25 januari 2012

Saunders: Japanscenario te hoog gegrepen voor Europa, het is erger dan jaren 30


Vandaag kwam Michael Saunders van Citi langs. Over de VS was hij niet zo somber, maar voor Europa is hij negatief. -1,5% groei voor Europa (inclusief Duitsland) in 2012 en in 2013 nog eens negatieve groei (-0,4%) (mede geholpen door de VS waar eindelijk fiscal austerity zal toeslaan). Hij had wat plaatjes waarbij hij landen vergeleek die in een diepe financiële crisis geraakt waren. Je ziet dat Japan het eigenlijk hardstikke goed gedaan heeft en dat de VS het ook goed doen.
In Europa moet men op zijn knieën gaan smeken dat de economische groei net zo hoog wordt als in het Japanscenario na 1990. Er is minstens 10% groei definitief weg door de kredietcrisis en er komt geen eind aan het lijden in Zuid Europa in de komende jaren, omdat men nog geen vooruitgang heeft geboekt met deleveraging van banken, huishoudens en de huizenmarkt. De overheidsschulden lopen al helemaal te veel op.

Centrale banken hebben enorme balansen: China 1, ECB 2


In 2006 moest de Bank of Japan in het stof bijten voor de Peoples Bank of China, terwijl de ECB goed in het spoor van de Chinezen blijft. De laatste paar jaar haakte de FED weer een beetje aan , maar nu doet vooral de ECB weer reuze zijn best.

(plaatje Bianco)

Obama's State of the Union: Justice is belangrijk, niet Freedom



De State of the Union is de jaarlijkse troonrede in de VS. Het geeft vaak de tijdgeest treffend aan. In de tijden van Bush draaide het allemaal om freedom, dat gebruikte hij tig keer in zijn troonredes. Bij Obama draaide het om Justice, fairness.
Dat is belangrijk, ook voor de beurzen (freedom helpt, care en justice staan voor hogere inflatie, overheidsbemoeienis en lagere winsten door te veel stijgende lonen). In ons boek hebben we drie domeinen van de tijdgeest onderscheiden (in navolging van Van Staveren en McCluskey): freedom, care en justice.

De republikeinen vinden freedom het belangrijkste: vrijheid, vrije meningsuiting, de mogelijkheid om veel winst te maken, het recht om huis en haard met wapens te verdedigen en zo min mogelijk overheidsbemoeienis.

De democraten zetten meer in op justice (het is onrechtvaardig dat de secretaresse van Warren Buffett een hoger percentage belasting moet afdragen dan haar baas; iets dat gedeeltelijk recht gezet werd door haar speciale gast te maken bij de plechtigheden als Obama's Ingrid) en care (Obamacare waarbij iedereen medische zorg kan krijgen, maar ook zorg voor een beter milieu/ schone energie e.d.; dat kwam wel voor in de State of the Union, maar niet erg prominent).

Er werden geen schokkende plannen afgekondigd die de beurs in rep en roer brachten. Over enkele dagen hintte hij overigens wel dat hij met met een groot hypothekenplan komt, hoe e.e.a. beter te herfinancieren is tegen de huidige lage rente. ("I'm sending this Congress a plan that gives every responsible homeowner the chance to save about $3,000 a year on their mortgage, by refinancing at historically low rates. No more red tape. No more runaround from the banks. A small fee on the largest financial institutions will ensure that it won't add to the deficit and will give those banks that were rescued by taxpayers a chance to repay a deficit of trust”. )

Het voorstel om een Buffett belasting te heffen op de rijken, zodat ze minstens 30% belasting gaat betalen is onhaalbaar en afgedaan als verkiezingspropaganda.

De republikeinen vonden uiteraard dat het gewauwel van Obama over justice de plank totaal missloeg: Daniels zei: "We do not accept that ours will ever be a nation of haves and have nots; we must always be a nation of haves and soon to haves."

(cartoon van conservativebyte.com)

koperprijs gaat stijgen (Watling)



Chris Watling van Longview is ervan overtuigd dat de koperprijs verder gaat stijgen.
De vraag naar koper vanuit China gaat verder omhoog, omdat China een soft landing krijgt en omdat de centrale banken zo veel liquiditeit op de markt smijten dat beleggers nominale waarden maar wat graag willen inruilen voor reële waarden, vooral omdat de centrale banken de economie overeind houden.

