men steeds meer op te wijzen. Het kan zijn dat de FED meegaat met die redenering en zegt dat de structurele rente lager moet zijn dan 4%.

Dat ligt toch niet zo voor de hand. De FED moet dan accepteren dat de structurele inflatie dan wel eens lager dan 2% kan blijven en de reële economische groei ook.  Het is juist de bedoeling dat economische groei weer terugkeert naar boven de potentiële groei die de FED ziet (dat is aan het afnemen van 3% naar iets lager, maar wel meer dan 2% vanwege de groei van de bevolking in de VS). 

Het plaatje veronderstelt een dalende trend van het tienjaars gemiddelde, maar dat is slechts kijken in de achteruitkijkspiegel. Ik verwacht een groeiherstel in de VS op grond van opgespaarde vraag na de crisis voor o.a. huizen en op grond van de enorme kennisgroei van de laatste jaren die meer innovaties zal veroorzaken en natuurlijk, de extra vraag vanuit landen als China.

het songfestival en de tijdgeest

Bij het songfestival horen de buurlanden op elkaar te stemmen. Dat was deze keer veel minder het geval dan vorig jaar http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2011/05/buren-nog-steeds-populair-bij.html. Scandinavië was niet eensgezind in hun eigenliefde en Oost Europa ook niet.

Ik dacht dat Rusland beslist douze points zou geven aan de Oekraïne en vice versa. Dat was niet het geval (en dat terwijl De Krim nog op Rusland mocht stemmrn, want qua telefoonnet is het nog een deel van de Oekraïne). De liefde van Polen voor Rusland was totaal bekoeld. Alleen Wit Rusland gaf 12 punten en Azerbeidzjan. Dat laatste land moest wel,want vorig jaar hadden ze 0 punten gegeven aan Rusland en dat was volgens de regering een fout van de telecommunicatie. dat moest dit jaar recht gezet worden en zo geschiedde.

Rusland werd uitgejoeld en tegen hun stemadvies van Oost Europa in werd Oostenrijk de grote winnaar. De transseksuelen zijn de grote winnaar. India had dit reeds als derde sekse erkend en nu dus al de eerste grote triomf.

Nederland scoorde verrassend goed. 12 punten van Duitsland is heel geruststellend voor ons.

De dames waren zeer overwegend getooid in jurken die tot aan de grond reikten, met uiteraard enkele uitzonderingen zoals Italië. De tijdgeest is dus nog steeds somber, maar er was geen overdaad aan grijszilvere somberaars.

10 mei 2014

Gaat de rente stijgen?


Ja denk ik, al zou het niet zo veel zijn en ik had een sterke overtuiging dat dit zou gebeuren toen de 30-jaar euro swaprente door de 2,5% naar beneden brak.
Toen Bernanke over vermindering van QE ging praten schoot de rente omhoog. Hierboven het plaatje van de vijf jaar vooruit vijf jaars swaprente in de VS en de eurozone.Die rente hoort in evenwicht te zijn met de verwachte nominale groei van het BNP. Die zou in de VS geen 4% meer zijjn maar 3,5-3,75% en in Europa geen 3% maar 2,5% volgens diverse economen.

Maar de rente daalde onverdroten door. Ik kon niet goed uitleggen waarom. De inflatieverwachtingen bewogen maar nauwelijks aan de lange kant en dus was het de schuld van de reële rente. Maar waarom daalde de reële rente terwijl iedereen weer wat optimistischer, of liever gezegd minder pessimistisch aan het worden is over de groei in de eurozone en zorgen over de europeriferie wegwuift als zo 2011.

Het kwam niet door de sprookjes die Draghi aan het vertellen is over dat hij iets moet gaan doen aan de dure euro en de hoge werkloosheid. Dat helpt nu even de rente in bedwang te houden, maar de rentedaling startte al eerder.
Deflatie, dan, dat hoort de rente toch naar beneden te brengen. Nou nee, niet bepaald. Dan worden schulden moeilijk terug te betalen en stijgt de rente, zo zagen we in de jaren dertig en in de eurocrisis.

