De FED verbaasde iedereen met har gulheid. Bernanke wilde geen nieuw 1937 creëren (toen de FED voortijdig verkrapte en deel twee van de grote depressie zich daarna voltrok) met de complimentjes van aartspessimist Ambrose-Pritchard http://www.businessinsider.com/bernanke-avoids-1937-style-mistake-2013-9. De dames Yellen en Lagarde hebben kennelijk genoeg druk gezet om de FED door te laten gaan met extreem ruim monetair beleid. Nog geen QE terugnemen zo lang je geen 3%+ groei ziet en de rente volgens de huidige voorspellingen veel minder dan normaal verhogen eind 2016 (maar tot 1,8%; caveat: hogere groei dan ze voorspeld hebben en inflatieschokken). Summers wilde geen strijd aan met al die duiven en trok zich terug, de duiven weer wind in de rug gevend.
Ondertussen lijkt de industrie inderdaad aan te trekken in de VS zoals hoort bij een ISM van 55. de Phillyfed bevestigt de sprong in de orders, shipments, industriële activiteit
(plaatjes van Bespoke). De Phillyfed is de belangrijkste voorloper van de ISM en heeft voorspelkracht. De initial claims voor werkloosheid bleven veel lager dan verwacht en dat is ook een teken dat die ISM 55 geen aberratie is, maar wijst op aantrekken van de economische groei (en werkgelegenheid en ISM en retail sales).
Ondanks de gestegen rente verbetert de huizenmarkt nog steeds, verkopen bestaande huizen stijgen, het havenverkeer sea containers in de VS) wijst http://econintersect.com/wordpress/?p=41343 op groeiende (wereld)handel (vooral import).
Ik heb wat plaatjes laten zien hoe de consumptie in Europa achterblijft bij de toch al lage groei van het BNP. de laatste tijd stelt men wel dat het met de BRIC's niet meer zo goed gaat. Maar wat deden ze het goed qua consumptie van 2008/2012 http://english.caixin.com/2013-09-20/100584374.html?utm_source=The+Sinocism+China+Newsletter&utm_campaign=de27fb6ca6-Sinocism09_21_13&utm_medium=email&utm_term=0_171f237867-de27fb6ca6-29590113 China had gemiddeld 9% groei van de reële consumptie, India 7% en Brazilië 5%. Zo slecht gaat het niet met de groei van de consumptie in China (consumptie wordt in de officiële cijfers ondergerapporteerd in China).
Met de wereldwijde chips verkopen gaat het ineens ook weer prima. Het gaat niet zo slecht met technologie (plaatje ASR).
In Europa lijkt het herstel door te gaan getuige de stijging van de ZEW en het handelsoverschot van Italië.
Achtergrond bij Beleggen op de golven Waar zijn we op de golven? Waarom gaan de aandelenkoersen al lang zo veel omhoog? N.B. dit blog is à titre personnel en hoeft de visie van BMO Global asset Management niet weer te geven
22 september 2013
21 september 2013
David Bowers ASR en 5 jaar Lehman
Bowers verbaast zich erover dat na vijf jaar Lehman zo weinig veranderd is.
Er is eigenlijk weinig
veranderd aan de schuldenposities. Alleen het monetaire beleid is anders en het
fiscale beleid zal anders blijven.
Er zijn wel allerlei
ongewone zaken. Aandelen zijn 100% omhoog, geleid door de defensieve sectoren.
Na vier jaar is de rentecurve enorm steil, helemaal niet aan het vlakker worden
zoals hoort volgens de normale cyclus. Wel is de tijd voorbij van de return free obligaties in plaats van de risk free returns van staatsobligaties. Aandelen correleerden negatief met de dollar en grondstoffen correleerden ongekend sterk met aandelen.
Het bedrijfsleven is
sterker uit de crisis gekomen terwijl de groei beneden trend was met marges
boven trend. Echt flabbergasted is dat de beleggers in kredieten na de
kredietcrisis zo weinig verloren hebben en die torenhoge spreads bijna
risicoloos hebben kunnen incasseren. Toch kunnen crediteuren vrijwel nooit
ontsnappen aan herstructurering van de schulden die ze bezitten. Duitse banken
recycleden het Duitse overschot op de lopende rekening naar de tekortlanden in
Zuid Europa. Daar hoort na een tijd de rekening bij: je kunt je geld niet terug
krijgen, want de debiteuren kunnen het geld niet meer hiervoor hebben.
Het bedrijfsleven is de
grote spaarder geworden, niet de particulieren. De overheid is de slok op. Deze
is eigenlijk ook de baas over de monetaire politiek. Dan voel je het al
aankomen: die moet zodanig zijn dat de overheid er garen bij spint en de rest
moet dat slikken. Op het ogenblik slikt het bedrijfsleven de gifpil nog niet,
maar dat gaat komen.
5 jaar Lehman 13 jaar ICT bubbel
De afgelopen week waren er de nodige beschouwende artikelen over hoe het gegaan is sinds het faillissement van Lehman Brothers. Ze waren too big to fail en dat is gebleken. De economie kreeg een optater zoals zelden eerder vertoond, erger dan de eerste oliecrisis of 9/11.
Er waren heel wat economen die terecht het moeizame herstel zagen van de Lehman kredietcrisis, maar er zijn vrijwel geen economen die zowel het tegenvallende economische herstel als de goede beurzen na 2009 zagen. Mijn uitgever in zijn samenvatting van ons boek kwam zo ongeveer het dichtste bij. Ons boek voorspelde mooie aandelenopbrengsten bij een minder overtuigend verhaal voor de economie, vooral de westerse economie.