China is nog steeds doorslaggevend voor de koperprijzen. Het afgelopen jaar heeft men voorraden stevig afgebouwd in reactie op het strengere monetaire beleid en de lagere economische groei. De voorraden zijn nu voldoende afgebouwd in China (de kopervoorraden zijn recordlaag vergeleken met de koperconsumptie). In Korea zijn de voorraden extreem laag.
Ook wereldwijd zijn de voorraden laag genoeg geworden en de cancelled warrants, vaak een goede leading indicator, geven ook aan dat men weer zit te denken aan uitbreiding van de voorraden.

Watling waarschuwt overigens wel dat op korte termijn enkele technische indicatoren ongunstig voor koper zijn, maar de gunstige fundamentals zullen de overhand krijgen zo denkt hij (en dat is goed nieuws voor de economie en de aandelenbeurzen)

(N.B. je blaast de warrant die je krijgt bij belegging in termijncontracten als koperkoper af als je fysieke levering wilt).

24 januari 2012

The Economst: jaar van de draak gemiddeld goed voor aandelen


In de daily chart van The Economist (http://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2012/01/daily-chart-9) gaf aan wat sinds 1900 de gemiddelde koersstijging van de Dow Jones was per jaar van de Chinese astrologische kalender.
Er is een flink verschil tussen de 12 dieren die op tijd bij Boeddha kwamen opdraven om geëerd te worden met een speciaal jaar in de 12-jarige cyclus. Het konijn staat bovenaan en dat komt overeen met het geloof dat mensen die in het jaar van het konijn gebioren zijn goed in financiële affaires zijn. We komen uit het jaar van het konijn, dus deze keer klopte het niet erg. Nu krijgen we het jaar van de draak en dat is gemiddeld ook heel goed geweest.
De regelmaat klopt een beetje met de vierjaarscyclus en de Juglar van de vaste investeringen, maar het lijkt wel erg op data mining.

23 januari 2012

Rente Italië en Spanje daalt nu ook aan lange kant



De enorme monetaire stimulering door de ECB en FED begint zijn vruchten af te werpen. Aanvankelijk leekt het of de drie jaars deposito's van de ECB alleen de rente korter dan drie jaar omlaag kon krijgen, de laatstedagen is nu ook de lange rente flink aan het dalen geslagen. Zowel kortlopende als langlopende leningen van Italië gaan erin als koek.
Of dat zo blijft, valt te bezien als Griekenland failliet is (geplande datum voorlopig 20 maart) en Portugal in zijn val meesleept.

Hedge funds hadden negatief jaar in 2011


Actief beleggingsbeleid om de index te verslaan was record onsuccesvol bij aandelen in 2011.
Hedgefunds hadden hun derde negatieve jaar ooit (plaatje van Strategas). in 2011.
Vorig jaar waren de opbrengsten knudde, alleen lange veilige staatsleningen en lange renteswaps brachten veel op.
Actief beleid bracht juist in de slechte tijden slecht op. het lijkt wel of actieve beleggers in meerderheid maar een kunstje kennen: de benchmark verlslaan door zo veel mogelijk risico te nemen.
2012 is beter gestart dan 2011 en ja hoor, actief beleid lijkt weer positief bij te dragen aan het resultaat.
Dat zijn allemaal trends die pleiten voor passief beleggen, terwijl er al zo veel passief belegd wordt dat je toch zou veronderstellen dat actief management waarde moet kunnen toevoegen.

Romney krijgt klappen van Gingrich, Obama is de winnaar




De verrassend ruime overwinning van Gingrich in South Carolina doet de kansen van Romney volgens Intrade (plaatjes Bianco) ineenzijgen.

Gingrich is boos en dat is de kiezer ook en daarom zou hij een betere presidentskandidaat zijn dan Romney.
Gingrich kan ook veel beter liegen. Dat afzetten tegen Romney omdat hij bij de verkeerde 1% hoort is merkwaardig. Hij hoort zelf ook tot de verkeerde 1% en heeft zijn geld bedenkelijk verdiend (met lobbieën voor oa.a. Fannie Mae, bedragen van $ 40 miljoen in totaal worden genoemd). Bovendien is heel het belastingstelsel met het voortrekken van die 1% gebaseerd op de Amerikaanse droom: men accepteert die ongelijkheid, omdat men zelf hoopt ooit tot die 1% te gaan horen.
Voige week stond romney nog mijlenver voor in de peilingen om Florida te winnne, volgens IOntrade vandaag gaat Gingrich daar winnen. En als Gingrich Florida wint, dan ligge de kaarten voor Romney ineens heel slecht.

