15 januari 2011

Chinese moeders zijn superieur, zo leert men aan Amerika


Amy Chua heeft in de Wall Street Journal vorige zaterdag (Why Chinese Mothers Are Superior )een enorme discussie losgetrokken hoe je kinderen op moet voeden. Dat moet streng, je moet ze achter de vodden zitten en er geen genoegen mee nemen dat ze niet de beste van de klas zijn. Niks TV kijken, videospelletjes.spelen. Zorg dat ze ergens echt goed in zijn en dril ze dan. Als ze eenmaal echt goed zijn, dan gaat het van zelf en vinden ze het leuk om nog beter te worden (dit laatste deel van de strategie wordt algemeen aanvaard als succesvol).

De New York Times (http://www.nytimes.com/roomfordebate/2011/01/13/is-extreme-parenting-effective/balancing-freedom-with-discipline) doet de discussie nog eens dunnetjes over.
Deze stijl van opvoeden vinden de meeste westerlingen te extreem. Chinezen vinden het heel normaal. De eenkindpolitiek heeft de extreme bemoeienis van ouders vereregerd. deze manier van opvoeden zorgt inderdaad voor heel goede testscores. dat Sjanghai scholen het beste scoorden in de wereld qua wiskunde en algemeen is echt geen toeval. De wereld gaat de komende decennia dus tal van Chinese robotjes krijgen die ergens goed in zijn.
Chinezen stellen dat je echt kinderen moet pressen om nar de universiteit te gaan en daar geen zes min mentaliteit aan te houden. In het Westen drukken we niet zo hard, met alle gevolgen van dien (Chua haalt een onderzoek aan waar 70% van de Amerikaanse moeders niet zo hard duwt op een universitaire studie, terwijl 100% van de Chinese moeders dat wel doet). Dat duwen moet zo vinden Chinezen en vooral omdat ze de eerste tijd belangrijke zaken niet leuk vinden, dat komt pas als ze er goed genoeg in zijn. Chinese ouders geven wel tien keer zo veel tijd aan drillen om kinderen op de universiteit te krijgen.
Chinese kinderen accepeteren veel meer van hun ouders dat ze extreem veeleisend zijn en ze zien dat hun ouders teleurgesteld zijn als ze iets neit goed doen op school. Chua noemde haar kinderen "garbage"toen ze een keer slecht preseteerden en toen ze dit vertelde aan een collegamoeder was ze zo geschokt dat chua een tijd gemeden werd.

de Amerikanen denken dat deze opvoedingswijze de creativiteit doodt, geen goede leiders produceert, sociale intelligentie bemoeilijkt en dat China daardoor de komende decennia nog steeds heel weinig Nobelprijswinnaars zal kennen.
In Korea en China ziet men de opvattingen van amerikanen hoe je kinderen opvoedt dat Amerikanen de krekel blijven in het sprookje van de krekel en de mier. Ze blijven aartslui en zullen dus zien dat hun middenklasse minder gaat verdienen dan de Koreaanse, dat zou wel zo eerlijk zijn vinden ze.

14 januari 2011

Groei uit het niets

Lukas Daalder had op IEX een aardig artikel (http://www.iex.nl/Column/60829/Groei-zonder-groei.aspx) hoe één goed kwartaal nog lang doorwerkt in hogere groeiverwachtingen. Stel er is 1% groei in een kwartaal en dan een rij kwartalen is de groei 0% in het volgende jaar. dan berekenen economen toch dat volgend jaar de economie is gegroeid (want men berekent groei door het gemiddelde van de omvang van de economie van de kwartalen van het ene jaar te vergelijken met die van het nadere jaar). Dat heet overloopeffect en zorgt ervoor dat vooral groei in het vierde kwartaal doorwerkt in extra groei in het volgende jaar.
Dat effect speelt nu heel duidleijk. Als de groei in het vierde kwartaal van de VS bijvoorbeeld 3,5% of beter is terwijl men maar 2,5% had meegenomen, dan moet vanwege de methodiek de groei voor 2011 flink verhoogd worden zelfs als men de groeischattingen van de kwartalen van 2011 niet verhoogd: er ontstaat groei uit het niets.
In de praktijk leidt onverwacht hoge groei ook nog eens tot hogere kwartaalschattingen in het volgende jaar. Je ziet het ook aan de andere tekst van Lukas Daalder: die extra groei in het vierde kwartaal van 2010 had een reden, namelijk hogere groei van de consumptie. Gewoon wat extrapoleren leidt dan van zelf tot hogere kwartaalschattingen en zo toch wel aanzienlijke opwaartse bijstellingen voor de groei van 2011.
Die opwaartse groeibijstellingen correleerden in het verleden sterk met betere beurzen. Die groei uit het niets leidt dus zo maar tot hogere beurzen.

