2013=1928 of toch niet, het is 1962

Kings report weet het zeker: de ontwikkelingen van de laatste tijd zijn twee druppeltjes water hetzelfde als in 1929. Met voortvarende consequentie wordt het nieuws uitgelegd als armageddon. Achter elk goed cijfer schuilt een ramp en elk slecht cijfer is een bevestiging van de ramp die komen gaat.
De schaal links en rechts is niet hetzelfde en de stijging in 2013 was niet zo voortvarend als in 1928.
Een kniesoor die daar op let. Sinds 2008 is de wereld alleen maar in aan het storten en de aandelenkoersen staan alleen maar zo hoog door de waanzin van QE. De bears weten het zeker. Er is alleen maar achteruitgang.

Mocht u nog twijfelen: Yellen is zo klein dat aandelen echt niets meer kunnen opbrengen http://lukasdaalder.com/2013/12/22/best-of-the-web-in-2013/. Lukas Daalder steekt er alweer de draak mee.

Bianco meldt dat de beste correlatie is met het herstel na 1962 van de Cubacrisis en het herstel na de in de ogen van de 1% rijkste mensen weerzinwekkende herverkiezing van Obama in 2012. Deze gelijkenis kan wellicht nog de nodige tijd aanhouden.

kwel in Venezuela en Argentinië en wel in Mexico in 2014

Latijns Amerika is weer eens een poel van verderf met de usual prospects Argentinië en Venezuela. Inflatie is er totaal uit de hand gelopen.
Dutch disease, dat probeert Venezuela in overtreffende trap in te voeren. Het is het nieuwe Zimbabwe waar men er via een vernuftig overheidsbeleid  in slaagt failliet te gaan ondanks een enorme olierijkdom.
Kommer en kwel dus in Argentinië en vooral Venezuela waar men de dromen koestert aan Chavez.
Grote vooruitgang zie je in Mexico.

Yellen: neemt gezag over de Titanic over van Bernanke

Een mooie update van Bernanke op de Titanic

Dat hierboven is van een oude zeer populaire post, overigens nog steeds actueel  http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2010/09/zit-bernanke-op-de-titanic.html

De klassieke Titanic en Bernanke van zerohedge in the onion stijl http://www.google.nl/imgres?hl=en&biw=1280&bih=843&tbm=isch&tbnid=53O_Cj3pcTMVoM%3A&imgrefurl=http%3A%2F%2Fwww.zerohedge.com%2Fcontributed%2F2013-04-15%2Fqe-titanic-2013&docid=ZKA7HM2yAVKSXM&imgurl=http%3A%2F%2Ffarm8.staticflickr.com%2F7242%

2F7061049681_c735b93e60_b.jpg&w=688&h=1024&ei=S57zUouhMLKM7AbJgoDIBA&zoom=1&iact=rc&dur=578&page=1&start=0&ndsp=22&ved=0CGAQrQMwAw0

 

submerging markets

http://ftalphaville.ft.com/files/2014/01/Screen-Shot-2014-01-31-at-10.37.37-590x325.png

De outlows van beleggers uit Emerging Markets is op het ogenblik excessief.
De dapperen willen het zwaard van Damocles nu al opvangen. Emerging Markets zijn oversold. Maar geduld is een schone zaak. Zoals Ter Veer al zei tegen de dames, laat het eerst maar eens verder van je schortje glijden.

http://blogs.ft.com/ftdata/files/2014/02/outflows.gif Iedereen is op hetzelfde idee aan het komen: ruil die goedkope Emerging Markets in tegen niet te dure aandelen van Europa, waar je tegenwoordig zo veel goed nieuws ziet (de wonderen zijn de wereld nog niet uit).

Verbazingwekkend blijft het verder wel dat de Emerging Markets met een overschot op de lopende rekening zo veel goedkoper zijn dan de tekortlanden (al hebben India, Indonesië en vooral Mexico wel een goed verhaal).

update vierjaarscyclus: ISM moet herstellen anders..

De vierjaarscyclus is niet langer wat het geweest is, deze duurde de laatste twee keer veel langer. Als er een erg dieptepunt komt omdat zowel de voorraadgolf als de investeringsgolf als schokken optreden, dan kan de cyclus langer duren. Dat was zo na 1982, na 2003 en nu weer naar 2009.