Rebalancing en matching van pensioenfondsen. Na de koerswinsten de dekkingsgraad verder beschermen. Dat lijkt de belangrijkste reden. Pensioenfondsen willen een deel van hun winst op aandelen etc. vastklikken. Dat doet men zelfs in Nederland, waar het renterisico al behoorlijk wordt afgedekt, lees er IPE maar op na. Sommige pensioenfondsen bewegen overigens wel richting meer risico, aandelenrisico. In de VS is men vooral beter zich enigszins te wapenen tegen het renterisico. Men wil daar voor $300 miljard lange leningen aanschaffen. Die zijn schaars door alle opkoopfratsen van de FED, zo liet ik al zien.

Iedereen is bearish, verwacht een hogere rente. Dat zegt heel weinig. Dat is per definitie zo als de grote kopers van leningen dit doen onafhankelijk van de prijs, zoals centrale banken doen en pensioenfondsen die hun renterisico trachten te beheersen.

9 mei 2014

Wat er gebeurde zonder QE. Opa Pietje vertelt


Opa Pietje las het populairste Chinese science fiction boek over three bodies.
Maar wat gebeurde er ineens? Hij werd terug gevoerd naar 2008, maar alles ging ineens anders. TARP, de steun van $700 miljard aan het Amerikaanse bankwezen en de redding van AIG, werd afgestemd door het Amerikaanse congres, de beurs ging weer 10% achteruit, maar het congres hield deze keer voet bij stuk.
Er moest een eind komen aan moral hazard, dus geen steun aan de banken. De beurzen gingen daarop veel verder achteruit. Eind 2008 was de S&P al 65% gekelderd vanaf het hoogtepunt. Krugman drong als een wilde aan op QE, maar Bernanke stelde dat hij niet gekke Henkie was. Geen QE, het had nog nooit gewerkt en het zou maar tot grote inflatieangsten leiden en wantrouwen tegen staatsleningen. De beurs herstelde enigszins op zalvende woorden van Obama, maar na maart ging het opnieuw het dal in. Morgan Stanley ging failliet. De beurs ging hierop 50% achteruit. De situatie was nu echt rampzalig geworden. Nederland moest overgaan tot nationalisatie van niet alleen Fortis/ABN AMRO, maar ook van ING en SNS. Half Nederland werd gedwongen ledenparticpaties van de Rabobank te kopen en deze bleek opnieuw zo ongeveer de meest kredietwaardige bank van de wereld te zijn (naast BMO natuurlijk). Pas toen de S&P 89% gedaald was net als in 1931 trad er herstel op. De werkloosheid bleef jaren in de VS boven 25%, maar ging wel dalen. De euro klapte uit elkaar. Zuid Europa kwam aan de bedelstaf. Pensioenvermogens decimeerden door alle verliezen op aandelen en faillerende staatsleningen en andere slechte credits. Geithner werd in 2013 ter dood veroordeeld wegens het toestaan van het faillissement van Lehman Brothers. Bernanke was toen al lang gelyncht, dat gebeurde al in 2011. Onze pessimistische kaart van de Kondratieffgolf bleek nog te optimistisch.

In de VS moest Bernanke vervangen worden door Roubini. Die had immers meer verstand van economie en wilde wel voor gekke Henkie spelen. De crisis begon erg veel te lijken op wat na 1929 gebeurde. Obama werd in 2012 verpletterend verslagen door Huckabee, die met de hulp van God probeerde de crisis te bezweren.

Opa Pietje schrok wakker, maar was toch weer beland eind 2008. Tot zijn opluchting zag hij dat TARP wel door het congres kwam. Maar die vermaledijde Bernanke kwam tot zijn schrik niet met QE op de proppen. De beurzen herstelden niet na maart 2009. De rentes daalden verder. De deflatie hield niet op. In 2011 kwam Krugman aan de macht. Er kwam alsnog QE in enorme hoeveelheden en de wereldeconomie herstelde.

En weer wreef Opa Pietje zich even later het zand uit de ogen. Weer was het eind 2008. TARP kwam erdoor, Bernanke deed QE1, maar toen hield hij ineens op met QE. De beurzen gingen veel minder omhoog, maar de terugslag kwam niet in 2018, maar pas in 2020. Het mooie economische herstel van na 2013 zoals we gezien hadden toen de FED wel erg veel QE deed trad pas op na 2015.  Huizenprijzen in de VS begonnen pas in 2014 te stijgen. Allemaal net op tijd voor de herverkiezing van president Romney.