geruchten, winstcijfers en China: beurs toch maar omhoog


De monetaire verkrapping in China bederft de pret op de beurzen in Azië. Beleggers proberen andere winnaars te vinden en keren de ASEAN landen even de rug toe om de winst te verzilveren van 2010. Zo heel veel heeft China niet meer te doen, dus aan dat winst nemen komt straks wel een eind. Die hogere voedselprijzen zorgen nog wel even voor onaardigheden van centrale banken in Azië.
Dat zorgt voor slechte openingen in Europa, maar dan is het tijd voor de winstcijfers in de VS. Die vallen net als in de vorige kwartalen flink mee. Ook al vielden de economische cijfers mee, de analisten hebben de winstcijfers hebben de winstcijfers nauwelijks naar boven bijgesteld voor het vierde kwartaal. Die moie cijfers zoals van JP Morgan leiden dan aanvankelijk niet tot hogere koersen.
dat kwam pas toen de geruchtenachine over de financiering van de PIGS goed loskwam. De ene nog mooiere oplossing dan de andere werd beleggers op de mouw gespeld. De PIGS mogen er straks op loslenen via een verbeterd ESF leningen systeem en dan ook nog tegen een lagere rente dan de 5,8% vanIerland. De ECB kan dan ook eindelijk losbranden met kwantiatieve verruiming via eindeloos opkopen van ESF leningen etc.
Dat was dan net genoeg voor een klein beetje koersstijging.
Dat kan beter worden als er geloofwaardigere Europese verhalen komen en als duidelijk wordt dat die mooie winstcijfers leiden tot hogere winstschattingen voor 2011 en 2012 en vooral ook hogere geschatte dividendgroei (juist ook van banken).
De chartisten beginnen eindelijk weer de lol te zien van de langzame gedegen koersstijging met al weer hogere steunniveaus. Met een beetje geduld komen we er wel.

All well in Murwillumbar

Op mijn werk is naar het wel en wee van mijn schoonfamilie in Australië geïnformeerd. Elk jaar overstroomt de boerderij van mijn schoonmoeder in Murwillumbar (150 km ten zuiden van Brisbane), maar dit jaar niet. Ze dachten dat het net als in 1974 flink raak zou zijn, maar ondanks dat alles in de wijde omgeving overstroomde gebeurde dat dit jaar niet in Murwillumbar. Er zijn enkele kleinkinderen gestrand op de boerderij, omdat ze niet terug konden naar Toowoomba (met oma meegenomen om Michele die van haar zesde kind beviel op tweede kerstdag te ontzien) en Brisbane. Ze vermaken zich o.a. met de eend die net 10 jongen aan het groot brengen is.
Enkele wegen naar Brisbane zijn nog onbegaanbaar, maar dat komt de komende dagen ook weer goed. Michele en Collin beginnen door hun voorraad melk en voedsel en benzine heen te raken, maar verder is alles goed in Toowoomba.
Nog een amateurfilmpje (plus eerst helaas wat reclame): http://au.news.yahoo.com/video/national/-/watch/23805703 waar je kunt zien hoe iemand vanuit zijn huis het lieflijke beekje achter zijn huis filmt en langzaam de auto's op de parkeerplaats worden verzwolgen door het water.
De dijk van Gundawindy (outback Queensland), waar uncle Warwick zijn boerderij had, heeft het onverwachts toch gehouden, dus gelukkig geen nieuws van daar.

13 januari 2011

Kondratieffgolf en waarom productiviteitsstijging VS zo hoog is


De case voor lage groei in de komende jaren berust op twee pilaren: er wordt niet geïnvesteerd, waardoor de productiviteitsgroei laag zal zijn en schuldafbouw door de consument en overheid.
Dat geldt dan uiteraard allen voor het westen, want in opkomende landen liggen de zaken heel anders. Maar egocentrisch als we zijn denken we die 85% van de wereldbevolking even weg, die vinden we niet belangrijk als het erom gaat de misère in de wereld te verklaren.
Zelfs met die enorme hulp, gaat het rampspoedscenario van het Nieuwe Normaal niet zoals alle grote economen hebben uitgelegd.