Het faillissement van Lehman na een hele periode van ellende op de kredietmarkt (o.a. rommelhypotheken en onduidelijke financiële derivaten) was een breuk. Too big to fail bleek onzin te zijn. De staat stond toe dat er onmetelijke verliezen op derivaten geleden konden worden met enorme gevolgen voor de financiële positie van bijna alle banken en verzekeraars.
Lehman was een breuk in de trend dat je steeds meer schulden kon aanhouden vergeleken met je inkomen. Dat was het Minsky moment waarbij men inzag dat iedereen te veel schuld had
Sinds de kredietcrisis kon de groei niet meer terugkomen op de oude trend. Men moest schulden afbouwen en daardoor kon het BNP niet harder groeien dan het inkomen.
Maar een en ander ging al eerder minder goed. Sinds de puinhopen van paars zijn verdwenen groeit de consumptie al minder hard dan het BNP. Alle groei zit in de zorguitgaven van de overheid.
Dat geldt voor België iets minder dan voor Nederland, maar bijvoorbeeld voor Engeland gebeurde hetzelfde.
In 2000 barstte de ICT-bubbel, maar door de opkomst van China en andere BRIC's plus een huizenmarktbubbel ging de groei in de wereld na 2003 tot 2007 fors omhoog. Een en ander maakt de beoordeling van de situatie in de wereld meer gecompliceerd. Het gaat niet zo best in het Westen door die deleveraging, maar in de Opkomende Landen gaat het beter en daar wonen veel meer mensen. In enkele landen is er daar nu ook een terugslag, maar per saldo gaat het daar nog steeds best goed. Als de groei in de VS nu eindelijk eens aantrekt, dan gaat het de komende jaren weer beter inde wereld met de economie.
Met het bedrijfsleven ging het goed als enige van de machten (bedrijfsleven, employees, government, individuen) en daardoor deden winsten en aandelen het goed.
vanwege het ontbreken van inflatiedreigingen en te hoge kredietgroei konden centrale banken ongelooflijk veel stimuleren. Zij zijn nu oppermachtig. Dat had ik in 2009 niet voorzien, maar dit veroorzaakte mede dat de asset economy weer de goede kant op gaat: net wealth is zo verbeterd dat het de groei weer aanwakkert. Die groei is onevenwichtig verdeeld, alleen bij de rijkste ongeveer 7% gaat alles uitstekend, maar het veroorzaakt uiteindelijk wel een groeiherstel. Na 2018-2020 wordt die onevenwichtige inkomensverdeling volgen Ter Veer en mij weer recht gezet.
Er waren heel wat economen die terecht het moeizame herstel zagen van de Lehman kredietcrisis, maar er zijn vrijwel geen economen die zowel het tegenvallende economische herstel als de goede beurzen na 2009 zagen. Mijn uitgever in zijn samenvatting van ons boek kwam zo ongeveer het dichtste bij. Ons boek voorspelde mooie aandelenopbrengsten bij een minder overtuigend verhaal voor de economie, vooral de westerse economie.
Het faillissement van Lehman na een hele periode van ellende op de kredietmarkt (o.a. rommelhypotheken en onduidelijke financiële derivaten) was een breuk. Too big to fail bleek onzin te zijn. De staat stond toe dat er onmetelijke verliezen op derivaten geleden konden worden met enorme gevolgen voor de financiële positie van bijna alle banken en verzekeraars.
Lehman was een breuk in de trend dat je steeds meer schulden kon aanhouden vergeleken met je inkomen. Dat was het Minsky moment waarbij men inzag dat iedereen te veel schuld had
Sinds de kredietcrisis kon de groei niet meer terugkomen op de oude trend. Men moest schulden afbouwen en daardoor kon het BNP niet harder groeien dan het inkomen.
Maar een en ander ging al eerder minder goed. Sinds de puinhopen van paars zijn verdwenen groeit de consumptie al minder hard dan het BNP. Alle groei zit in de zorguitgaven van de overheid.
Dat geldt voor België iets minder dan voor Nederland, maar bijvoorbeeld voor Engeland gebeurde hetzelfde.
In 2000 barstte de ICT-bubbel, maar door de opkomst van China en andere BRIC's plus een huizenmarktbubbel ging de groei in de wereld na 2003 tot 2007 fors omhoog. Een en ander maakt de beoordeling van de situatie in de wereld meer gecompliceerd. Het gaat niet zo best in het Westen door die deleveraging, maar in de Opkomende Landen gaat het beter en daar wonen veel meer mensen. In enkele landen is er daar nu ook een terugslag, maar per saldo gaat het daar nog steeds best goed. Als de groei in de VS nu eindelijk eens aantrekt, dan gaat het de komende jaren weer beter inde wereld met de economie.
Met het bedrijfsleven ging het goed als enige van de machten (bedrijfsleven, employees, government, individuen) en daardoor deden winsten en aandelen het goed.
vanwege het ontbreken van inflatiedreigingen en te hoge kredietgroei konden centrale banken ongelooflijk veel stimuleren. Zij zijn nu oppermachtig. Dat had ik in 2009 niet voorzien, maar dit veroorzaakte mede dat de asset economy weer de goede kant op gaat: net wealth is zo verbeterd dat het de groei weer aanwakkert. Die groei is onevenwichtig verdeeld, alleen bij de rijkste ongeveer 7% gaat alles uitstekend, maar het veroorzaakt uiteindelijk wel een groeiherstel. Na 2018-2020 wordt die onevenwichtige inkomensverdeling volgen Ter Veer en mij weer recht gezet.