Ondertussen waren de extra terrestrials geland op aarde en die almachtigen zeiden dat QE verboden moest worden. Donkere tijden daalden neer op de aardbewoners die hemel en aarde bewogen om de extra terrestials te bewegen tot meer QE. Maar die gaven geen krimp, eerst moesten die aardlingen maar eens afkicken van dat gebruik van QE.

winstgroei VS en de cyclus

aan het eind ineens een versnelling omhoog van de winst een jaar vooruit in de VS: komt die winstgroei er dan eindelijk?
de beurs loopt vooruit op verwachte winststijging, maar deze keer duurde het wel heel lang voordat de winstgroei versnelde na zo'n lange periode met stijgende koersen. Als de versnelling van de afgelopen twee weken niet doorzet, zou het goed kunnen dat de belegger de moed even opgeeft.
Bij de Nasdaq is men al erg bang voor head and shoulders en dan dus de grote kladderadatch.

8 mei 2014

verwachte winsten een jaar vooruit stijgen alleen maar goed in Japan, VS, Indonesië en India

De plaatjes van Yardeni laten zien dat Emerging Markets het langzaam aan het afleggen zijn tegen de VS en dat Japan eindelijk beter gaat dan de Eurozone. Engeland doet het verbazend slecht.

koeien martelen in het kader van de groene revolutie

In Argentinië http://www.fastcoexist.com/3028933/these-backpacks-for-cows-collect-their-fart-gas-and-store-it-for-energyhebben ze een methode ontwikkeld om methaan van koeien op te vangen. 300 liter per dag. Koeien zijn vreselijke dieren en goed voor 25% van methaan drijfgas in de wereld.
Door pijpjes in hun maag te brengen kun je genoeg gas opvangen om er auto van te rijden.

6 mei 2014

Gaat de Oekraïne verbrokkeld worden


Deze week is er weinig economisch nieuws en het winstresultatenseizoen is bijna afgelopen. Dat brengt allemaal weinig nieuws. Tijd dus om je ergens anders druk over te maken.

De toestand in de Oekraïne is het ideale onderwerp dan. Je ziet het basisscenario steeds veranderen: eerst dacht men dat Rusland De Krim niet zou pakken, toen dat Poetin de rest van de Oekraïne met rust zou laten. Het kan bij een destabilisatie van de onpopulaire regering in Kief blijven, maar zo zoetjes aan ziet men toch wat duidelijkere annexatieplannen.

In 1994 beloofden Rusland, de VS en het VK dat de grenzen van de Oekraïne gewaarborgd zouden zijn in ruil voor inlevering van de kernwapens. Niet erg dus. Ook de lijn in het zand van Syrië dat Obama zou ingrijpen als Assad chemische wapens in zou zetten bleek eenvoudig weg te spoelen.
Amerika houdt niet langer woord met dreigementen.

Steeds meer dictators kijken met grote interesse hoe hun grote voorbeeld Poetin keer na keer scoort (wel ten koste van een economische recessie). Natuurlijk grijpt de VS niet militair in bij de Oekraïne (dat gebeurde immers ook niet in Hongarije en Tsjechoslowakije en toen was Amerika nog een supermacht). Europa heeft het gas nodig en wil niet te veel last hebben van sancties tegen Rusland. Obama legt zich hier kennelijk bij neer. Al dat oorlog voeren is nergens goed voor, alleen waarom wil de rest van de wereld zo graag? Kennelijk ziet men ineens veel meer kans, nu Amerika geen zin meer heeft voor internationale politieagent op te treden.
En al die macht alleen maar omdat Duitsland en andere landen zo veel gas uit Rusland nodig hebbben? Waarom kan Nederland dan geen plaats bij de G7 afdwingen (historisch waren we immers het achtste land qua omvang van de export, als het G8 was dan had Nederland er traditioneel bij gezeten).
 

de onverdroten dalende rente

Bill Gross
had een heel verhaal dat de structurele rente van de FED geen 4 maar 2% moet zijn. Bij zo veel schulden in de economie kan men geen 4% aan. Na 2020 prijst men 4% in, dat zou in 2020 maar 2% moeten zijn.
Veel economen geven hem gelijk. Zelfs Warren Buffett begint het vertrouwen te verliezen in een herstel van de Amerikaanse huizenmarkt. Men wordt somberder over investeringsgroei op lange termijn.
Een en ander betekent een doorgaan van de financiële repressie. Er is geen deflatie. Daarbij horen lagere geëiste rendementen. De FED  rente kan voorlopig 2% of lager zijn.

