4 januari 2011

De S&P500, winst en ISM


Aan de hand van de koerswinstverwachting (op basis van de consensus verwachte winst een jaar vooruit van IBES) en de economische barometer ISM kun je zien of aandelen hoog dan wel laag gewaardeerd zijn. De koerswinstverhouding mag hoger zijn als de economie er goed voor staat (=ISM >50) en slechter als het slecht gaat (ISM<50)

Tot Greenspan zijn beruchte irrational exuberance speech hield eind 1996 waren aandelen nongeveer normaal gewaardeerd. Daarna werden aandelen veel te duur (dat was wel te verklaren: men had bubbelverwachtingen voor de winstgroei van vooral technologieaandelen). Dit duurde tot 2000. In de sluipkrach werden aandelen weer normaal gewaardeerd. Na de kredietcrisis werden aandelen nog goedkoper. We zitten nu in een periode van irrational pessimism.

Ondanks het herstel van de ISM zijn de PE’s extreem laag in de VS.
Na de kredietcrisis is men het verhaal van het Nieuwe Normaal gaan geloven. Hierbij hoort een PE van 11,5. Het is onduidelijk hoe lang deze periode gaat duren, maar ik denk niet erg lang. Ik denk dat richting 2018 we misschien zelfs weer hogere waarderingen krijgen dan normaal. Dat klinkt raar, want men vindt dat aandelen voortaan laag gewaardeerd moeten zijn gezien de dramatische dalingen na 2000 en 2007. Maar zo iets zagen we ook na 1987. Iedereen dacht dat we ons lesje geleerd hadden en dat de waardering van aandelen nooit in de buurt van die van 1987 zouden komen, laat staan die overtreffen. Na 1996 werden de waarderingen veel hoger dan in 1987. Men was de ellende van 1987 vergeten. De markt heeft maar een kort geheugen (waarom zou men dan toch anders elke keer weer staatsschuld van Argentinië kopen, terwijl je gezien hebt dat ze voortdurend om de paar jaar failliet gaan).

Maar in het Nieuwe Normaalscenario gaan aandelen dalen als de ISM inderdaad zoals ze geloven eind 2011 onder 50 staat (de koerswinstverhouding kan dan 12% lager zijn, en winstgroei verdwenen). Dus misschien juich ik te vroeg, want wie weet heeft het Nieuwe Normaal toch gelijk, zoals de meerderheid van de gerenommerde economen en beleggingshuizen denken.

Bianco en eerste week/maand van jaar effect



Bij het interpreteren van de cijfers van Bianco sinds 1928 moet je eerst beseffen dat aandelenkoersen vaker omhoog gaan dan omlaag, dat geven zelfs pessimisten als Edwards ruiterlijk toe (de laatste zegt dan wel: maar als het dan ook omlaag gaat dan is het ook drie keer zo erg mis). Hoe langer de periode, des te meer kans is er dat de koersen omhoog gaan. Voor een willekeurige week geldt dat je bijna 56% kans hebt op stijging, voor een maand 62% en voor een jaar 67%.

Dus de eerste week omhoog zegt weinig, de vooruitzichten voor de rest van het jaar verbeteren dan slechts marginaal. Het enige wat belangrijk is, is de zucht van verlichting, dat de eerste week niet naar beneden is, want dat drukt de kans op stijging in de rest van jaar wel aanzienlijk.
Voor de hele maand januari geldt ongeveer hetzelfde: omhoog verbetert de kansen ietwat, omlaag verslechtert de kansen aanzienlijk (van 33 naar 45%), meer dan een willekeurige andere maand.