De koerswinstverhouding (PE) zou eigenlijk 14 moeten zijn volgens de constante van Siegel, maar s dit niet. dat komt omdat de cyclus beter of slechter is dan normaal zoals aangegeven door de ISM en door extra andere zaken zoals euforie door de IT-bubbel of excessieve angst na de kredietcrisis. Die excessieve angst is snel weggeëbt vorig jaar (Whatever it takes etc).
De duikeling van de ISM gisteren maakt aandelen ineens overgewaardeerd. De ISM moet de komende maanden herstellen, anders hoort de S&P behoorlijk te dalen.
Die eventuele behoorlijke daling is normaal als de vierjaarscyclus zo lang geduurd heeft en past ook in de presidentscyclus die rond september het dieptepunt in de koersen ziet.

melk de witte motor achter de kracht van de Nieuw Zeelandse dollar

http://s.wsj.net/public/resources/images/AI-CG457_NZMILK_G_20140203081204.jpg
Nieuw Zeeland is het Saoedi-Arabië van de melk, als enige land in de wereld in staat om de onverzadigbare vraag van Chinezen naar melk te stillen (en vroeger vertelden ze me dat ze niet tegen melk konden). De melkexport is de hoofdreden waarom het zo goed gaat met de handelsbalans van Nieuw Zeeland en de kiwi dollar.
De melkprijs is 48% gestegen vorig jaar en was daarmee de beste grondstof waarin je had kunnen beleggen. Sinds kort mogen de Amerikanen nu ook meespeculeren op de Nieuw Zeelandse melk futures.

sentiment kan nog verder verslechteren

Als men nog maar heel weinig puts koopt vergeleken met calls, dan is dat een teken dat de markt heel optimistisch is. Dit was bijvoorbeeld begin januari het geval. Sindsdien is men iets meer puts gaan inslaan, maar lang niet genoeg om te kunnen stellen dat het sentiment te negatief is.

Eind december waren er wel erg veel bulls en weinig bears. En opnieuw, dit moet verder verslechteren voor je echt kan zeggen dat men te pessimistisch is.
Of de markt dan voldoende gedaald is om er met timing geld aan te verdienen is onduidelijk (je komt dan al snel te laat terug in de markt).

Er zitten nu wel een paar barstjes in het verhaal van de bulls. Er gaat een en ander mis in de Emerging Markets en niet alleen omdat Bernanke beloofde minder QE in te zetten. Misschien is er te gemakkelijk heen gestapt dat het exportmodel voor extra groei voor Emerging Markets wel erg moeilijk werd toen de europeriferie gedwongen werd de lopende rekening flink te verbeteren via vooral minder importeren, terwijl in de VS via frackinhg men ook veel minder ging importeren. De rekening voor de plotselinge spaarzaamheid van Europa en de VS moet ergens anders liggen en er blijft dan niet veel anders over dan de Emerging Markets.

Verder is de enorme val van de ISM een schok, terwijl de werkgelegenheidsgroei in de VS in december ook al erg matig was.

ISM stelt zwaar teleur

Enige daling van de ISM op basis van de high frequency cijfers was wel verwacht, nieuwe orders vielen al tegen,maar zo'n daling was niet verwacht, door niemand.
Mijn modelletje gaf een daling richting 53 aan.
Er schijnen enige weersinvloeden geweest te zijn die de ISM drukte.

Het modelletje zag een daling naar 53, maar 51,3 is natuurlijk wel een enorme tegenvaller. En dan die nieuwe orders -13, wat een daling.

Gedeeltelijk komt de grote daling door het koude weer.

Via Newedge Strategy:

WHAT RESPONDENTS ARE SAYING ...