Goldman Sachs is af aan het rekenen met dat nog vele jaren deleveragen in de private sector: in de VS gaat de komende jaren het tegenovergestelde gebeurde (zie plaatje in post van enkele dagen geleden over de kracht van de donkere kant).

De productiviteitsstijging in de VS is de afgelopen jaren veel hoger geweest dan normaal bij zo’n lage groei, vooral in de periode dat de werkloosheid opliep. Dit heeft men nooit goed uit kunnen leggen.
In ons boek hebben we hier een goede verklaring voor: de opkomst van de macht individuen. Hierdoor stijgt de multifactorproductiviteit (efficiëntie), het deel van de productiviteitstijging dat niet is uit te leggen door stijging human capital en meer investeringen in fysiek kapitaal.
Door de opkomst van de macht individuen kunnen de innovaties uit de ICT Revolutie, vooral via internet, veel efficiënter toegepast worden. Vakbonden kunnen reorganisaties niet meer tegenhouden. Het bedrijfsleven blijft doorgaan met kostenefficiënt organiseren, ook in tijden dat het goed gaat (ongeveer verhaal Goldman Sachs uit Brave New Business Cycle).
Het gevolg hiervan is dat de groei van de werkgelegenheid sinds 1990 wat tegenvalt vergeleken bij de groei van de economie. Het valt niet erg tegen, want het is in lijn met wat je kunt verwachten op basis van de wet van Okun. Kennelijk is de structurele groei in de VS nog steeds ongeveer 3% en is de groei hoger als de werkloosheid daalt.

De uitleg van ons via de Kondratieffgolf is dat we in de opgaande fase zitten waar groei betrekkelijk hoog is en dat de kredietcrisis hier niet veel aan veranderd heeft in de VS. De opgaande trend is belangrijker dan de tegenslag door de kredietcrisis.
Dat is precies het tegenovergestelde van de jaren twintig in de VS waar de trend van de Kondratieffgolf naar beneden ging (dat was beter zichtbaar toen in Duitsland en Engeland) en een en ander in de depressie van de jaren 30 extra gecorrigeerd werd.
Nu zitten we in een voorspoedfase, vooral in opkomende landen maar in mindere mate ook in diverse westerse landen als de VS, Duitsland, Scandinavië, Canada en Australië.

POMO update Bianco: QE2 helpt aandelen en commodities



Bianco heeft een update gemaakt van de invloed van het opkope van Treasuries door de FED.
De conclusie blijft: POMO werkt.
Sinds de Fed ijverig aan de slag is gegaan staatsleningen in de markt te kopen (POMO), is de S&P stevig omhoog gegaan. Na de officiële start van het programma om $ 600 miljard Treasuries te gaan kopen op 12 november was er eerst een aarzeling in de S&P500 (dankzij de PIGS), maar die lijkt overwonnen.
Als de situatie niet verandert, dan betekent dit dat de benzine voor de S&P500 voorlopig op is na QE2 (ongeveer juni 2011).
Misschien krijgt POMO te veel eer, de kerstactie van Obama om de belastingverlagingen van Bush door te laten lopen en de stijging van de IFO werkten ook mee, maar de positieve invloed van POMO op de S&P500 (de belangrijkste risk-on maatstaf) is onmiskenbaar.
Idem voor commodities: POMO drijft grondstoffenprijzen onmiskenbaar omhoog.
De invloed van aandelenindices van opkomende landen als China en India is hier groter.

12 januari 2011

Gerhard ter Veer 80

Vandaag is mijn leermeester in de beleggingen 80 geworden.
Hij nam me een dikke dertig jaar geleden aan bij het GAK als begin van de afdeling beleggingsresearch van het GAK, de voorloper van PVF dat fuseerde met Achmea Global Investors dat fuseerde met F&C dat fuseerde met ISIS van Friends provident.

Ter Veer was in 1965 door Bianchi aangenomen als adjuncthoofd beleggingen om in aandelen te gaan beleggen. Hij ging toen een boek schrijven, waarin hij verkondigde dat je niet in aandelen moest beleggen, omdat aandelen bergaf aan het gaan waren in de Kondratieffgolf. In reële termen klopte dat zeer zeker.