Gross stelt dat men geleidelijk lagere geëiste rendementen zal moeten hanteren. Dit kan leiden tot hogere koersen.

Er waren gisteren ook verhalen dat bepaalde centrale banken meer Amerikaanse leningen blijven kopen.
Overigens, alleen de FED al zorgt voor schaarste aan de lange kant.
Ook de Amerikaanse pensioenfondsen zouden $300 miljard in lange staatsleningen moeten stoppen en dat is moeilijk bij slechts $642 miljard uitstaande leningen aan 20+ jaar staatsleningen, waarvan de FED een groot deel bezit.

Verder heeft het vertrouwen in meer dan 2,5% groei grote klappen opgelopen van het 0,1% groeicijfer over het eerste kwartaal. Dit leidde tot lagere rentes zelfs bij een sterk meevallende groei van de werkgelegenheid.
Aan de inflatieverwachtingen ligt de daling niet op het ogenblik

goed nieuws van de afgelopen week

De belangrijkste indicatoren voor de groei in de wereld, de PMI's en de groei van de werkgelegenheid in de VS vielen reuze mee.

Niet alleen de PMi's voor de industrie vielen gemiddeld mee, maar ook die voor de dienstensector bevestigden de stijgende lijn.

Vriend en vijand waren verbaasd over de groei van 288.000 van de werkgelegenheid, boven de hoogste schatting van de verzamelde pundits van Bloomberg. De werkloosheid daalde in de VS van 6,7 naar 6,3%. Ondertussen stegen de arbeidskosten (ECI) nauwelijks, d. w. z. Yellen hoeft voorlopig nog niet op de rem te trappen.

Republikeinen moeten ervan kwijlen dat de werkgelegenheid in de private sector eindelijk een all time high heeft bereikt, maar dat het aantal ambtenaren nog steeds beneden het niveau van voor de crisis zit. Volgende maand wordt voor de hele werkgelegenheid weer het niveau van voor de kredietcrisis overtroffen.

Goldman Sachs, Hatzius c.s., hadden een heel verhaal dat de participatiegraad niet allen gedaald was vanwege demografische redenen. Veel mensen gaven het op om nog aan het werk te komen na de kredietcrisis en gingen maar met pensioen, lieten zich in de WAO stoppen of studeerde maar wat langer door.
De participatiegraad gaat niet verder dalen vanwege demografische redenen volgens GS. Er was een trend dat ouderen langer bleven doorwerken voor de kredietcrisis losbarstte. Dat werd ruw verstoord. In de komende jaren komt de oude trend terug. 

Ook komen er weer minder mensen in de WAO, de trend van stijging sloeg vorig jaar al om. Dit betekent dat de beroepsbevolking flink gaat stijgen in de VS en dat het lang gaat duren voordat de werkloosheid zo laag wordt dat iedereen flinke loonstijging zal kennen. Nog een hele tijd Goldilocks dus voor een hele tijd.

Het herstel in de europeriferie zet door. Portugal meldde al dat ze voorlopig geen extra financiële steun van Europa hopen nodig te hebben. De rente in Spanje en Italië staat op all time lows. De beurzen van Portugal en Italië zijn de sterren van 2014.

4 mei 2014

samenvatting financieel economisch nieuws

De Dow Jones zette een all time high, maar de beurzen reageerden maar heel bescheiden op het goede economische nieuws. Misschien wel, omdat de zaken in de Oekraïne uit de hand lopen of omdat men door de slechte groeicijfers van het eerste kwartaal in de VS, slechts 0,1%, niet meer zo gelooft in fatsoenlijke economische groei en winstgroei.