■"We are seeing slight improvements, year-over-year, month-to-month, across most regions and business segments." (Apparel, Leather & Allied Products) ■"Poor weather impacted outbound and inbound shipments." (Fabricated Metal Products) ■"Good finish to 2013, but slow start to 2014, mostly attributed to weather." (Petroleum & Coal Products) ■"U.S. government aerospace business is very brisk." (Transportation Equipment) ■"Slight improvements in defense business. But still lagging from previous years." (Computer & Electronic Products) ■"Cautiously optimistic about increasing volumes but still challenging, and margins remain low." (Chemical Products) ■"We have experienced many late deliveries during the past week due to the weather shutting down truck lines." (Plastics & Rubber Products) ■"We continue to be busy, working six days, 24 hours a day." (Primary Metals) ■"Restricted optimism heading into Q1." (Machinery) ■"Delays in government product certification due to the partial government shutdown last year are still negatively impacting delivery and inventory levels." (Miscellaneous Manufacturing)

 Mijn visie op de ISM voor de wat langere termijn neem ik van Applied Global Macro Research (Benderly) en deze zien/zagen geen reden om echt lage ISM’s te verwachten, maar stijging boven 57 ook niet.

De eenvoudige stijging vanwege productie lager dan finale vraag is voorbij, nu moet het op peil blijven van de ISM komen door een betere finale vraag en hogere investeringen. Dat lijkt nog een heel redelijke verwachting.

Voor 2014 verwacht ik een ISM die gemiddeld ongeveer 55 zal zijn, misschien zelfs iets beter.

Een en ander betekent wel dat de rentedaling wel eens groter zou kunnen worden dan gedacht.

Maar ik verwacht toch wel duidelijk hogere rentes dan de rode lijn, omdat taper van QE, herstel van vertrouwen, aantrekkende investeringen wijzen op hogere FED rente vanaf 2015.

 De Q4 analyse van het BNP VS wijst op aantrekkende groei in de VS. Minder negatieve invloed van de overheid en die winter gaat wel weer voorbij

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Er was behoorlijk wat goed nieuws uit het Westen, maar de angsten over een neergang van de Opkomende Landen à la 1998 overheersten toch de stemming. Men meldde een grote uitstroom uit de aandelenbeleggingsfondsen.
Diverse valuta's en beurzen van Emerging Markets waren wel heel erg zwak afgelopen week, al sinds de start van het jaar (plaatjes van Strategas).
Het was teleurstellend dat de enorme shock and awe verhoging van de rente door de Turkse centrale bank van 4,25% de lira maar 15 uur kon afhouden van een nieuwe daling.

.De FED verminderde QE zoals verwacht met nog eens $ 10 miljard per maand. Men veranderde de forward guidance niet, men beloofde de rente niet te verhogen als de inflatie onder 2,5% blijft en men gaat pas verhogen ruim nadat men met QE is gestopt.

Het winstseizoen over het vierde kwartaal in de VS dat zo zwak begon is nu sterker dan normaal. Meer winsten vallen mee en ook de omzetten vallen mee. Facebook viel bijvoorbeeld erg mee.

De groei over het vierde kwartaal in de VS was 3,2% door aantrekkende groei van consumptie en netto export (door fracking). Rekening houdend met de koude waardoor de bouw stil viel en de sluiting van de overheid in oktober was 3,2% een goed cijfer dat op een aantrekkend groeimomentum wijst.

De cijfers over de huizenmarkt waren teleurstellend (deels door de koude), maar het aantal hypotheekaanvragen voor koop van een huis trok aan. De high frequency cijfers die wat zwakker werden in de afgelopen weken, verbeterden weer iets. Initial claims voor werkloosheid stegen iets meer dan verwacht. Het beschikbaar inkomen groeide niet in december, maar de uitgaven wel, met 0,4%. Orders voor duurzame goederen vielen tegen.

In Europa viel de IFO erg mee en een en ander wijst op duidelijk meer dan 2% groei in Duitsland in 2014. Het consumentenvertrouwen in o.a. Frankrijk en Italië verbeterde. De groei in het VK was in het vierde kwartaal een solide 0,7%.

In Japan steeg de industriële productie sterk, de werkloosheid daalde 0,3%, de autoproductie nam 12,2% toe op jaarbasis en de housing starts zelfs 18%.