Hij vroeg toen hij net aangenomen was aan Bianchi of er een beleggingsbeleid was. Bianchi zei: kijk maar eens of er iets onder mijn bureau ligt. Zie je wat? Nee, zei Gerhard. Dan hebben we geen beleggingsbeleid zei Bianchi. Gerhard zorgde dat daar verandering in kwam. Toen hij uiteindelijk Bianchi (na een tussenpaus) op ging volgen ging hij een afdeling beleggingsresearch opbouwen, waarvan ik het eerste lid werd.

Hij denkt nu al ruim 40 jaar na over de Kondratieffgolf. In zijn boek "Beleggingsbeleid in verleden en heden" uit 1971 kreeg dat al een prominente plaats. Ik las het tijdens mijn studie econometrie op aanraden van mijn studiebegeleider om iets meer te weten te komen van beleggen in de praktijk. Bij mijn sollicitatiegesprek met Gerhard kwam dat goed te pas. "Het boek van Ter Veer", zoals men het noemde op de afdeling, is dus voor mij een heel belangrijk boek geweest.
Ter Veer was mijn baas tot 1993, aanvankelijk in de functie adjunct hoofd en hoofd financiën (deze afdeling belegde in vastrentende waarden, obligaties voor pensioenfondsen en in korte gelden voor de bedrijfsverenigingen), later als directeur vermogensbeheer van PVF (nu ook met o.a. vastgoed erbij).
De kracht van Ter Veer is dat hij (achteraf) zwakke, algemeen geaccepteerde verhalen verbluffend eenvoudig kon doorprikken. Via vasthouden aan wat de golven normaal moesten betekenen kon hij vaak verrassend sterk contrair uit de hoek komen. Dat was vaak heel goed. De beste adviezen waren om bijvoorbeeld in 1982 echt veel meer in aandelen te gaan beleggen en om begin 1990 het aandelenbezit flink te verminderen. Ook zijn waarschuwingen eind jaren 90 om echt al je aandelen te verkopen was goed (het duurde wel een paar jaar voor het goed bleek). In 2003 was hij terecht weer heel positief over aandelen. En laten we hopen dat hij nu gelijk heeft dat je nu weer zwaar in aandelen moet zitten tot circa 2018.
Vaak was ik het met Ter Veer eens. Vaak waren de discussies met hem heel fel. Ik kan me nog een keer herinneren dat toen ik zijn kamer uitliep zijn secretaresse tot mijn (en zijn) verbazing vroeg of ik ontslagen was. Ik heb heel goede herinneringen aan al die discussies, vooral ook bij het schrijven van ons boek Beleggen op de golven.

Nu geniet hij van zijn pensioen in Motril in Spanje en laten we hopen dat hij nog de nodige jaren verder kan genieten.

Goudprijs in tandem met valutareserves in wereld


In bovenstaand plaatje zie je dat de goudprijs keurig meeloopt met de groei van de valutareserves in de wereld volgens de cijfers van het IMF.
Dat is een van de twee plausibele verhalen hoe je de stijging van de goudprijs kunt uitleggen (het andere verhaal is, zoals ik al eerder geblogd heb, dat de goudprijs 8maal het verschil tussen 2% en de reële (korte) rente stijgt. D.w.z. de goudprijs stort in als de FED de rente flink gaat verhogen).
Die groei van valutareserves in de wereld is de laatste jaren heel hoog, omdat veel opkoemende markten hun valuta aan de dollar vastklikken zoals China, terwijl hun valuta eigenlijk veel sterker zou moeten worden. Het gevolg is grote overschotten op de lopende rekening van die landen die hun valuta veel te laag houden tegen de dollar. Ze kunnen kiezen: een kunstmatig zwakke valuta en zo veel exporteren en zo hoge economische groei krijgen en zo een enorme pak valutareserves laten ontstaan. Of men kan de valuta normaal sterk maken zodat de overschotten op de lopende rekening beperkt blijven en de valuaterserves niet excessief worden.
Die tweede keus is zeer impopulair. Als men eenmaal die keus heeft gemaakt om veel te exporteren, dan moet men niet zeuren over excessieve valutareserves en de onvermijdelijke grote verliezen daarop.
Dat is goed nieuws voor de VS, maar ook voor de goudbeleggers: die excessieve valutareserves maken het voor de VS ongelooflijk aantrekkelijk om geld te drukken. Als er een crisis komt, dan doen ze dat natuurlijk. De VS is daardoor uit de brand en landen die extra willen groeien door export moeten dat accepteren (maar er niet blij mee zijn). De groei van valutareserves is daardoor voorlopig bijna gegarandeerd, hoe graag China die groei ook zou willen terugbrengen. Misschien schroeft China zijn groei van valutareserves wat terug (heel misschien maar), maar dan zijn er voldoende andere landen die de exportformule willen misbruiken en zullen zorgen voor groei valutareserves. Totdat de VS te veel misbruik maakt van zijn positie als leveraar van de wereldvaluta, kan dit doorgaan.