Rajan heeft nog steeds de wind mee, maar ongeloof over herstel India blijft
Het afgelopen jaar ging zo ongeveer alles fout in India. De groei is enorm afgezwakt, de inflatie een groot probleem. De rupeeh is zo ongeveer de zwakste valuta in de wereld. India is excessief afhankelijk van de rest van de wereld voor fianciering van investeringen. De geïmporteerde olie is bijzonder duur (zelfs al koopt men deels met een korting van Iran). Men blijft zich maar blauw kopen aan goud, wat niet zo vreemd is als de valuta onderuit gaat.
Rajan is begonnen met wat bureaucratie te schrappen en de rente omhoog om de val van de rupee te stuiten. Dat lijkt te lukken, met ongetwijfeld enorme dankbaarheid aan Bernanke dat hij vergeten is QE nu al terug te brengen. Mevrouw Lagarde heeft kennelijk de FED voldoende ernstig toegesproken dat men vermindering van QE de Opkomende Landen en dan vooral de fragile five niet kan aandoen.
Rajan kon gisteren de rente zelfs wat verlagen. Maar de bekende beleggers zoals Dalio, Gundlach geloven niet dat Rajan kan slagen. Hij kan de overheid niet zo ver krijgen dat ze slagvaardig worden, ze zakken langzaam af naar de goede oude tijd van de sociale politiek van Nehru waarbij echt niets kon veranderen door verstikkende bureaucratie.
Rajan is begonnen met wat bureaucratie te schrappen en de rente omhoog om de val van de rupee te stuiten. Dat lijkt te lukken, met ongetwijfeld enorme dankbaarheid aan Bernanke dat hij vergeten is QE nu al terug te brengen. Mevrouw Lagarde heeft kennelijk de FED voldoende ernstig toegesproken dat men vermindering van QE de Opkomende Landen en dan vooral de fragile five niet kan aandoen.
Rajan kon gisteren de rente zelfs wat verlagen. Maar de bekende beleggers zoals Dalio, Gundlach geloven niet dat Rajan kan slagen. Hij kan de overheid niet zo ver krijgen dat ze slagvaardig worden, ze zakken langzaam af naar de goede oude tijd van de sociale politiek van Nehru waarbij echt niets kon veranderen door verstikkende bureaucratie.
herindustrialisatie Amerika
De herindustrialisatie van Amerika is een groot thema aan het worden. Iets in de VS maken is niet meer zo veel duurder dan dit in Azië doen. Door grootscheepse automatisering en minder transportkosten zijn er zelfs weer mogelijkheden voor de textielindustrie in de VS, zie plaatje uit New york Times. De dollar is de laatste jaren voldoende gedaald. http://www.nytimes.com/2013/09/20/business/us-textile-factories-return.html?hp&pagewanted=all&_r=0
Sinds 1990 zijn bepaalde delen van de industrie zo ongeveer weggevaagd.
Met de werkgelegenheid zal het niet zo bar goed gaan. Vooral robots bedreigen nu het eenvoudige werk. Er zijn nu restaurantketens die je laten bestellen via tablets en dat verkoopt nog beter ook, vooral toetjes. dat bedreigt de McDonaldsbanen zelfs tegen de lage minimumlonen van de VS.
In onze beleggingsnota 2014 verhalen we over de robot Baxter van iRobot die tegen $ 4 per uur als hij 24 uur per dag werkt aan de slag gaat. Dat maakt herindustrialisatie van de VS mogelijk, vooral zo lang de FED met succes de dolar weet te ontwaarden bij zeer lage rentes.
Sinds 1990 zijn bepaalde delen van de industrie zo ongeveer weggevaagd.
Met de werkgelegenheid zal het niet zo bar goed gaan. Vooral robots bedreigen nu het eenvoudige werk. Er zijn nu restaurantketens die je laten bestellen via tablets en dat verkoopt nog beter ook, vooral toetjes. dat bedreigt de McDonaldsbanen zelfs tegen de lage minimumlonen van de VS.
In onze beleggingsnota 2014 verhalen we over de robot Baxter van iRobot die tegen $ 4 per uur als hij 24 uur per dag werkt aan de slag gaat. Dat maakt herindustrialisatie van de VS mogelijk, vooral zo lang de FED met succes de dolar weet te ontwaarden bij zeer lage rentes.
20 september 2013
QE or not to QE
Nog wat naoverpeinzingen over de verrassende beslissing van de FED om QE niet te verlagen. Het is een overduidelijk teken volgens de commentatoren dat de economische groei in de VS weer het ravijn in gaat. De Amerikaanse economie heeft absoluut veel meer QE nodig en niet minder. Emerging Markets al helemaal veel meer en de FED heeft geluisterd naar de verwensingen van mevrouw Lagarde over minder QE.
George Minack trekt iets andere conclusies. Het is nu duidelijk geworden dat de lijn Yellen heeft gewonnen. De FED gaat gewoon veel te lang door met QE, ook al schreeuwt de Amerikaanse economie om hogere rentes om ongebreidelde kredietgroei en inflatie tegen te gaan. Oplopen van de inflatie vanwege een te ruim monetair beleid van de FED is nu op termijn een bijna zekerheid.