3 januari 2011

ISM iets onder normaal omhoog



De ISM, de belangrijkste indicator voor de Amerikaanse economie en daarmee nog steeds ondanks China de beste barometer voor de wereldeconomie, bleef opnieuw iets achter bij de gemiddelde trend van de ISM na een zware recessie.
Sommige ISM's van deelgebeiden als Chicago, Richmond, Philadelphia deden verwachten dat de ISM behoorlijk zou stijgen. Ook de proxy van Goldman Sachs, de GSAI, had een flinke sprong omhoog gemaakt.
In tegenstelling tot de vorige maanden deden nu de leading onderdelen (zoals orders) het veel beter dan de lagging onderdelen (voorraden). Samen met de GSAI leidt dat tot de behoorlijk stellige verwachting dat de ISM de komende maanden gaat stijgen. Meestal is dat gunstig voor de beurs, maar als de ISM te hoog wordt dan wordt het gevaarlijk, want dan wordt de kans groot dat de ISM gaat dalen.
Het bovenste plaatje geeft verbanden aan tussen de stijging van de S&P500 en de verandering van de ISM (ach#(uspurchs,3m) over een periode van 3 maanden.
Na 2000 is het verband sterk, het wordt de laatste jaren sterker. Dat komt omdat economische groei als het grootste probleem van de markt gezien wordt sinds 2000 in plaaats van inflatie dat het voor 1990 was (eigenlijk tot 1998). Op het ogenblik lijkt het erop dat elke stijging van 1 punt van de ISM tot 2,3% koersstijging leidt. Dus als de ISM naar 62 gaat, dan zouden de koersen ongeveer 11,5% hoger kunnen zijn dan ultimo 2010. Je kunt natuurlijk ook zeggen dat de afgelopen maanden de koersstijging 10% te hoog was door de goedheid van Bernanke met zijn QE2 en er daarom helemaal geen koersstijging nodig is. Maar dat denk ik niet, omdat aandelen erg goedkoop zijn zelfs als je er op een nieuw normaalachtige manier tegenaan kijkt

wij leiden lijden een iLife


Veel mensen werden gealarmeerd door het niet afgaan van hun iphonewekker. Heel wat gegniffel en inspiratie voor Fokke en Sukke. Het was het meest gelezen artikel in de Wall Street Journal (Some iPhone Users Alarmed After Oversleeping).
Men begint verslaafd te raken aan de iProducten, vooral die van Apple (BGI had al langer de iShares die diverse indexen nabootsen).
Tijdens het bedrijfsuitje van F&C NL moesten de mobieltjes verplicht uitgezet worden. Dat veroorzaakte bij diverse collega's ontwenningsverschijnselen. Men was buitengewoon trots dat men het wel zes uur had volgehouden om het ding niet te gebruiken.
Het meest gelezen artikel van Barroons ging over iLife, iets dat toch niets met beleggen te maken heeft. Het artikel Portrait of an Artist
http://online.barrons.com/article/SB50001424052970203537304576017783391376872.html?mod=BOL_hps_popview is helemaal verrukt van het programma van Apple om vakantiekiekjes op te pimpen tot een prachtig fotoboek waar je de blits mee kunt maken in je kennissenkring (je bent ineeens een artiest in plaats van een fotoclicker).
Het is soms lijden als je een iLife leidt.

2 januari 2011

Babyboomers worden 65

Een heel veilige voorspelling is dat de babyboomgeneratie de komende jaren de pensioengerechtigde leeftijd van 65 gaat bereiken. Vooral in 2011 zijn er dat veel, want 1946 had een ware geboorte-explosie. De beroepsbevolking -gedefiniëerd als de mensen tussen 16 en 65- krimpt dit jaar dus fors in het Westen. De werkelijke beroepsbevolking zal nauwelijks dalen, omdat er veel minder mensen met vervroegd pensioen gaan.

In Japan had je enkele jaren geleden een terugslag in het verdiende inkomen omdat ineens al die mensen uit bouwjaar 1946 zestig werden en dan vaak doorwerken, maar tegen een flink lager salaris.
Misschien leidt het 65 worden van de eerste babyboomers met een (kleine) overschatting van de groei van het beschikbare inkomen.
De AOW-last gaat dit jaar dus flink omhoog. Men zal de babyboomergeneratie hierop aankijken: zij hebben de toekomst verkwanseld en nu moet de jeugd krom liggen om ze AOW en steeds meer zorghulp te geven. Die lasten qua zorg komen pas echt als de babyboomgeneratie 80 begint te worden, dus voorlopig gaat men nog niet erg hard snoeien in de onhoudbaar hoge subsidiëring van de zorguitgaven.
Het is onvermijdelijk dat de babyboomgeneratie hier op aangesproken gaat worden.
De babyboomgeneratie is een bijzondere generatie: daar draaide het steeds om, hier richtten alle marketing zich op. Electoraal blijven ze oppermachtig en dat zal men uitbuiten (de jeugd organiseert zich niet meer in vakbonden etc en moet daar een zware pijp voor roken).