Eerste week januari zegt niet veel maar wel iets over beurs


Richard Abma stelde in zijn column op iex http://www.iex.nl/Column/60780/Beursjaar-al-bepaald.aspx dat met hoge kans de AEX aan het iend van het jaar hoger staat dan vandaag, omdat de AEX de eerste week omhoog is gegaan. Harm van Wijk stelt in zijn column in de Telegraaf op basis van januaricijfers dat de AEX in 2011 omlaag zal gaan. Richard Abma produceerde bovenstaande tabel. Alleen de rode jaren hadden een andere ontwikkeling dan de eerste week aangaf, ofwel je zat in 24 van de 27 keer goed. Eigenlijk zat je in 1994 ook fout, omdat na de positieve eerste week er in totaal geen stijging meer was in de rest van 1994. Door een gelukje, de AEX daalde in de eerste week van 1987 terwijl bijvoorbbeeld de Data Stream index voor Nederlandse aandelen steeg in die periode, werd 1987 een succes.

De cijfers lijken overyuigender, dan ze zijn. Het zegt wel iets, maar het is niet zo significant. Dan moet ik altijd denken aan de portier van een bank die elke dag bij het binnenkomen van de mensen ze begroette met de voorspelling dat de beurs vandaag zou stijgen. Bij zijn pensionering (voor 2000) was men tot de cocnlusie gekomen dat hij een van de beste voorspellers van de bank was geweest. Hij zou het in 20 van de 27 keer goed hebben gehad, minder goed dan de regel van Abma, maar toch niet slecht.
We hebben optimisten als de portier nodig, maar we moeten wel beter voorspellen.
De cijfers geven aan dat je heel wat verlies had kunnen vermijden door voorzichtig te worden als de eerste week van het jaar negatieve beurzen levert.
Vorige week wijdde ik een post aan het eerste week van de maand/ januari effect ( http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/01/bianco-en-eerste-weekmaand-van-jaar.html). Ook daar vinden we dat een daling van de beurs in de VS (cijfers sinds 1928) een waarschuwing is voor een slechte beurs.

Dus per saldo blijf ik zeggen: de net positieve eerste week verbetert de kans op stijgende beurzen in de rest van 2011 een beetje en vooral de kans op fors dalende beurzen is iets afgenomen.

11 januari 2011

Wat is goud waard? De goud/ olieprijs


Na een flinke stijging van de goudprijs in 2010, gaat het in 2011 minder van een leien dakje met goud. Is goud te duur geworden? Dat is moeilijk te meten, omdat goud geen inkomen genereert en daarom niet als een gewone belegging is te verdisconteren met de inkomsten.
Er zijn wel enkele ervaringsgegevens wat goud waard moet zijn (zie ook FT: Valuation riddle for the yellow metal http://www.ft.com/cms/s/0/33aba278-1a96-11e0-b100-00144feab49a.html#ixzz1AceFH1PL). De Babyloniërs vonden dat een ounce goud 350 broden mag kosten. Tot op de dag van vandaag heeft goud rond die waarde gehangen.
Ook een bekende maatstaf is dat een ounce goud even veel waard hoort te zijn als een goed maatpak voor een man.
Op basis van die oude maatstaven is goud tegenwoordig te duur, maar niet vele keren.

Je kunt de waarde van goud ook evalueren op basis van de relatieve prijs versus olie. Op lange termijn denkt men dat een ounce goud (31,1 gram) even veel waard hoord te zijn als 13,4 vaten olie (gemiddelde sinds 1900). Het plaatje is van de olie/goudprijs. De laatste tijd loopt dat wat voor op inflatie van de laatste tien jaar in de VS.
BCA ziet de goudprijs de komendemaanden achterblijven bij de olie- en koperprijs, o.a. vanwege de kracht van de dollar.