Is dat nu allemaal belangrijk? In Nederland kwam gisteravond de verrassende beslissing van de FED helemaal niet aan bod, alles werd overschaduwd door de dood van Johannes van Dam. dat is een grote slag, nu weten we niet meer waar we lekker kunnen gaan eten en blijven we voor altijd verstoken van nieuwe recepten en raadgevingen hoe we ons lekker rond kunnen gaan eten. Dat is toch veel belangrijker dan geneuzel over een tijdelijk uitstel van vermindering van QE.
George Minack trekt iets andere conclusies. Het is nu duidelijk geworden dat de lijn Yellen heeft gewonnen. De FED gaat gewoon veel te lang door met QE, ook al schreeuwt de Amerikaanse economie om hogere rentes om ongebreidelde kredietgroei en inflatie tegen te gaan. Oplopen van de inflatie vanwege een te ruim monetair beleid van de FED is nu op termijn een bijna zekerheid.
Is dat nu allemaal belangrijk? In Nederland kwam gisteravond de verrassende beslissing van de FED helemaal niet aan bod, alles werd overschaduwd door de dood van Johannes van Dam. dat is een grote slag, nu weten we niet meer waar we lekker kunnen gaan eten en blijven we voor altijd verstoken van nieuwe recepten en raadgevingen hoe we ons lekker rond kunnen gaan eten. Dat is toch veel belangrijker dan geneuzel over een tijdelijk uitstel van vermindering van QE.
19 september 2013
ESG seminar VBA: Zembla efficiënt beleggen
Vanmiddag ben ik naar het ESG (environment, social responsible, good governance) -seminar van de VBA geweest. Onder de de sprekers was Berrie Verweij, befaamd vanwege de Bossche bollen http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2013/09/de-bossche-bollen-van-berrie-ten.html. Zijn verhaal kwam er op neer dat je netjes je investment beliefs moet afwerken en daarin je principes voor ESG moet verwerken. Dat kan actief en passief. Dat kan heel strikt, met beperkte uitsluitingslijstjes, met een extra laag van social responsible engagement (REO) (uiteraard liefst bij F&C), met impact investment etc.
Sinds de Zembla-uitzending van 2007 waarin men terecht stelde dat het vreemd was dat pensioenfondsen ook in makers van clusterbommen belegden, is bijna iedereen ervan overtuigd geraakt dat bepaalde (niet al te veel, want anders wijk je te veel van de kudde af en dat leidt tot governance problemen bij DNB) bedrijven maar beter uitgesloten kunnen worden voor belegging van pensioen- en verzekeringsgelden. De verzekeraars maken er de laatste tijd steeds meer serieus werk van, maar fondsen als PGGM en Abp overigens ook.
In Amerika is men niet gediend van een uitsluitingsbeleid van bijvoorbeeld clusterbommen. Dan perk je je universum in en kun je niet profiteren van de hoge winstmarges van o.a. clusterbommenmakers. Daarvoor zou je levenslang opgesloten moeten worden, voor dat verzaken van je fiduciaire plicht en verstoken moeten blijven voor altijd van Bossche bollen en daarna moet je eeuwig branden in de hel. Dat soort wetgeving bevordert het sociaal verantwoord beleggen niet erg.
Isis kocht F&C enige jaren geleden en bij ISIS was sociaal verantwoord beleggen al sinds de oprichting al een hoeksteen van het beleid. Men belegde voor baptisten en die waren absoluut niet gediend van alcohol, tabak en casino's etc. Vandaar dat er een heel bataljon zat op het analyseren van het sociaal verantwoord beleggen (engagement, fondsen als Stewardship). F&C vindt daarom ESG heel belangrijk en vindt gelukkig steeds meer medestanders onder de institutionele beleggers in Nederland.
Het valt niet mee om aan te tonen dat ESG beleggen geld oplevert of kost. Er zijn aanwijzingen dat het het risico reduceert. Mercer gaf het voorbeeld van carbon efficient beleggen en die index had de afgelopen 3 jaar 18,1% per jaar opgebracht tegen 17,7% voor de S&P. Men heeft ongeveer dezelfde beleggingsopbrengst met 50% minder carbon uitstoot. Dat is een te verdedigen verhaal.
Er is enige hoop dat men nog niet goede regels heeft gevonden om tot outperformance te komen. Er zijn zachte aanwijzingen bij obligaties, vooral die van Opkomende Landen. Maar Michiel de Bruin van F&C liet al eens eerder zien dat een goede ESG score samenging met lage renteverschillen ten opzichte van Duitsland. Landen die een hoog renteverschil hadden ten opzichte van hun ESG score waren vaak beleggingswaardig.
Syntrus probeerde het nog door uit te leggen hoe ESG scores bij hun verwerkt werden in actief beleid. Na het obligate verhaal dat men ondergewaardeerde bedrijven koopt (je leest nooit dat je overgewaardeerde bedrijven moet kopen en daar zit het gat in de markt: je moet bedrijven kopen die enorm overgewaardeerd raken, anders beleg je nooit in aandelen als Tesla) en dan de modelveronderstellingen aanpast al naar gelang het uitkomt vanwege ESG scores of eigen ESG inzichten.
Dit kan denk ik uiteraard werken, het is onvoldoende uitgezocht, dus er liggen wel kansen.