In de Club Med gebeurt dit nu al: in Spanje is de jeugdwerkloosheid 40% en in Italië 28%. Men ziet de ouderen al vanaf 55 et vervroegd pensioen gaan op basis van een omslagstelsel dat voor iedereen duidelijk onhoudbaar is (in ieder geval niet houdbaar tot de tijd dat de post babyboomers, de 46- generaties, met pensioen willen). Huizen zijn onbetaalbaar geworden voor jonge tweeverdieners. Dat wringt en wordt pas beter als de overheidsbezuinigingen minder erg worden (d.w.z. als het goed is al in 2012, men bezuinigt dan door maar minder extra (bijvoorbeeld 1,5% in plaats van 3%) en dat helpt de groei).

Ja of nee een top in de aandelenkoersen?


De Barron's had twee populaire artikelen deze week: A Major Top Is Unlikely Soon
en Signs of a Top?
Beide halen ongeveer dezelfde argumenten aan (veel analisten optimistisch, winstvoorspellingen optimistsich, veel cash bij beleggers dat niet meer naar obligaties gaat, aandelen zijn goedkoop gezien de lage inflatie en het ruime monetaire beleid).
De een vindt dat dit tekenen van een top in de koersen is en de ander dat de fundamentals degelijk en gestaag verbeteren, dus dat de beurs rustig verder kan klimmen.
Het berenverhal had als sterkste argument in mijn ogen dat de Chinese beurs het zo slecht heeft gedaan, men daar door gaat met monetaire verkrapping en dat dit de laatste tijd leidend is geweest voor de westerse beurzen.

De consensus kan gelijk krijgen. Zo optimistisch zijn de voorspellingen meestal ook weer niet: een stijging van de S&P500 van 1260 naar 1350 is ongeveer een gemiddelde stijging van de koersen per jaar.
Het blog Bespoke had een analyse dat volens hun analyse de S&P500 elke dag in december op overbought had gestaan. Dat komt niet vaak voor. Als dat gebeurde, dan volgde er gemiddeld geen extra slechte beursmaand. Men vond zelfs iets beter dan gemiddelde beurzen na een, drie en zes maanden.

Dat aandelen goedkoop zijn, blijkt eigenlijk het beste uit het omslagartikel van Barrons (Hear, Hear), waarin tien zeer grote large caps (Exxon, Walmart, Barrick Gold, Pfizer, GM, Pepsico, Cisco, JP Morgan, UAL en Entergy) als buitengewoon goedkoop worden aangeprezen, alle tien met een goede redenatie. Met die tien namen zit je in zo wat elke sector. Dat geeft aan dat over de hele breedte aandelen nog niet het bubbelniveau hebben bereikt waarnaar Beelzebub Bernanke zou streven volgens de perma bears.

1 januari 2011

Een huizenbubbel in China?






Hierboven staan enkele plaatjes van Chris Watling (Longview) en een van BCA.
Duidelijk is dat huizen in China duur zijn versus het inkomen in de grote steden en dat in verschillende steden de huizenprijzen veel zijn gestegen.
Met 9 tot 22 keer het gemiddelde jaarinkomen in de topsteden, zal men al snel de huizenprijzen als erg hoog ervaren. Het gaat dan echter wel over toplocaties en die zijn in de hele wereld erg duur, Manhattan, Londen, Hong Kong, zelfs de grachtengordel van Amsterdam en sommige toplocaties aan de Spaanse kust zijn (nog steeds, dat zal niet vele jaren duren) heel wat prijziger.

Toch zijn de kosten per vierkante meter nog niet erg hoog (onder $2000 in de meeste van de tien topsteden in China). In China koopt men met veel eigen geld een huis, dit zal niet snel tot grote verliezen op hypotheken aan particulieren leiden (wel bij ontwikkelaars, net als overal in de wereld).
Vergeleken met andere steden en landen in de wereld lijken Chinese huizen in de grote steden niet te duur.