Dat geldt niet voor Obama, zijn kansen vliegen omhoog. Veel kiezers en experts denken ineens dat Gingrich meer electable is dan Romney,omdat zo veel kiezers boos zijn, maar bij Intrade wedt men de andere kant op: hoe meer Gingrich stijgt, des te harder dalen de kansen van de republikeinen om Obama te verslaan.

22 januari 2012

samenvatting financieel economisch nieuws van vorige week (15-22 januari)

Beleggers keken wat minder droevig aan tegen de eurocrisis toen de staatsleningen van Italië gretig aftrek vonden en er geruchten opstaken dat bij de komende belening bij de ECB er vraag voor € 1000 miljard aan driejaars deposito's zou loskomen. Er lijkt bij Griekenland dat aan de rand van de afgrond staat op 20 maart een belangrijke stap voorwaarts te worden gemaakt, men is minder benauwd voor een Lehman moment. De situatie in Portugal wordt steeds hachelijker, ook al nam de regering belangrijke maatregelen om het tekort terug te dringen (volgens plan 4,5% overheidstekort in 2012) via o.a. het flink afknijpen van ambtenarensalarissen.

In de VS ging het verkiezingscircus voort en verloor Romney de voorverkiezing van Gingrich, waardoor de kansen van Obama op herverkiezing stijgen omdat de republikeinen druk modder naar elkaar aan het gooien blijven.
De initial claims voor werkloosheid daalden enorm en dat wijst op redelijke groei in het eerste kwartaal. Het nieuws over de huizenmarkt was redelijk positief. De Phillyfed verbeterde, wwat wijst op een hogere ISM, de barometer voor het bedrijfsleven.
De NAHBMI, barometer voor de huizenbouwers, steeg van 21 naar 25. De hypotheekaanvragen voor een nieuw huis stegen voor de tweede week fors. Het aantal housing starts nam wel af. De inflatie daalde (met uitzondering van de huren en de voedselprijzen) op jaarbasis van 3,4 naar 3% en in april kan dit onder 2% komen. De producentenprijzen stegen veel minder hard, de daling was groter dan bij de consumentenprijzen. De inflatieverwachtingen namen flink af, o.a. daardoor.

In China bleef de PMI onder de 50 en de yuan was erg zwak tegen de dollar, uit angst voor te grote afzwakking van de groei in China. De retail sales vielen wel mee (en door de lagere inflatie helemaal in reële termen), maar +18,1% wordt niet als erg sterk gezien(!).

De groeivoorspellingen voor Europa gingen verder omlaag door pessimisme over Duitsland (wel positieve groei dit kwartaal). De sentimentsindicator ZEW verbeterde wel sterk.
De inflatie daalt nu overal, zelfs in het VK daalt deze eindelijk behoorlijk.

In Japan daalde de industriële productie voor de tweede maand behoorlijk.

Romneybut kreeg tegenwind: mormonen zijn dat gewend


Romneybut deed het slecht in de voorverkiezingen van South Carolina. het ongeleide projectiel Newt Gingrich hakte Romneybut in de pan na twee voortreffelijke debates op tv. Romneybut was niet slecht in die debates, maar Newt (dat betekent salamander, wat een rare naam toch) was beter. Ron Paul en Santorum bakten er niets van in die debates en dat zagen ze terug in hun resultaten. Gingrich maakt ineens een goede kans om alle conservatieve stemmen, en nog belangrijker, de conservatieve geldelijke steun, te veroveren. Newt maakte duidelijk dat hij één van de mensen in het born again evangelical South Crolina was, waar de tea Party zeer grote aanhang heeft. Newt is iemand van de 99% en Mitt een van die 1%. Romneybut won alleen in de niet zo conservatieve districten aan de kust.
Ineens vindt men dat Gingrich electable is en vooral wil men de debatten tussen Obama en Gingrich gaan bekijken, dat leidt tot veel meer vuurwerk dan tussen Romneybut en Obama. Dat leidt dan wel tot een smadelijke nederlaag bij de verkiezingen à la Goldwater, maar men is dan wel recht in de leer gebleven.

De conservatieve leiding van de republikeinen zit met de handen in het haar, zo dreigt men een uitstekende kans om Obama te verslaan te verspelen aan die wildeman van een Gingrich die net zo goed als wilders zijn tegenstanders onder het tapijt kan schoffelen.