De PMI's waren ex Japan goed, vooral in de VS en diverse Europese landen (Italië 54!), maar ook in China was er geringe stijging. De Amerikaanse ISM steeg van 53,7 naar 54,9.

Initial claims voor werkloosheid stegen flink. Nieuwe orders waren 1,1% omhoog. De Employment Cost Index steeg slechts 0,3% in het eerste kwartaal, geen druk op de kosten vanuit de lonen dus.

De groei van de werkgelegenheid in de VS was 288.000 waar 218.000 was verwacht. De werkloosheid daalde van 6,7 naar 6,3%, maar dit kwam door een daling van de geschatte beroepsbevolking. De participatiegraad duikelde van 63,2 naar 62,8%.
Consumptieuitgaven stegen 0,9% over maart en inkomen 0,5%, sterke cijfers. (Natuurlijk niets vergeleken met Japan waar men 7,2% extra spendeerde in maart vooruitlopend op de BTW-verhoging).
Pending home sales verbeterden eindelijk en dit joeg de rente tijdelijk omhoog. Tijdelijk: de lange rente daalde zelfs op de goede cijfers van de werkgelegenheidsgroei en werkloosheid.  Mortgage applications waren voor de zoveelste keer zwak.

De FED deed wat ervan verwacht werd: QE met $10 miljard per maand verminderen en verder geruststellende woorden dat een ruim monetair beleid nodig is, ook al ziet men de groei aantrekken (wel moet de voorspelling voor 2014 terug door de onverwacht lage groei in het eerste kwartaal). Deze was slechts 0,1% en dit kwam maar ten dele door het koude weer. Obamacare hielp 1%, zodat consumptie met 1% extra groeide, maar hier stonden tegenvallers tegenover van exportdaling, krimp investeringen (equipment) en zoals verwacht een negatieve invloed van voorraden en de bouw.

Bas Jacobs en Piketty

In de NRC van 3 mei becommentarieert Bas Jacobs het boek van Piketty:
Een terugkeer naar de 19de eeuwse renteniersnatie? Dat valt wel mee.

Inkomensverdelingen worden ongelijker naarmate de kapitaal/inkomensratio oploopt. En de natuurlijke weg is een stijging omdat lonen met 1,5% stijgen en je zo'n 5% op kapitaal verdient. Jacobs vindt het (ik denk terecht) tegenstrijdig dat Piketty stelt dat kapitaal overvloediger zal worden en arbeid schaarser en dan toch de loonstijging achter zal blijven bij de vermogensgroei.
Hij vindt het (net als ik, maar ik zou vooral de 18de eeuw bestuderen in Nederland, toen waren we een renteniersnatie) jammer dat Nederland niet meegenomen is in de analyse van Piketty. Nu is er recent wel een en ander gepubliceerd over de vermogens en inkomens in Nederland. De inkomensongelijkheid is betrekkelijk laag in Nederland (de top 1% krijgt maar 6%, terwijl dat in de VS 20% is) en de kapitaalongelijkheid lijkt ook minder dan in de VS, maar net als overal is kapitaal ongelijker verdeeld dan inkomen.

(plaatje https://twitter.com/OECD/status/461432501278216193/photo/1
met als commentaar Ritholtz: And still the Netherlands refuses to get its act together! http://www.ritholtz.com/blog/2014/05/tweets-of-the-week-4/)
Bas Jacobs ziet de kapitaal/inkomensverhouding in Nederland wel wat doorgroeien, maar niet de niveaus van de 19de eeuw bereiken. Spaarquotes kunnen en zullen veranderen (dalen) en daardoor zal een en ander wel eens anders kunnen verlopen.
Jacobs ziet het als enigszins curieus dat de twee belangrijkste vormen van kapitaal (het eigen huis en het pensioen) zo weinig belast worden en ander kapitaal wel belast wordt. Hij ziet niets in inkomstenbelastingtarieven van boven de 52%, want dat levert niets op, is schadelijk voor de economie.
Hogere belastingen op erfenis en kapitaal zijn niet zo schadelijk voor de economie en kunnen beter ingezet worden om mer belastinginkomsten te krijgen. Verder ziet hij niet veel in de Marxistische voorstellen van Piketty voor het draconisch belasten van de rijken.