In China was men geschrokken van de HSBC PMI van onder de 50, maar de officiële PMI van de overheid die erg veel meer bedrijven peilt viel mee op 50,5.

goed nieuws van de afgelopen week: BNP VS, winsten, sentiment, IFO, Japan

De groei van het BNP in het vierde kwartaal in de VS was volgens de eerste raming 3,2% en daarmee werd de versnelling van het groeitempo bevestigd. Vooral consumptie en export droegen bij, terwijl de import lager was door fracking. Het cijfer is vooral goed als je de sluiting van de overheid in oktober in beschouwing neemt en het koude weer waardoor o.a. de bouw stil lag in december. (plaatje Strategas, PCE is consumptie, blauwe stippels het aantrekken van de investeringen ex bouw)

Het winstseizoen in de VS over het vierde kwartaal begint er steeds beter uit te zien. De macro cijfers wijzen op 10% groei in het vierde kwartaal, veel beter dan de ongeveer nul in de voorgaande kwartalen. Het winstseizoen begon slechter dan normaal, maar is nu beter dan normaal (plaatjes Bianco).

En deze keer vallen de omzetten ook mee, niet zo vreemd gezien de aantrekkende economische groei met meer groei consumptie.

kan de participatiegraad in de VS wel zo veel herstellen

De werkloosheid in de VS is veel harder gedaald dan vrijwel iedereen, de FED incluis, voorspeld had. Maar bij die krachtig dalende werkloosheid hoorde ook een dalende participatiegraad. Een steeds kleiner deel van de bevolking werkt, tegen de trend van de dalende werkloosheid in.

(plaatjes uit: studie Philadelphia FED van Fujita: on the causes of declining labor participation rate) Die daling van de participatiegraad had niet zo'n verrassing moeten zijn. Het was helemaal geen openbaring dat de eerste baby boomers met pensioen gingen vanaf 2011 vanwege het bereiken van de 65-jarige leeftijd.
Ook is al langer bekend dat het aantal mensen in de wao vanaf je 55ste duidelijk toeneemt.

Na 2010 zie je het aantal gepensioneerden ineens explosief toenemen. Dit is alleen al goed voor een daling van 1,3% van de participatiegraad sinds 2007. De wao is goed voor 0,3%. In totaal daalde de participatiegraad  met 3,2%. Er waren dus 1,5% voor andere, niet structurele redenen. Dit kan weer deels ongedaan gemaakt worden als het beter gaat met de economie, zoals in de lijn der verwachtingen ligt.
Opvallend is dat al enige tijd de daling van de participatiegraad vrijwel alleen aan het toenemend aantal gepensioneerden ligt. Je kunt ook bij een goede economie haast niet tegen houden dat men met pensioen gaat. De nodige amerikanen hebben onvoldoende voor hun pensioen gespaard en dat zal ze dwingen langer door te werken. De meeste Amerikanen hebben een defined contribution en gegeven de lage rente nu kunnen ze daar bij hun pensioen niet daar een riante lijfrentepolis voor kopen.

Men houdt verschillende definities aan voor werkloosheid. De ruime definitie u6 en de beperkte u3. Het verschil is vooral het aantal mensen dat eigenlijk wel zou willen werken, maar de moed heeft opgegegevnnog werk te vinden. Het grote verschil tussen u3 en u6 houdt voorlopig de loonstijging beperkt in de VS. Zeker is dit niet, daar er in veel sectoren met 40 miljoen werknemers schaarste aan mensen is. (vergelijk ook de post http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2014/01/participatiegraad-daalt-door-ouderen-in.html)

Krugman aangestoken door negativiteit vanwege de lagere beurskoersen door wie weet Turkije

Talking Troubled Turkey: Paul Krugman http://www.nytimes.com/2014/01/31/opinion/krugman-talking-troubled-turkey.html?src=me&ref=general&_r=0

Wat is dat toch voor iets raars, wie vond dit nu nodig, zo verzucht Krugman in zijn column dit weekend. Hij doelt op de crisis in Turkije. Op zich niet belangrijk genoeg om wereldwijd echte ellende aan te richten (de economie van Los Angeles is groter dan die van Turkije), maar het is een teken des tijds.  Waarom krijgen we steeds meer van dit soort crises met steeds kleinere tussenpozen? Na de oorlog had je een hele tijd dat dit soort economische crises gewoon niet optraden. Pas eind jaren zeventig zie je het misgaan. Latijns Amerika heeft te veel in het Westen geleend en krijgt ineens de rekening gepresenteerd. Daarna zie 1997-1998 in Azië, waar men ook te veel had door geïnvesteerd via te veel schulden. Daarna is het lange tijd niet meer goed gekomen met de economische groei in die gebieden, deze werd een heel lange tijd lager dan men ervoor had gezien. Er trad enorme besmetting op van de neergang in Thailand in 1997 en ook nu moet je bang zijn voor besmetting. De eurocrisis, ook veroorzaakt door overmatige financiering om een iets hogere rente binnen te slepen was van hetzelfde recept. De gevolgen van de eurocrisis waren erger dan die van de Aziëcrisis van 1998 en die was weer erger dan de tequilacrisis.