België sluit aan bij PIGS: nu BIG PIS



In het plaatje van Bianco kun je zien dat het nu even duur is om België tegen faillisement te verzekeren als Italië. België heeft zich nu eindelijk, nu het maar geen regering kan maken die aan de slagg kan, kan bezuinigen, zich dus aangesloten bij de PI()GS. Die B erbij maakt van de PIGS volgens de probleemlanden samen BIG PIS.
De handel in Europese staatsleningen is een bangelijk zotje geworden, waarbij niemand meer leningen van BIG PIS te kopen. Men zit af te wachten tot Portugal zijn verkiezingen houdt, dan kan Portugal eindelijk eens het IMF te hulp roepen (nog twee weken geduld dus). Ondertussen gaan nieuwe emissies niet onder een gunstig gesternte. Iedereen gaat eerst maar eens lekker afwachten. Je weet ook niet meer wat de rente van Portugal of België moet zijn, dus kopen is een wilde gok. Het is minder gevaarlijk de trend te geloven. Bij dit soort onzekerheden blijven renteverschillen maar omhoog trenden tot geloofwaardige nieuwe kopers opstaan. De laatste dagen hebben China en Japan Europese leningen gekocht en beloofden ze hiermee door te gaan. Ook de ECB heeft beloofd beter zijn best te doen, maar voorlopig zijn het nog maar kruimels die zo opgekocht worden. Er moet een beter verhaal komen hoe Duitsland en andere landen geld kunnen verdienen aan hun garanties voor BIG PIS. Nu voelt iedereen dat er geld weggepist wordt in Duitsland als ze leningen moeten garanderen om niet en ook nog eens zelf lmoeten lenen tegen hogere rente in een of ander Europees verhikel. Dat moet dus veranderen inclusief een ordelijke schuldafschrijving voor Griekenland en missschien andere landen en dan kan de ECB dit soort leningen gaan garanderen en dan moet de eurocrisis eens een keertje voorbij zijn.

Goud zilver ratio en de reële S&P500


Sinds 1990 is er een sterk verband tussen de zilver/goud ratio en de reële S&P500.
De laatste maanden is door de sprong van de zilverprijs het verband enigszins verbroken. Misschien komt een en ander goed door een behoorlijke stijging van de S&P500 (of, minder waarschijnlijk, een flinke val van de zilverprijs).
De logica achter het verband is dat de zilverprijs harder stijgt dan de goudprijs als het goed gaat met de industrie (zilver heeft meer industriële toepassingen, recentelijk zijn er de nodige nieuwe toepassingen voor zilver gekomen).

N.B. Vóór 1990 was het verband tussen zilver/goudprijs en de reële S&P500 heel anders. Maar het huidige verband duurt nu al ruim 20 jaar, dat is behoorlijk en je moet niet te snel concluderen dat het verband nu definitief verbroken is.

(in het plaatje: slvcash (in cents)/ goldbln (in $) is de zilver/ goud ratio en S&PCOMP is de S&P500, uscp....f de consumptieprijsindex van de VS; S&Pcomp/uscp....f is de reële S&P500)

10 januari 2011

De Facebook bubbel

De laatste dagen wordt er hardop gefantaseerd hoe veel Facebook waard zou moeten zijn en of Facebook op de huidige veronderstelde waarde van $ 50 miljard nog wel zo'n koopje is. Die $ 50 miljard is 100 keer de winst van 2010 en 25 keer de omzet.
Dat zijn het soort waarderingen die de herinneringen aan de Nasdaq bubbel terugroepen. Zelfs toen was 25 keer de omzet heel veel. 100 keer de winst was al beter, want veel internetondernemingen maakten flink verlies.

De analyses over de waarde van Facebook komen uit op $ 5 miljard als men het ongeveer waardeert als Hyves tot $ 100 miljard als men een echte price-to-dream ratio hanteert. Kortom, Facebook is waard wat de gek ervoor geeft.
Een zeer optimistisch scenario ziet over enige tijd een waarde van $200 miljard, een pessimistisch scenario $ 10 miljard. Per saldo lijkt Facebook op de huidige prijs niet zo aantrekkelijk als Google bij introductie. Als het maar maximaal vier keer over de top kan gaan, dan is het eigenlijk te duur voor een private equitybelegging, zo meent men.