De verrassend grote winst van Gingrich deden de kansen van Romney om de republikeinse kandidaat te worden duikelen van even geleden nog bijna 90% naar 72,5% vandaag. Men denkt dat Romney het uiteindelijk wel haalt, omdat er meer gewone staten à la Florida zijn dan bible-belt-kiezers à la South Carolina, maar Romney moet wel tot op het bot gaan om de kandidatuur binnen te halen.

Dat harde werken zit hem in de genen en is een van de bekendste eigenschappen (naast veelwijverij) die aan mormonen wordt toegeschreven.
Brooks schreef in de New York Times (The wealth issue - Money didn’t make Mitt Romney. A legacy of persistence and dogged
determination did – NYT http://nyti.ms/wPZj7W
) dat generaties problemen van mormonen de Romneys gemaakt heeft wat ze zijn: ongelooflijk hard werkende, ongelooflijk hard doorzettende schatrijke mensen. Na tal van nederlagen bij verkiezingen blijft Romney het proberen en van tijd tot tijd boekt hij daarom grote successen, want hij weet dat je gemakkelijk tegenslagen kunt krijgen, vooral als mormoon, en dat je die via hard werken die meestal weer kunt te boven komen.

Mormonen zijn behoorlijk vervolgd in de VS, veel erger dan bijvoorbeeld de Joden. De betovergrootvader van Romney Miles bleef aanvankelijk in de buurt van Chicago wonen, ook toen de grote leider Joseph Smith was omgebracht. Miles Romney bouwde zijn grote kerk in zijn stadje, maar die werd in 1844 platgebrand. Hij moest vluchten maar was te arm om, zoals gebruikelijk bij mormonen, naar het enige veilige toevluchtsoord Salt Lake City te gaan en deed uiteindelijk er vier jaar over om in de buurt te komen. De overgrootvader van Romney werd gedwongen na zijn huwelijk eerst even missionaris te spelen in Engeland om in 1867 weer terug te keren bij zijn eerste vrouw, die ondertussen als wasvrouw de kost had verdiend. Romeny kreeg het bevel meerdere vrouwen te nemen en te gaan emigreren naar een of ander gehucht 500 km buiten salt Lake City. Ze werden snel welvarend, maar krgen een nieuw bevel om 600 km verderop te gaan wonen met achterlating van de bezittingen. Ze leefden in bittere armoede en werden door de plaatselijke bevolking vervolgd vanwege de veelwijverij (Miles jr had drie vrouwen). Om aan de doodstraf te ontkomen vluchtten ze weer en zo kwamen ze in Mexico terecht in 1885. Daar was het leven aanvankelijk nog zwaarder voor het grote gezin. De lemen huizen werden vervangen door stenen huizen en de gemeenschap kreeg het zo goed dat het hele gezin Romney, met alle 21 kinderen kon worden verenigd. Toen de vader van Romney 5 was, in 1912, legde de Mexicaanse regering beslag op alle bezittingen en werd het weer eens tijd volkomen berooid ergens anders naartoe te vluchten. Via Californië, Idaho kwam men in Utah en bouwde men een fortuin op. Dit fortuin is intact gebleven en Mitt Romney heeft het kapitaal enorm uitgebreid. Maar eht is hem niet aan komen waaien, hij heeft er hard voor gewerkt en eerst twee zware studies moeten voltooien. Om president te worden zal hij opnieuw heel hard moeten gaan werken.

Is de lange rente uitgedaald? Maar het moet toch eerst slechter worden..


Het financiële systeem moets de afgelopen vier jaar twee enorme schokken verhapstukken.
Bij de eerste schok kwam men er ineens achter (een Minsky moment) dat al die leningen met hypotheekconstructies helemaal niet veilig waren, omdat huizenprijzen toch ineens bleken te kunnen dalen over heel het land. Mortgage backed securities zijn nog steeds zo eng dat er gezien hun ratings idiote rendementen op te behalen zijn. Je kunt pensioenfondsbesturen desalniettemin niet warm krijgen om hierin te beleggen (al is er wel een groeiende belangstelling (terecht denk ik) om in Nederlandse particuliere hypotheken te beleggen). Heel het op mortgage backed securities gebaseerde bankstelsel stortte plotseling ineen, toen Lehman failliet ging en alles waarvoor lehman garant stond, al het door Lehman gegeven onderpand werd tegen ramsj prijzen verkocht. Die ramsj prijzen werden aangezien voor de echte prijzen en het bankwezen leek failliet. De Amerikaanse regering sprong in met TARP en het bankwezen werd met $ 800 miljard geherkapitaliseerd.
Via quantitative easing werd daarna de boel verder gerepareerd. Na die enorme eerste schok schoot de rente omhoog.