Je moet proberen als belegger de risico's te vermijden die niemand ziet en dat kunnen risico's zijn die verscholen zijn in slechte ESG scores. Maar beleg je in bedrijven met hoge ESG scores dan moet je je realiseren dat je overdadig in large caps belegt met een quality tilt. Dat is vaak goed geweest, maar lang niet altijd.
Sinds de Zembla-uitzending van 2007 waarin men terecht stelde dat het vreemd was dat pensioenfondsen ook in makers van clusterbommen belegden, is bijna iedereen ervan overtuigd geraakt dat bepaalde (niet al te veel, want anders wijk je te veel van de kudde af en dat leidt tot governance problemen bij DNB) bedrijven maar beter uitgesloten kunnen worden voor belegging van pensioen- en verzekeringsgelden. De verzekeraars maken er de laatste tijd steeds meer serieus werk van, maar fondsen als PGGM en Abp overigens ook.
In Amerika is men niet gediend van een uitsluitingsbeleid van bijvoorbeeld clusterbommen. Dan perk je je universum in en kun je niet profiteren van de hoge winstmarges van o.a. clusterbommenmakers. Daarvoor zou je levenslang opgesloten moeten worden, voor dat verzaken van je fiduciaire plicht en verstoken moeten blijven voor altijd van Bossche bollen en daarna moet je eeuwig branden in de hel. Dat soort wetgeving bevordert het sociaal verantwoord beleggen niet erg.
Isis kocht F&C enige jaren geleden en bij ISIS was sociaal verantwoord beleggen al sinds de oprichting al een hoeksteen van het beleid. Men belegde voor baptisten en die waren absoluut niet gediend van alcohol, tabak en casino's etc. Vandaar dat er een heel bataljon zat op het analyseren van het sociaal verantwoord beleggen (engagement, fondsen als Stewardship). F&C vindt daarom ESG heel belangrijk en vindt gelukkig steeds meer medestanders onder de institutionele beleggers in Nederland.
Het valt niet mee om aan te tonen dat ESG beleggen geld oplevert of kost. Er zijn aanwijzingen dat het het risico reduceert. Mercer gaf het voorbeeld van carbon efficient beleggen en die index had de afgelopen 3 jaar 18,1% per jaar opgebracht tegen 17,7% voor de S&P. Men heeft ongeveer dezelfde beleggingsopbrengst met 50% minder carbon uitstoot. Dat is een te verdedigen verhaal.
Er is enige hoop dat men nog niet goede regels heeft gevonden om tot outperformance te komen. Er zijn zachte aanwijzingen bij obligaties, vooral die van Opkomende Landen. Maar Michiel de Bruin van F&C liet al eens eerder zien dat een goede ESG score samenging met lage renteverschillen ten opzichte van Duitsland. Landen die een hoog renteverschil hadden ten opzichte van hun ESG score waren vaak beleggingswaardig.
Syntrus probeerde het nog door uit te leggen hoe ESG scores bij hun verwerkt werden in actief beleid. Na het obligate verhaal dat men ondergewaardeerde bedrijven koopt (je leest nooit dat je overgewaardeerde bedrijven moet kopen en daar zit het gat in de markt: je moet bedrijven kopen die enorm overgewaardeerd raken, anders beleg je nooit in aandelen als Tesla) en dan de modelveronderstellingen aanpast al naar gelang het uitkomt vanwege ESG scores of eigen ESG inzichten.
Dit kan denk ik uiteraard werken, het is onvoldoende uitgezocht, dus er liggen wel kansen.
Je moet proberen als belegger de risico's te vermijden die niemand ziet en dat kunnen risico's zijn die verscholen zijn in slechte ESG scores. Maar beleg je in bedrijven met hoge ESG scores dan moet je je realiseren dat je overdadig in large caps belegt met een quality tilt. Dat is vaak goed geweest, maar lang niet altijd.
Indonesië: inflatie, protectionisme en exportmalaise
Ineens is het sprookje van de groei in Indonesië uit. De saaie maar o zo degelijke president is toch niet aan het zorgen voor een goed overheidsbeleid de laatste tijd. Wie hem gaat opvolgen is onduidelijk en weinig hoopvol.
Vanwege de naderende verkiezingen worden er protectionistische maatregelen getroffen. Buitenlandse investeringen in banken en grondstoffen worden geweerd, dat is niet populair bij de kiezers.
De rupiah is zwak en Indonesië figureert prominent in de fragile five.
Het is geen 1998 Aziëcrisis waarbij de rupiah 85% van zijn waarde verloor,maar het is allemaal niet fraai. Stijgende inflatie en verschrompelende exportinkomsten, dat is niet wat we het afgelopen decennium zagen.
Vanwege de naderende verkiezingen worden er protectionistische maatregelen getroffen. Buitenlandse investeringen in banken en grondstoffen worden geweerd, dat is niet populair bij de kiezers.
De rupiah is zwak en Indonesië figureert prominent in de fragile five.
Het is geen 1998 Aziëcrisis waarbij de rupiah 85% van zijn waarde verloor,maar het is allemaal niet fraai. Stijgende inflatie en verschrompelende exportinkomsten, dat is niet wat we het afgelopen decennium zagen.
taper tantrum: waiting for Godot: geen korting QE, diepe buiging voor inzichten Jim Bianco
De FED verbaasde vriend en vijand door niet een verlaging van QE nu te starten. De financial conditions waren door al die rentestijgingen te veel verslechterd en daar hoefde kennelijk geen schepje bovenop. De participatiegraad is te laag om QE terug te brengen. Dow Jones 20.000 zo lees je nu her en der.