Het afremmen van de huizenprijzen op bevel van de Chinese overheid is tot op heden goed aan het lukken, verbazend eigenlijk gezien een loongroei van ver boven de 10% en een sterke trek naar de grote steden waardoor er daar gagarandeerd meer schaarste komt op termijn. Longview stelt dat in snel tempo (zie plaatje) meer huishoudens huizen met een hypotheek zullen gaan kopen. Volatiliteit zal er zeker blijven in Chhina, dat hebben we afgelopen decennia wel gezien in Hongkong. Op lange termijn is het goed te begrijpen dat men graag huizen in China koopt, op korte termijn kan het riskant zijn. Het risico van een huizenbubbel wordt waarschijnlijk voldoende erkend. Men waarschuwde ook al voor de bubbel van de prijzen in Bejing in de aanloop naar de Olympische Spelen. De daaropvolgende krach in de huizenprijzen heeft nog niet plaatsgevonden.

De woorden van 2010

Diverse woorden waren heel erg in gedurende 2010.
Je had die van het wereldkampioenschap voetballen: vuvuzela, het bavariameisje (deze verdorn het zeilmesije van 2009), balansbandje (een en ander met de nodige sponsorhulp).
De typisch Nederlanse actualiteit: damschreeuwer, zoutkaartje, gedoogregering, afstempelen, huilie huilie.
Uit de technolgie komen de veramerikaanste nieuwe woorden: iPad, pingen, smart phone, smart grid, 3D printing/ TV, cloud computing en vooral natuurlijk apps (wat zijn we tegenwoordig zonder apps?)
De economie voorzag ons ook van nieuwe modewoorden: knoflookcrisis/ PIGS (of soms GIPS, dan is de overgang van Griekenland naar junk status waardoor de club med die nog investment grade is, wat fatsoenlijker genaamd), het Nieuwe Normaal (begint gelukkig al weer out te worden), dubbele dip, afstempelen van pensioenverplichtingen, QE en QE2.
Op de beurs: perma bear (gaat hopelijk niet uit de mode, anders is er geen wall of worry), Hindenburg Omen, kruis des doods, staartrisico, stress test.
Vanuit de opkomende landen komen nog maar weinig nieuwe woorden. Ik heb het gehad over jugaad, shanzhai en een beetje rare earth metalen die China vaak voor ongeveer 97% produceert.

Voor 2011 ik zie ik: dubbel herstel voor de economie, bijstempelen, 1994 rentescenario, stuxnet, aandelenbubbel, never fight the ECB/ FED/ BOJ, voor opkomende markten: BRICS (inclusief Zuid Afrika), MINTS (Maleisië. Indonesië, Nigeria, Turkije, Saudi Arabië), next 11.

31 december 2010

Socgen en goud



Enkele plaatjes van SocGen (via blog Business Insider) over goud waren interessant. Op heel lange termjn is de goudprijs meegestegen met de geldhoeveelheid en harder gestegen dan de inflatie. Je hebt decennia dat de goudprijs achterblijft, maar van tijd tot tijd haakt de goudprijs weer aan bij de geldhoeveelheid. Iets dergelijks dreigt nu ook te gebeuren. Als de centrale banken geld blijven drukken zoals het onderste plaatje van SocGen aangeeft dan helpt dat de goudprijs(ik moet maar eens zien of de Bank of England geld gaat bijdrukken gezien het voortdurend missen van het inflatiedoel in het VK en in de VS denk ik dat het na juni 2011 ook voorbij is; daar staat tegenover dat de bank of Japan en de misschien ook de ECB beter hun best zouden kunnen gaan doen). Voor de goudprijs zijn de acties van de centrale banken van Emerging markets als de BRIC's wellicht belangrijker. Vooral China schijnt echt veel meer goud als dekking van de yuan te willen hebben.
Mocht de goudprijs aanhaken bij de geldhoeveelheid op lange termijn, dan zal dat vermoedelijk wel een krachtig verkoopsignaal zijn. Centrale banken zullen dan vermoedelijk bibberen van de inflatieangst en de reële rente hemelwaarts sturen, waartegen in het verleden de goudprijs niet bestand bleek.