Al erg snel na de schok van de rommelhypotheken kwam de volgende grote schok: staatsleningen van heel wat landen in Europa zijn in geen velden of wegen te vertrouwen. Banken die deze dingen als risicoloos zagen en er geen kapitaal voor reserveerden werden gezien als zwakke banken.
Er kwam een nog grotere massa liquiditeitssteun los van de centrale banken dan bij de eerste schok. De herkapitalisatie van de Europese banken is pietluttig met zo'n € 115 miljard gepland en dat extra kapitaal komt maar niet los (wat een prutsers zijn we toch in Europa), maar de ECB doet onder het bewind van Super Mario ineens geweldig zijn best met drie jaars deposito's in onmetelijke hoeveelheden.
Je ziet diverse beren al vertwijfeld roepen dat een paar weken geleden Europa helemaal toast was, door de grond gezakt, totaal failliet en dat het de bulls nu in de bol is geslagen. Misschien krijgen de bren straks weer gelijk, als men zo blijft treuzelen met extra bankkapitaal.

De rentedaling in de tweede schok is bijna even groot geweest als bij de eerste schok. Dat lijkt nu wel voldoende te zijn geweest. de rente is veel te hard gedaald en de daling duurt bij zo'n schok kennelijk niet zo erg lang. De trend op iets langere termijn is nu wel omlaag geweest en dat kan de stijging nog enigszins tegenhouden. Maar als het in Europa ex de PIGS niet eerst veel erger moet worden voor er een oplossing kan komen, omdat de ECB/EFSF/ESM/IMF voldoende hun best aan het doen zijn. Men staat ineens te dringen om Italië te herfinancieren tegen veel te hoge rentes zo lang als het duurt. Dat was niet voorzien, er zou niemand zo gek zijn om ook maar een cent nieuw geld in Italië te steken, het kan verkeren. Hedge funds denken met de hulp van banken en hun drie jaars deposito's ineens heel anders over.

Het plaatje laat zien dat de rentedaling groot genoeg is geweest, er is alleen steun van de dalende trend , maar die kan ineens voorbij zijn (nog niet erg waarschijnlijk voorlopig) en er komt straks ook nog steun van de minicycle die naar beneden gaat, waardoor de FED QE3 gaat organiseren (maar dan gaat de lange rente toch stijgen).
Enige tijd terug had je allerlei profeten (zoals Pimco) dat je toch wel helemaal van je lotje getikt was als je lange staatsleningen kocht. Die zijn ineens helemaal om en vinden de 30-jaars rente veel te hoog ten opzichte van de 10-jaars rente. Het zou zo maar eens kunen dat diezelfde profeten nog eens om moeten gaan en opnieuw gaan zeggen dat beleggen in 30-jaars leningen niet zo'n geweldig idee is.

20 januari 2012

Schuldafbouw huishoudens VS op goede weg, dat geldt niet voor het VK en Spanje



McKinsey had een verhaal over deleverage, schuldafbouw, van huishoudens in diverse landen.

Half 2013 wordt de trendlijn bereikt aldus McKinsey als men zich braaf aan het stippelpad houdt.
Het laatste stukje afbouw is verrassend, omdat de spaarquote afnam. Arme banken, er is heel wat hypotheekschuld afgeschreven.

De VS is al aardig op weg, maar in het VK en Spanje (en Nederland) is men nog maar net begonnen. Men verglijkt altijd graag met de crisis in Scandinavië in de jaren 90 waarbij men na veel pijn uit de ellende kwam. Als je dat doortrekt is de VS pas over vijf jaar uit de problemen, niet half 2013. Die vijf jaar lijkt een normale termijn voor Spanje. Het VK heeft zijn eigen schuldentraject. Misschien kan men leven met de huidige hoge schulden, vooral zo lang de korte rente erg laag blijft en de inflatie behoorlijk.