N.B. ik geloof helemaal niet in een eeuwig sterk oplopende kapitaal/inkomensratio. Wel in een geleidelijk oplopende naarmate we rijker worden als natie. Onze theorie van verschuivende machten van de Kondratieffgolf zegt dat we bijna aan het eind zitten van de periode met toenemende macht van het bedrijfsleven. Na ongeveer 2018-2020 wordt die macht kleiner, waarschijnlijk afgedwongen door lagere werkloosheid en electorale dwang.
Slechts door een toeval is de kapitaal/inkomensratio zo toegenomen in de afgelopen jaren. In normale tijden krijgt de kapitaal/inkomensratio af en toe een dreun zoals 1929 door overspeculatie naast dreunen door oorlogen. Vandaar de grote klappen tussen 1914-1945. Daarna zette de daling van de kapitaalinkomensratio nog enige tijd door vanwege enorme belastingverhogingen voor de rijken (men slikte dit als noodlot vanwege de noodzakelijke wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog, aflossing van staatsschuld) en hoge stijging van de lonen.
Nu had dus na 2006 weer zo'n dreun moeten komen in de kapitaal/inkomensratio. Aanvankelijk gebeurde dit, zowel de prijzen van huizen als aandelen en credits gingen door de grond. Maar anders dan na 1929 kwam er een enorme hoeveelheid monetaire stimulering. Die bracht uitzonderlijk snel de waarde van kapitaal versus inkomen terug op de oude niveaus. Dit gebeurde op een manier waarbij de kapitaalongelijkheid explodeerde. Eigenlijk is het heel logisch als een (niet te groot) deel hiervan wegbelast zou worden . De gevestigde belangen brengen alle hens aan dek om dit te voorkomen. Dat zal enige jaren lukken, maar niet lang, want de kiezer wil dat zijn zorgkosten betaald worden en dit gaat waarschijnlijk uiteindelijk voor de American Dream in de meeste landen.

BNP-groei in de VS: blijvend 2,5% volgens Scott Grannis of 4% volgens Benderly

De groei over het eerste kwartaal in de VS viel met 0,1% tegen en het kan zelfs nog naar beneden worden herzien. Zo bezien vallen de winstcijfers eigenlijk niet zo tegen over het eerste kwartaal.

Ik zat op 1,5% want ik zag dat Obamacare leidde tot een bijdrage van ongeveer 1% aan het BNP via hogere uitgaven aan gezondheidszorg en -verzekeringen. Consumptie groeide daarom zo'n 3%.
Maar er zat een grote tegenvaller in de netto export. Dat voorraden negatief zou bijdragen was voorzien, maar meestal heb je dan enige compensatie via lagere importen en zo netto export. Deze keer niet, de export viel tegen na de zeer goede groei over het vierde kwartaal.
Er zat ook een grote tegenvaller in de investeringen in software en vooral equipment. En de bouw was natuurlijk ook prut door het koude weer.

Een en ander heeft de beren bevestigd in hun voorspelling dat de groei in de VS niet meer dan ongeveer 2% kan zijn in de VS. Al jaren zie je hetzelfde patroon volgens bijvoorbeeld Bianco. Men (inclusief de FED) voorspelt 3% groei en die voorspelling wordt gaandeweg steeds naar beneden bijgesteld.
De huizenmarkt herstelt niet meer verder, want men kan nog steeds heel moeilijk een hypotheek krijgen, jongeren en ouderen willen liever huren, de groei van het aantal huishoudens is zeer lag en waarom zou dat veranderen. De groei van de finale vraag is zwak, de investeringsgroei is hoog genoeg geweest en meer is niet nodig bij de huidige lage groei en veel zaken worden toch goedkoper gemaakt in China etc.