Dat niet nu taperen had Jim Bianco allemaal al beredeneerd. Het bewijs voor goede groei in de VS is niet geleverd, de inflatie is te laag. Hij stelde dat de FED wel guidance gaat geven hoe men in de toekomst QE gaat verminderen. Dat is op dit moment nog niet gebeurd. Dat zal de toorn van Jim oproepen.
Jim Bianco had ook al tijden heel stellig verkondigd dat Summers Bernanke niet op kon volgen, omdat hij geen medestanders buiten het Witte Huis voor zijn zaak kon winnen. Dat kwam uit. En nu ook de voorspelling van Bianco dat QE nog niet wordt teruggenomen.
Er waren al voortekenen door Hilsenrath verspreid dat de FED er nog niet uit was wat men zou gaan doen. Bianco had al gemeld dat dit heel ongebruikelijk was, normaal weet je dit soort zaken al 99% zeker, maar nu was er onduidelijkheid.
Ik was er ook van overtuigd dat reductie van QE zou starten met ongeveer $10 miljard.
Naast een uitspraak over QE was er ook de angst van hoge rentevoorspellingen door de FED. Die was eveneens ongegrond. De FED verlaagde de schattingen voor economische groei, ook die voor de groei op lange termijn (niet zo best voor aandelen). Men was bang dat men aan het eind van 2016 een FED rente van 2,5% of hoger zou voorspellen, maar dat werd maar 1,81%.
Een en ander leidde tot een instorting van de rentes in de VS vandaag.
De dollar ligt er als een vaatdoek bij en de rekening voor het roekeloze beleid van de FED om onverminderd met QE door te gaan ,terwijl zo veel indicatoren wijzen op hogere economische groei en straks ook inflatie in de VS, moet nu door Europa en Japan betaald worden. Misschien dat de fragile five Emerging Markets enig garen spinnen bij de acties van de FED. Ik ben er niet van overtuigd dat het uitstellen van de afbouw van QE de aandelenbeurzen en rente zo veel gaat helpen na de euforie van vandaag en wellicht morgen). De FED heeft zijn communicatieprobleem groter gemaakt. Het helpt wel de goudprijs en de huizenmarkt (het was hallelujah voor de home builders vandaag).
Dat niet nu taperen had Jim Bianco allemaal al beredeneerd. Het bewijs voor goede groei in de VS is niet geleverd, de inflatie is te laag. Hij stelde dat de FED wel guidance gaat geven hoe men in de toekomst QE gaat verminderen. Dat is op dit moment nog niet gebeurd. Dat zal de toorn van Jim oproepen.
Jim Bianco had ook al tijden heel stellig verkondigd dat Summers Bernanke niet op kon volgen, omdat hij geen medestanders buiten het Witte Huis voor zijn zaak kon winnen. Dat kwam uit. En nu ook de voorspelling van Bianco dat QE nog niet wordt teruggenomen.
Er waren al voortekenen door Hilsenrath verspreid dat de FED er nog niet uit was wat men zou gaan doen. Bianco had al gemeld dat dit heel ongebruikelijk was, normaal weet je dit soort zaken al 99% zeker, maar nu was er onduidelijkheid.
Ik was er ook van overtuigd dat reductie van QE zou starten met ongeveer $10 miljard.
Naast een uitspraak over QE was er ook de angst van hoge rentevoorspellingen door de FED. Die was eveneens ongegrond. De FED verlaagde de schattingen voor economische groei, ook die voor de groei op lange termijn (niet zo best voor aandelen). Men was bang dat men aan het eind van 2016 een FED rente van 2,5% of hoger zou voorspellen, maar dat werd maar 1,81%.
Een en ander leidde tot een instorting van de rentes in de VS vandaag.
De dollar ligt er als een vaatdoek bij en de rekening voor het roekeloze beleid van de FED om onverminderd met QE door te gaan ,terwijl zo veel indicatoren wijzen op hogere economische groei en straks ook inflatie in de VS, moet nu door Europa en Japan betaald worden. Misschien dat de fragile five Emerging Markets enig garen spinnen bij de acties van de FED. Ik ben er niet van overtuigd dat het uitstellen van de afbouw van QE de aandelenbeurzen en rente zo veel gaat helpen na de euforie van vandaag en wellicht morgen). De FED heeft zijn communicatieprobleem groter gemaakt. Het helpt wel de goudprijs en de huizenmarkt (het was hallelujah voor de home builders vandaag).
18 september 2013
de Bossche bollen van Berrie ten kantore van F&C Nederland
Het duurde een paar dagen, maar daar waren ze: de Bossche bollen van Berrie ter ere van zijn 50ste verjaardag. Deze tractatie die inderdaad echt uit Den Bosch komt heeft een steeds grotere faam gekregen. Na elke keer dat Berrie er op tracteert (of men met inschakeling van Berrie dit doet) wordt de honger en het verlangen ernaar groter. Deze keer duurde het een paar dagen en dat maakte het verlangen alleen maar groter.
Ze smaken inderdaad beter dan de doorsnee gewone chocoladebol. De chocolade is beter, de slagroom stijver en het deeg alsof het door mijn vader was gemaakt (hij maakte de lekkerste slagroomsoezen die ik ooit gegeten heb).