Grieks failliet geen Lehman: daarvoor zijn er veel te weinig CDS-en


Het plaatje laat zien dat er op Griekse staatsleningen betrekkelijk weinig bescherming via CDS-en is gekocht, s;lechts voor € 3 miljard netto. Dat is en peulenschilletje vergeleken met wat er allemaal door Lehman was geschreven. De afwikkeling van een faillissement van Griekenland is daardoor niet zo ingewikkeld als bij Lehman.
Al dat gedonder over private Sector Involvement en vrijwillig schulden kwijt schelden heeft ervoor gezorgd dat men het nut van bescherming met CDS-en als niet zo nuttig zag. Men wikkelde daarom de bescherming met cds-en voor een flink deel af.

Een en ander is nu goed doorgedrongen tot de onderhandelaars over Private Sector Involvement. Men is niet meer zo bang dat banken niet meer vrijwillig afzien van hun rechten. Men gaat de Griekse schulden herschikken op zo'n manier dat men dit ziet als een gebeurtenis waarbij cds-en uitgeoefend gaan worden.
Hoe men tot een akkoord gaat komen over Griekse schuldverlichting is onduidelijk. Er lijkt eenduidigheid over de verliezen (70%), maar dat cijfer varieerde in de tijd op duistere wijze. Het si duidelijk dat op de schulden moet worden afgeboekt, de rente moet worden verlaagd en de looptijd tot sint juttemis moet worden verlengd met een lekkertje als het weer beter gaat met het BNP van Griekenland.
Het begint ook duidelijkt e worden dat de Europese landen die krediet aan Griekenland hebben verleend net als de banken kunnen fluiten naar hun geld.

Toch is de markt heel opgewekt onder al die onderhandelingen, omdat men meer vertrouwen begint te krijgen over een ordelijke afwikkeling van het Griekse faillissement. Als datum voor het faillissment begint men nu steeds vaker 20 maart aan te houden. Griekenland hoeft dan overigens de eurozoe nog niet te verlaten, maar een einde van Griekenland in de eurozone lijkt wel dichterbij te komen. Al dat politiek kapitaal geïnvesteerd in de euro en tegenstribblende Griekse burgers houdt overigens zo'n uittreden voorlopig nog wel tegen.


Bij Portugal is de situatie enigszins vergelijkbaar. De hoeveelheid netto gekochte cds-bescherming is eveneens niet zo heel groot(€ 4,6 miljard).

bron: FT ALphaville/Reuters/Thomson http://ftalphaville.ft.com/blog/2012/01/19/840851/greek-lessons-for-portugal/

19 januari 2012

China (3): Demografie sterker dan verstedelijking


Het plaatje van de dag van The Economist was de verstedelijking in de wereld. De reden voor het plaatje was dat de verstedelijking in China boven de 50% is gekomen, enkele jaren eerder dan verwacht. Dat Chinese cijfer wordt enigszins obscuur bepaald via of je wel of niet toegewezen bent aan een stedelijke commissie. Op basis van cijfers die in de rest van de wereld gebruikelijk zijn schat men de verstedelijking eerder richting 70%.
Curieus is dat de heel grote dun bevolkte landen zoals de VS en Brazilië (maar bijvoorbeeld ook Canada en Australië) een veel hogere verstedelijking kennen dan dichtbevolkte landen als China en India.
De toename van de verstedelijking wordt gezien als een motor voor de industrialisatie. China heeft dan nog wat te gaan (maar minder dan het cijfer van 51,7% suggereert). Dat zou gunstig zijn voor de productiviteitsstijging en economische groei.

Precies tegen de trend van de verstelijking in gaat de demografie. Die is enorm verslechterd in de afgelopen paar jaar in China. Van 2000 tot 2010 kwamen er nog 110 miljoen mensen bij in de beroepsbevolking, maar in 2010 was dit maar 3,5 miljoen. Het percentage van de bevolking tussen 15 en 64 daalde voor het eerst in 2010, van 74,5% naar 74,4%. Die daling gaat in de komende jaren doorzetten. De trek van het platteland naar de steden wordt een stuk minder. Dat gaat ten koste van de economische groei.

De som van dalende beroepsbevolking en trek naar de steden wordt veel ongunstiger. Dat betekent minder economische groei in China. Ook het percentage dat investeringen uitmaakt van het BNP kan niet meer omhoog en daardoor wordt de groei ook minder. China moet binnenkort gaan wennen dat 9% groei niet meer haalbaar is gemiddeld en dat 6-7% ook al heel mooi is.

Bronnen: The Economist en The View from Shanghai