Ik was verbaasd dat een optimist als Scott Grannis zich bij dit gezelschap had gevoegd
. Met 2-2,5% is het wel op met de groei in de VS. De reden hiervoor is dat hij als rechtgeaarde republikein de overheid de schuld geeft. Excessieve bemoeienis van de overheid heeft alle ellende veroorzaakt, eerst via te veel aanwakkeren huizenmarkt, daarna via veel te hoge uitkeringen en nu wordt alles veroorzaakt door belastingverhogingen voor de rijken (het fiscale klif van vorig jaar) en vooral Obamacare natuurlijk. Dat is een ramp die de gezondheidszorg onbetaalbaar zal maken en de ondernemer zal dwingen zijn mensen te ontslaan vanwege die onbetaalbaarheid.
Feit is wel dat de overheidsuitgaven en hogere belasting sinds 2010 als een molensteen aan de groei hangen. Zonder die overheidsellende zou je wel die 3% groei hebben.  Ik ben het met Scott Grannis eens dat de overheid een wel erg zware tol heeft moeten betalen voor de stimulering in 2008-2009, maar niet met de rest van zijn analyse. Obamacare lijkt de gezondheidszorg wel degelijk veel goedkoper te maken (mag ook wel, men geeft twee keer zo veel hier aan uit dan in Europa, terwijl de Amerikaan korter leeft) en zal ook gezondheidszorg voor meer mensen bereikbaar maken. D.w.z. dat is een gezonde groei van de consumptie die overigens ook in het tweede kwartaal positief aan de groei zal bijdragen.
Scott Grannis ziet een verdringing van uitgaven aan goederen door Obamacare. De teleurstellende groei komt door meer uitgaven aan Obamacare en minder aan de rest. Ik denk dat hij geen gelijk heeft, maar we zullen er rekening mee moeten houden dat hij voor een beperkt deel gelijk heeft.

Benderly heeft uiteraard een veel positievere blik op een en ander en ziet 5% groei in het tweede kwartaal en 3,5-4% daarna.
Hij is wel danig geschokt door de lage groei in het eerste kwartaal (hij had zelfs 2,5% voorspeld). Zo veel vertwijfeling bij de verdediging van zijn optimistische voorspellingen ben ik niet gewend. Het herstel van de huizenmarkt gaat nog niet volgens zijn boekje. Maar hij ziet het herstel van de huizenmarkt wel degelijk doorzetten. Door bijzondere omstandigheden heeft de zwakte na de rentestijging in 2013 langer geduurd dan normaal. Er is heel veel pent up demand voor huizen. Het net wealth effect zal voor meer groei zorgen (eens, maar niet zo veel als de FED en Benderly denken, maar de asset economy gaat nu jaren zorgen voor iets betere groei dan de inkomensgroei aangeeft).

Zelf zit ik in het kamp van (Benderly+ Hatzius)/2.  Alles wijst op een versnelling van de economische groei in de VS. Er was alleen een periode van twee maanden met een hele erge soft patch.
De overheid wordt minder een probleem, de schuldenafbouw door de particulieren is voldoende geweest, het bedrijfsleven gaat geleidelijk meer investeren en de huizenmarkt zal verder herstellen.

2 mei 2014

VBA lezing van Mauldin/ Perrig/ Crooke 1 mei 2014 over safe havens


John Mauldin vertelde bij het VBA seminar van de TAA-commissie over safe havens dat hij twee contrasterende ontwikkelingen ziet, een gunstige (vooruitgang) en een ongunstige (onhoudbare opbouw van schulden). Creatie versus destructie. In sommige landen wint het een, in andere het ander.

Wat echte safe haven beleggingen zijn, kwam niet uit de verf bij dit seminar.

Mauldin stak van wal met een heel verhaal over Behavioral Finance via de grafiek wat het BNP per hoofd was in de geschiedenis. Dat was dicht bij 0 tot 1800 en daarna is het enorm gestegen. De genen van de mens zijn zeer overwegend bepaald door die periode van voor we rijk werden. Dat was de tijd van Malthus, waarin je vooral bezig was te overleven. Veranderingen waren gevaarlijk, dus dat moest je niet willen. Dat reptielendeel van de hersenen stuurt ons gedrag nog heel erg.

We willen daarom graag in control zijn. Als we dat niet zijn zoals bij klimaatverandering of als we het niet kunnen begrijpen zoals exponentiële groei dan worden we pessimistisch. Er loert gevaar. Het pessimistisch zijn zit in onze genen.

Als we wel in control zijn worden we optimistisch ook al is het onterecht.

Hij had de nodige mooie oneliners. “Hope is not a strategy”.