Ze smaken inderdaad beter dan de doorsnee gewone chocoladebol. De chocolade is beter, de slagroom stijver en het deeg alsof het door mijn vader was gemaakt (hij maakte de lekkerste slagroomsoezen die ik ooit gegeten heb).
overheidstekort: let op daling werkloosheid, niet korten van uitgaven
voor de VS is het duidelijk: bezuinigen heeft geen zin, je moet je werpen op verlaging van de werkloosheid, dan komt het vanzelf goed met je overheidstekort
Lombard Street schrijft de onverwachte opstanding van de Britse economie voor een belangrijk deel toe aan de toename van de overheidsuitgaven in 2013, naast natuurlijk het herstel van de huizenmarkt, ook al zijn de huizen in Londen al tig procent te duur. De leading indicators wijzen op nog meer van die 3%-achtige groei, maar Lombard Street gelooft er niet in gezien de bezuinigingswoede in het VK en vooral de afhankelijkheid van Europa voor de export. Het is toch wel opvallend dat de omkeer in de overheidsuitgaven in 2013 onmiddellijk leidde tot fors hogere economische groei
Lombard Street schrijft de onverwachte opstanding van de Britse economie voor een belangrijk deel toe aan de toename van de overheidsuitgaven in 2013, naast natuurlijk het herstel van de huizenmarkt, ook al zijn de huizen in Londen al tig procent te duur. De leading indicators wijzen op nog meer van die 3%-achtige groei, maar Lombard Street gelooft er niet in gezien de bezuinigingswoede in het VK en vooral de afhankelijkheid van Europa voor de export. Het is toch wel opvallend dat de omkeer in de overheidsuitgaven in 2013 onmiddellijk leidde tot fors hogere economische groei
17 september 2013
bankwinsten in China hoog, maar zijn de banken solvabel?
56% van de winsten in China nemen de banken voor hun rekening op de beurs http://qz.com/121600/chinas-banks-are-hogging-the-countrys-market-earnings-and-that-spells-trouble/#121600/chinas-banks-are-hogging-the-countrys-market-earnings-and-that-spells-trouble/
Zijn daardoor die banken solide? Geen idee dus hoe sterk de Chinese banken zijn, want hoe veel slechte schulden ze hebben is volstrekt onduidelijk. Ze hebben kennelijk niet genoeg kapitaal volgens de toezichthouder, de Peoples Bank of China: 12 van genoteerde 17 banken willen voor $ 70 miljard nieuw kapitaal aan achtergestelde schuld ophalen op de beurs.
Toch lijkt de echte pijn te zitten in het schaduwbanksysteem. Daar gaan de klappen vallen als er iets mis is met de lokale overheden en staatsbedrijven.
In oktober moeten de lokale overheden laten zien hoe veel schulden ze hebben. Dat is buitengewoon variabel: de meeste provincies/ steden hebben schulden ter waarde van 20-40% van hun BNP, maar circa 10 provinciesteden hebben 80-120% schuld ten opzichte van hun BNP zo vermoedt men. Die moeten gaan deleveragen, maar daar hebben ze geen zin in en er zijn genoeg middelen om regelgeving op slinkse wijze te omzeilen, totdat er plotseling nieuwe hervormingen komen natuurlijk.
Zijn daardoor die banken solide? Geen idee dus hoe sterk de Chinese banken zijn, want hoe veel slechte schulden ze hebben is volstrekt onduidelijk. Ze hebben kennelijk niet genoeg kapitaal volgens de toezichthouder, de Peoples Bank of China: 12 van genoteerde 17 banken willen voor $ 70 miljard nieuw kapitaal aan achtergestelde schuld ophalen op de beurs.
Toch lijkt de echte pijn te zitten in het schaduwbanksysteem. Daar gaan de klappen vallen als er iets mis is met de lokale overheden en staatsbedrijven.
In oktober moeten de lokale overheden laten zien hoe veel schulden ze hebben. Dat is buitengewoon variabel: de meeste provincies/ steden hebben schulden ter waarde van 20-40% van hun BNP, maar circa 10 provinciesteden hebben 80-120% schuld ten opzichte van hun BNP zo vermoedt men. Die moeten gaan deleveragen, maar daar hebben ze geen zin in en er zijn genoeg middelen om regelgeving op slinkse wijze te omzeilen, totdat er plotseling nieuwe hervormingen komen natuurlijk.
goed nieuws van de afgelopen week
Het nieuws over Syrië was de grootste meevaller. De flapuit van Kerry over wat zijn wens was voor Syrië leidde onverwachts tot een kansrijk voorstel Syrië te ontdoen van chemische wapens, in ieder geval zou dat een hele opluchting moeten zijn voor de Koerden en Israël. De strijdbijl tussen Amerika en Rusland lijkt eveneens daardoor weer begraven. Geen moeizame inval van Amerika in Syrië ook al werd al beloofd dat de ingreep maar mini zou zijn.
Op de tweede plaats de koudstelling van Summers. Hij hield de eer aan zichzelf door zich terug te trekken als kandidaat voor de opvolging van Bernanke. Het lukte hem maar niet om steun te krijgen, integendeel het verzet tegen hem werd steeds groter. De berekeningen hoe veel groei het zou kosten als Summers werd benoemd in plaats van Yellen van minstens een half procent, de extra rentestijging van iets als 0,2 tot 0,5% en vooral ook de veronderstelde politisering van het ambt werden Summers kennelijk noodlottig.
Op de derde plaats de daling van de initial claims voor werkloosheid in de VS naar 281.000 het laagste cijfer in vele jaren. Dat is een sterke aanwijzing voor een versnelling van de groei van de werkgelegenheid en voor betere groei van de consumptie, het op peil blijven van de hoge stand van de ISM.