Socgen en Emerging Markets



Het blog Business Insider plaatste wat plaatjes van socgen. Een van de thema's van Socgen is dat Emerging Markets maar eens een keer moeten ophouden met hun outperformance. Ze zijn maar liefst 70% meer gestegen dan Developed Markets sinds 2003 en nu zijn ze dus duur, gezien het armzalige dividendrendement. Ze hebben nu zelfs koerswinstverhoudingen die ongeveer gelijk zijn aan die van de westerse landen.

Socgen plaatst met het bovenste plaatje de kanttekening die daar bij hoort: het rendement op eigen vermogen is nu vermoedelijk structureel hoger in Emerging Markets dan in Developed Markets. Er is een heel sterk verband tussen waarderingen en rendemtn op eigen vermogen: als dat laatste hoger is, dan mag een aandeel duurder zijn. Dat is de belangrijkste reden waarom Amerikaanse aandelen meestal duurder zijn dan Europese. Dus geloof je dat het rendement op eigen vermogen in emerging Markets hoger blijft dan in Developed Markets, dan verdienen de aandelen van emerging Markets gewoon een veel hogere koerswinstverhouding en zijn ze nu zelfs eerder nog te geodkoop dan te duur. Dit zijn nog geen bubbels, dat komt eind deze dag pas echt.

5 onderbelichte verhalen in 2010: op 1 stuxnet

1. Stuxnet
2. De enorme infrastructuurinvesteringen in India
3. Geld TARP reeds terug: ondersteuning banken financieel gezien goede beslissing
4. Het economisch herstel van Duitsland
5. De trend naar beleggen in hard assets door Azië

Stuxnet (bron: http://www.csmonitor.com/USA/2010/1224/Top-5-overlooked-stories-of-2010/1.-Stuxnet) is het nieuw cyber superwapen van de VS om software van de vijand te vernietigen, de controlesystemen onklaar te maken. Het is door de VS ingezet tegen de kernreactoren in Iran. Het Pentagon kan dus zeer schadelijke computervirussen door de wereld sturen.
De grote angst is dat andere partijen zoals Al Qaida dit ook onder de knie gaan krijgen. In 2011 lijkt dat nog niet geval te zullen worden, maar verder in de toekomst moet dit eens vreselijk misgaan.
Het bedrijfsleven heeft eigenlijk onnodig grote investeringen gedaan om het millenniumprobleem op te lossen (dat boekhoudsystemen het jaar 2000 zouden aanzien voor 1900 etc). Als leiding van een onderneming kon je het niet maken niets gedaan te hebben aan het millenniumprobleem. Als dat probleem inderdaad jaunari 2000 zou opdoemen, dan had je toch wel verwijdbaar zitten slapen en kon jet toch echt wel rekenen op oneervol ontslag.
Nu hoor je niemand over investeringen hoe je tegen stuxnet moet beschermen. Dat lijkt heel wat meer nodig. Ik zie hier een wereldrecessie uit het niets door ontstaan als er van te voren niets aan gedaan wordt. Dus we hebben weer een Yardeni nodig die dag in dag uit blijft waarschuwen voor de gevolgen, dan gebeurt het hopelijk niet (zeer kleine kans in mijn ogen: dit gaat binnen twintig jaar tot enorme brokken leiden).

De enorme infrastructuurinvesteringen van India.
Het afgelopen jaar zagen we met de regelmat van de klok enorme aangekondigde investeringen in elektriciteitscentrales in India. Die worden voor een habbekrats gebouwd (wel vaak kolencentrales). India heeft wel heel wat in te halen qua infrastructuurinvesteringen. Te lage investeringen hieirn kan de groei tegenhouden, hoge investeringen kunnen de groei solide zeer hoog maken, 10% economische groei is nu mogelijk aan het worden in India.

Alle financiële steun in de VS aan banken en General Motors is enorm geweest. TARP kostte aanvankelijk $800 miljard. Dit bedrag is nu helemaal terugverdiend. Zelfs de steun aan AIG wordt terugbetaald. Alleen de verliezen van staatshypotheekbanken Fannie Mae en Freddie MAc stapelen zich nog op. Maar ook die komen vrijwel geheel terug als deze banken opnieuw geprivatiseerd worden. Financieel was TARP dus een zeer goede zet van Paulson c.s. Zonder TARP was de wereldeconomie verder ingestort en zou er nog geen herstel zijn geweest. Die enorme steun is verrassend snel terugverdiend. Het geeft wel aan hoe rendabel overheidsinvesteringen kunnen zijn: als infrastructuurinvesteringen echt nodig zijn (niet de brug naar nergens), dan zijn ze rendabele en stuwen ze de groei en is het het beste middel om de groei aan te zwengelen (zie China in 2009, India vanaf 2010).