Krugman denkt dat het wereldmodel voor economische groei niet goed meer in elkaar zit en dat Summers gelijk heeft: je krijgt alleen maar extra groei door bubbels te blazen en die bubbels klappen zit je met de gebakken peren. We zitten in een situatie waarin iedereen meer wil sparen dan er gezond tegen voldoende rendement kan worden geïnvesteerd. Door dat te doen holt de economie achteruit (the paradox of thrift, er ontstaat een balansrecessie). Ons uitgeven van centjes aan consumptie en investeringen veroorzaakt het inkomen van de ander.

De andere mogelijkheid is dat men te veel investeert in de verkeerde zaken op jacht naar dat extra procentje rente op je beleggingen. Dat loopt ook verkeerd af.

Alles komt door de verkeerde economische politiek in het Westen. Men zag dat iedereen te veel ging sparen, maar de overheid ging bezuinigen in plaats van voor meer investeringen te zorgen (in Amerika zou dat aan infrastructuur kunnen zijn geweest, in Europa zou men meer moeten hervormen).

Het verhaal van Krugman schiet door in negativiteit. In de VS geeft men weer sneller uit dan het inkomen groeit en zelfs in Nederland lijkt dat ook te gaan gebeuren. Men is gestopt met nog meer te gaan sparen. Men lost nog steeds schulden af, maar er is een keer in de spaardrift. Die keer komt als men weer meer vertrouwen krijgt (vanaf een laag niveau). Dat kan komen, omdat men zich weer wat rijker voelt, minder bang is om werkloos te worden of omdat men gewoon dat bezuinigen zat is en dan toch maar een nieuwe auto koopt (wat de economie in Europa op gang gaat brengen). Het is geen axioma dat iedereen tot in lengte van dagen meer wil gaan sparen van zijn inkomen en vooral niet dat dit extra sparen via kredietgroei niet omgezet kan worden in rendabele investeringen. Het rendement op eigen vermogen is hoog van het bedrijfsleven, het levert echt wat op als je gaat investeren. Terugkoop van eigen aandelen is door de gestegen koersen minder lucratief geworden. De concurrentie gaat nu investeren, de nieuwe innovaties invoeren en de nieuwe diensten op de markt brengen. Het bedrijfsleven kan niet achter blijven lopen bij de concurrentie en als de eerste schapen over de brug zijn, moet men wel haast ook mee gaan investeren. In Amerika is men eindelijk zo ver, maar in Europa zal men over enige tijd ook aanhaken. We zitten gewoon in een duurzaam cyclisch herstel van de conjunctuur dat in het Westen aan zal houden tot minstens 2016, ik denk minstens 2018. En omdat de techniek niet stil staat, blijft het nodig dat er geïnvesteerd wordt.

 

Gaan de Emerging Markets de economie en beurzen in het Westen naar beneden brengen net als in 1998?

De eurocrisis was goed genoeg om de beurzen wereldwijd in 2011-2012 in toom te houden en de economische groei werd wereldwijd geraakt met een flinke recessie in Europa.

Eind 2013 was het de beurt aan diverse Emerging Markets om in het stof te bijten. Plotseling droogden de inkomsten uit export naar China op, knalden de investeringen in grondstoffen omlaag en vooral de grote instroom van westerse gelden die ten einde raad alles probeerden om nog enig rendement op hun vastrentende papiertjes te krijgen trokken ineens netto wat van hun spaargeld terug in plaats van het tomeloos wegkruien van hun centjes richting Emerging Markets Debt.

 De vergelijking met 1997-1998, de Aziëcrisis, begonnen in Thailand uitlopend op een spectaculair failliet van Rusland en het hedgefund LTCM in 1998 was al snel getrokken. Iedereen begint dan met op te merken dat het deze keer veel minder erg is vanwege de grote valutavoorraden en de veel grotere interne financiering van de meeste landen. Staatsschuld in vreemde valuta is meestal nog maar een beperkt percentage van het BNP.