Facebook is wel de meest interessante belegging in internet die nu mogelijk is. Het spreekt daarom enorm tot de verbeelding. Mensen willen er in beleggen tegen elke prijs. De vorige keren dat er zo'n bedrijf naar de beurs kwam, een master of its universe, dan liep je binnen na verloop van tijd. Google is het laatste voorbeeld. Microsoft ging nog honderden keren over de top na de introductie. Beleggers konden zich wel voor de kop slaan dat ze niet meededen bij beursintroductie. Daarom willen beleggers flink betalen voor een deelname in Facebook, vooral als er door Goldman Sachs er een verhaal bij verzint dat Facebook precies $ 50 miljard waard is.Ach het is kansrijker dan deelname in de loterij. In 2012 kunnen we wellicht bij beursintroductie zien of mensen echt zo veel over hebben voor Facebook. Misschien is het dan ineens niet meer zo in of dromen we nog verder voort richting $200 miljard+.

9 januari 2011

Ach, hadden we die puinhopen van paars maar weer terug

Paul Schnabel was in Buitenhof de verschuivingen in de tijdgeest aan het uitleggen.
Sinds 2000 is Nederland veel minder internationaal geöriënteerd geworden. De blik wordt veel meer op het binnenland gericht. Men is veel kritischer op Europa geworden en dat heeft nu veel minder draagvlak, idem voor Afghanistan.

Er is een tegenreactie op het vergoeilijken tot 2000 wat allochtonen presteerden. Toch is er in de opleiding van allochtonen een flinke verbetering opgetreden. Ondanks de hogere uitval zonder diploma stroomt nu ongeveer 40% van de allochtone leerlingen door naar HBO en universiteit.

De politici zijn te bang om te vertellen waar het op staat: de welvaart vasthouden gaat niet van zelf, we moeten gewoon langer doorwerken, we moeten onze vizier op het buitenland wijd open zetten (en vooral die naar opkomende landen).
De blik op de lange termijn moet terugkomen en dat angsthazerige korte termijn denken moet verminderen. We moeten ons realiseren dat er veel onzekerheid is en dat je die niet kunt dichtregelen met bijvoorbeeld een pensioensysteem. De goede uitkomsten zijn niet langer vanzelfsprekend en dat moeten we accepteren.

Je zag Schnabel kwijlen van de tijden met Kok, toen Nederlands poldermodel nog hèt grote voorbeeld was van wereldleiders als Clinton en Blair. De werkloosheid was laag, de pensioenfondsen rijk, de toekomst onbekommerd, zo goed dat men hier helemaal niet aan wilde denken in het stemhokje.
Kok was de laatste policus die na een lang voortraject (vakbondsvoorzitter-minister-partijleider) gedragen door een grote achterban ministerpresident kon worden. Nu zijn politici in een wip versleten. Bos was begin 2008 de populairste politicus, in 2011 is hij weggevlucht in een burgerbaan. Politieke ideeën zijn binnen korte tijd achterhaald (zoals links en rechts, Schnabel haalde onsocialistische trekjes aan bij de SP en SP trekjes bij de PVV).

Blijft dit zo maar doorgaan? Ik hoop van niet. Er wordt nu bij de jongere generatie ingepompt dat risico nemen slecht is, vooral als banken en pensioenfondsen dat doen. De verzuchting van Boonstra in het FD vorige week dat men moet snappen dat risico nemen onontkoombaar is in het menselijk leven (bijvoorbeeld als automobilist) en men die ook neemt, vooral als je ertegen verzekeren onbetaalbaar en/of onmogelijk is. Banken moeten enig risico nemen, kunnen niet naar een verzekeraar lopen en zeggen: verzeker mijn balans maar eens netjes, dat is onhaalbaar, onbetaalbaar en onwenselijk. Het bankwezen zou niet meer rendabel aan bedrijven, particulieren kunnen lenen als alle risico's eerst 100% dichtgetimmerd moeten worden.
Hetzelfde geldt voor pensioenfondsen. Die moeten risico nemen, anders hebben ze geen bestaansrecht (net als bij banken geldt uiteraard wel dat men prudent en niet te veel risico moet nemen): pensioenpremies worden anders onbetaalbaar, uitkeringen in reële termen hoogstwaarschijnlijk erg veel lager (denk aan de gepensioneerde Engelsman in 1945 die 95% van zijn koopkracht verloor door inflatie).

Het is niet allemaal treurnis: persoonlijk vindt 80% dat het goed gaat met hem/haar zelf. Dat is gelukkig ook stabiel zeer hoog (alleen Denemarken scoort hoger), zelfs de kredietcrisis heeft hier weinig verandering in gebracht.