Het economisch herstel van Duitsland is de meest verrassende economische trend van 2010. Het onderschatten van de IFO is een maandelijkse traditie aan het worden. Het Duitse herstel is belangrijker voor de economische groei dan de neergang van Portugal, Ierland, Griekenland en Spanje bij elkaar. Toch blijft het CPB pessimistsich voor de groei en werkloosheid in Nederland, terwijl Duitsland toch zo belangrijk is voor de groei in Nederland (zie bijvoorbeeld de groei van de rotterdamse haven in 2010).

De trend naar meer beleggen in hard assets in Azië kan enorme gevolgen krijgen op de kapitaalmarkten. Azië probeert met alle mogelijke middelen de eigen valuta's te goedkoop te houden en creëert daardoor enorme overschotten op de lopende rekening. In onzekere tijden zoals de kredietcrisis ging alle aanwas van de valutaresreves door die overschotten op de lopende rekening helemaal naar staatsleningen, vooral die van de VS.
In 2010 zie je dat China is opgehouden met het kopen van eerst de leningen van Fannie MAe en Freddie Mac en daarna ook die van Amerikaanse Treasuries (men koopt nog maar een heel klien beetje). In plaats daarvan zie je dat China overal in de wereld grondstoffen proberen te kopen en ook dat Chinese bedrijven buitenlandse bedrijven proberen te kopen (en daar steeds soepeler goedkeuring voor krijgen van de regering). China wil ook de strategische reserves van grondstoffen als olie uitbreiden naar normale westerse omvang versus verbruik. Men wil een groter deel van de monetaire reserves in goud beleggen (ook Korea is al een tijd bezig meer in grondstoffen te beleggen van de grote valutareerves).
Ook in Japan is men druk bezig meer in hard assets te beleggen. De Bank of Japan mag nu monetair verruimen via aankoop van ETF's in Japanse aandelen en REIT's. Men heeft dat nog maar mondjesmaat gedaan, maar bij verdere stijging van de yen gaat dat grootscheepser gebeuren. Gisteren meldde ik al dat er plannen zijn een groot sovereign wealth Fund te maken om de overtollige valutareserves rendabelere te beleggen.

30 december 2010

Goed nieuws en de kredietcrisis


DNB meldde gisteren dat het weer beter gaat met de Nederlandse hypotheekaanvragen. Moody's meldde dat ze dit jaar meer Nederlandse bedrijven van een betere rating hadden voorzien (maar in andere landen had men meer opwaartse bijstellingen gedaan).
De ECB meldde een aantrekken van de Europese kredietverlening aan het bedrijfsleven/ particulieren.

Men koopt minder CDS bescherming de laatste tijd, vooral minder voor bedrijven (bescherming op leningen van PIGS worden nog steeds op grote schaal gekocht, met Italië voorop).
Zapatero wist te melden dat de Spaanse economie in het vierde kwartaal gegroeid was.

Het belangrijkste nieuws was vandaag de onverwacht grote daling van het aantal eerste aanvragen voor werkloosheid in de VS (plaatje Calculated Risk). Met 388.000 is dit voor de eerste keer sinds de kredietcrisis een aantal dat onder de 400.000 kwam en je moet beneden 393.000 zitten om de werkloosheid echt te doen afnemen. De daling van de initial claims voor werkloosheid loopt altijd goed in de pas met economische groei. Het beschikbaar inkomen groeit en dat betekent dat het groeimomentum goed is in de VS: dit wijst op 4% groei of misschien nog wat hoger in het eerste kwartaal van volgend jaar (en op ongeveer 3,5% groei in het vierde kwartaal van dit jaar).
Dit is een stevige wind in de rug voor de optimisten (maar merkwaardig genoeg is de obligatiemarkt er niet van onder de indruk).