Het nieuws uit China was eveneens alom positief. Meer groei van de industriële productie, ook staal, elektriciteit, spoorvervoer, meer kredietgroei en geldgroei en versnelling groei industriële productie. Daarbij daalde de inflatie. Kortom Goldilocks.
De hogere PMI's/ ISM zullen zorgen voor een betere trend van de winstherzieningen. Volgens Credit Suisse Garthwaite begint dat inderdaad te gebeuren. China loopt nu voorop, enige weken terug was dit nog Japan. Zuid Korea lijkt ook te verbeteren.
Danucci van Morgan Stanley had een optimistisch verhaal over het nieuwe Spanje, dat begint te lijken op Duitsland, maar dan met mooier weer. De banken en onroerend goedmarkt herstellen, de werkloosheid begint te dalen. Spanje wordt een industrieel paradijs, een exportwonder. Het bedrijfsleven begint hoge winsten te zien.
Mislav Matejka was heel bullish vanwege de steile rentecurve. dat wijst op aantrekkende economische groei en betere winsten.
Op de tweede plaats de koudstelling van Summers. Hij hield de eer aan zichzelf door zich terug te trekken als kandidaat voor de opvolging van Bernanke. Het lukte hem maar niet om steun te krijgen, integendeel het verzet tegen hem werd steeds groter. De berekeningen hoe veel groei het zou kosten als Summers werd benoemd in plaats van Yellen van minstens een half procent, de extra rentestijging van iets als 0,2 tot 0,5% en vooral ook de veronderstelde politisering van het ambt werden Summers kennelijk noodlottig.
Op de derde plaats de daling van de initial claims voor werkloosheid in de VS naar 281.000 het laagste cijfer in vele jaren. Dat is een sterke aanwijzing voor een versnelling van de groei van de werkgelegenheid en voor betere groei van de consumptie, het op peil blijven van de hoge stand van de ISM.
Het nieuws uit China was eveneens alom positief. Meer groei van de industriële productie, ook staal, elektriciteit, spoorvervoer, meer kredietgroei en geldgroei en versnelling groei industriële productie. Daarbij daalde de inflatie. Kortom Goldilocks.
De hogere PMI's/ ISM zullen zorgen voor een betere trend van de winstherzieningen. Volgens Credit Suisse Garthwaite begint dat inderdaad te gebeuren. China loopt nu voorop, enige weken terug was dit nog Japan. Zuid Korea lijkt ook te verbeteren.
Danucci van Morgan Stanley had een optimistisch verhaal over het nieuwe Spanje, dat begint te lijken op Duitsland, maar dan met mooier weer. De banken en onroerend goedmarkt herstellen, de werkloosheid begint te dalen. Spanje wordt een industrieel paradijs, een exportwonder. Het bedrijfsleven begint hoge winsten te zien.
Mislav Matejka was heel bullish vanwege de steile rentecurve. dat wijst op aantrekkende economische groei en betere winsten.
Is de potentiële groei in de VS weer 3-3,5% zoals F&C denkt of veel lager geworden?
Onderstaand verhaal van mij werd uit de Beleggingsnota geschrapt als zijnde te lang en ingewikkeld.
Ik vond het uiteraard zeer relevant als je een verhaal voor de komende vijf tot tien jaar wil vertellen, maar wie ben ik.
Het afgelopen jaar zijn
er diverse studies gedaan die wijzen op een lagere potentiële groei in de VS
dan wij de afgelopen decennia gezien hebben. Enkele andere studies zijn juist
positiever en geven aan dat de economische groei in de VS behoorlijk gestuwd
kan worden door diverse gunstige trends en nieuwe technologieën wijzen op een
betere potentiële groei.
Ik vond het uiteraard zeer relevant als je een verhaal voor de komende vijf tot tien jaar wil vertellen, maar wie ben ik.
Tot voor enige jaren nam
iedereen voor zoete koek aan dat de potentiële groei van de VS 3% was, het
historisch gemiddelde dat de basis is voor de wet van Okun.
Schoorvoetend zie je dat de
marktconsensus en de FED zijn opgeschoven naar ongeveer 2,25-2,5% vanwege de
slechtere demografie en de ondertussen langdurig lage groei van de
investeringen. De leer van het Nieuwe Normaal met bijbehorende financiële
repressie gaat uit van nog lagere potentiële groei.
In de onderstaande tabel
staan enige varianten.
|
Potentiële groei VS
|
Deflatie/ Stagflatie
2010/2013 Gordon/ Grantham
|
Business as Usual
FED, Feroli, Oliner en Sichel
|
Historie
Okun, Siegel
|
Voorspoed/ Goldilocks
F&C, McKinsey
|
|
Groei beroepsbevolking
|
0,2%
|
0,5%
|
1-1,5%
|
0,7%
|
|
Bijdrage productiviteitsgroei
|
0,5%
|
1,25-2%
|
2%
|
2,5%
|
|
Totaal
|
0,7%
|
1,75-2,5%
|
3-3,5%
|
3,2%
|
De potentiële groei geeft
een sterke indicatie voor het langetermijnscenario. Als de potentiële groei van
de VS lager zou zijn dan 1%, dan wordt het erger dan het Japanscenario in de VS
of komt er (minder waarschijnlijk) stagflatie als de dollar instort.
Abonneren op:
Posts (Atom)