Goldman Sachs is van de week aan het rekenen geslagen en corrigeerde de valutareserves voor van alles en nog wat. Daarna was de verdedigingslinie van de Emerging Markets veel minder indrukwekkend, maar nog wel veel en veel beter dan in 1997-1998 : "We first provide a snapshot of reserves relative to GDP, based on the latest available data. We include information on central banks’ forward books where available and do not count Brazil’s FX swaps in this measure (since they are settled in local currency). The ranking in terms of reserves in % of GDP among the 17 EMs we look at is as follows: Singapore (118%), Hong Kong (107%), Taiwan (86%), Thailand (45%), China (43%), Malaysia (40%), Korea (32%), Philippines (28%), Russia (21%), Brazil (16%), India (15%), Chile (14%), South Africa (13%), Mexico (13%), Indonesia (10%), Argentina (6%) and Turkey (4%, where this number is for the net international assets of the CBRT)"

Maar in 1997 werd een en ander eerst fors onderschat. Thailand was immers onbelangrijk en in principe geen onstabiel land. Daarom is men in 2014 niet erg gerust op verhalen dat het allemaal niet zo erg is. Overigens kon de Aziëcrisis de groei in de VS in 1998 niet omlaag krijgen, deze bleef sterk. De aandelenbeurzen hadden een korte, hevige reactie van ongeveer -20% op vooral de perikelen van LTCM. De FED moest ingrijpen en deed dat uiteraard.

.

In 2014 zijn de Emerging Markets veel en veel belangrijker dan in 1998. Na 2008 zorgden ze voor 80% van de groei in de wereld. China is de tweede economie in de wereld geworden.

De Chinese economie is vergeleken met die van de VS ruim 3 keer zo groot geworden sinds 1998. En de beurzen zijn ongeveer met het BNP gestegen. Maar sinds 2007 heb je flink verloren op de Chinese beurs en nog wel wat gewonnen op de Amerikaanse

(plaatje Minack)

 Door de afzwakking van de groei in Emerging Markets en het aantrekken van de groei in de  westerse landen wordt dit naar verwachting “slechts” 2/3: 1/3 via China en 1/3 via alle andere Emerging Markets samen. De OESO-landen zijn goed voor de andere 1/3.

 

Hilsenrath leest de theeblaadjes van de communicatie van de FED en Reinhart ook

FIVE DEGREES OF COMMUNICATION: The Fed has five different indicators in its policy statement of when it might start raising interest rates: 1) After the jobless rate gets below 6.5%; 2) If inflation looks like it might breach 2.5%; 3) Not until a “considerable time” after the bond buying program is over; 4) “Well past” the time when the jobless rate reaches the 6.5% threshold; 5) Depending on “other information” about the labor market and inflation. Officials didn’t change any of that “forward guidance” about rates, though they might decide to change it at upcoming meetings, particularly if the jobless rate, at 6.7% in December, keeps falling. Investors believe liftoff is in mid- to late-2015. http://blogs.wsj.com/economics/2014/01/29/hilsenrath-takeaways-fed-sets-bar-on-tapering/?KEYWORDS=jon+hilsenrath Analyse Reinhart/ Zentner: De FED merkte op dat het beter gaat met de economie, had geen zin om Emerging Markets extra te helpen (dat zou heel raar zijn, maar sommige marktpartijen hadden hierop gehoopt na masseerpartijen van het IMF) en heeft het parcours voor vermindering van QE zo ongeveer wel vastgesteld. Nu gaat men kijken wat de gouverneurs van de FED over de economie gaan roepen: of het gaat beter dan we dachten of het gaat beter en I told you so. In het eerste geval komt de eerste renteverhoging kennelijk eerder dan nu is ingeprijsd. In het tweede geval wacht men dus geruime tijd nadat men met QE is gestopt (PV: dus vermindering van QE is toch een soort voorbereiden op monetaire verkrapping). Opmerkelijk is dat Reinhart geen rekening houdt met een afzwakking van de economie, terwijl hij toch geen hoge groei van de economie verwacht in 2014.