Ook wel goed nieuws was dat Japan van plan is (het duurt nog wel even) een Sovereign Wealth Fund op te richten om de overmatige valutareserves wat rendabeler in te zetten (dit is op zich slecht nieuws voor obligaties en goed nieuws voor aandelen en grondstoffenprijzen).

Singapores grote verlies dit jaar



Op 2 oktober overleed Kwa Geok Choo, de vrouw van Lee Kuan Yew, de eerste minsterpresident van Singapore (1965-1990)en de moeder van de huidige ministerpresident (sinds 2004). Ze werd 89.
Singapore, en zelfs de hele wereld, heeft veel te danken aan deze vrouw. Ze was minstens even briljant als Lee Kuan Yew, ze had dezelfde rechtenstudie en voerde samen met haar man en zijn broer een advocatenkantoor (wat dat betreft lijkt ze op Hillary Clinton en Michele Obama (meer op de laatste, omdat ze zich niet met de politiek bemoeide (met uitzondering van de waterwetgeving die de waterlevering door Maleisië aan Singapore levert))). Zij zorgde voor de kost en de opvoeding van de drie kinderen en hij kon zich helemaal wijden aan zijn hobby en levensdoel: de politiek en het opbouwen van Singapore. Zij was ook gezegend met een zeer goede mensenkennis en maakte het daarmee voor haar man gemakkelijker op het volstrekt oncorrupte pad te blijven waarvoor de politiek van Singapore wereldwijd bewonderd werd en wordt.
Ze hadden een zeer gelukkig huwelijk en respecteerden elkaar. De laatste jaren, vooral na de tweede beroerte ging het slecht met haar gezondheid. In een rapportage van de VPRO over alternatieve politieke systemen (waarbij dus Singapore) zag je Lee op de TV lijden onder het wegkwijnen van zijn vrouw.

Het Singaporemodel staat in het Westen niet zo hoog aangeschreven door het autoritaire karakter, maar in de rest van de wereld is het voor veel landen het voorbeeld. Deng zag het Singaporemodel als ideaal voor China en nam veel hiervan over. Veel ontwikkelingslanden kregen een alternatief voor het socialistische/ communistische/ corrupte model dat men wilde om zich af te zetten tegen het westerse koloniale model. Het Singaporemodel met zijn volkomen niet corrupte, schone, marktvriendelijke, goed doordachte sociaal economische politiek werd een lonkend alternatief. Je moest de middenstand op laten komen en de elite laten regeren, mits niet corrupt en mits zeer capabel (eigenlijk waar Schumpeter van droomde). Dit model wordt nu ook door steeds meer andere landen dan Singapore en China nagestreefd.
Dat gaat allemaal nog niet democratisch genoeg in onze westerse ogen en er zijn nog wat andere bezwaren (het sociaal vangnet is minder goed, de persvrijheid etc.), maar het model produceert enorme groei van de welvaart en ook welzijn. Singapore gaat een stuk rijker worden dan het Westen in de komende decennia.

De wereld heeft daarom veel te danken aan Kwa Geok Choo, zij is in mijn ogen de belangrijkste mens die in 2010 is overleden en ik ben het helemaal eens met het plaatje uit het blog My Sketchbook: You will be missed.

29 december 2010

Dr. Copper vindt economie kerngezond


Het plaatje van Bianco (simons) laat zien dat de koperprijs een all time high zette en bezig is aan een flinke opmars. Simons ziet $5.40 in de eerste helft van 2011. De backwardation van koper geft aan dat de voorraden van koper aan het afnemen zijn.
De vraag van China naar koper is sterk. China plant veel sociale woninghbouw (ongeveer 10 miljoen in 2011, toch wel iets meer dan de 0,5 miljoen nieuwbouw in de VS in 2010). De koperprijs is nu zo hoog dat wat substitutie van koper plaats vindt zoals door aluminium (maar koperprijs stijgt nog steeds harder dan die van aluminium).
Goldman Sachs ziet op korte termijn niet zo veel stijging van de koperprijs, maar in de tweede helft van 2011 ineens bijna 15%. Koper komt pas wat later in de cyclus op en vandaar dat GS op termijn positief op koper is, nu de vraag naar koper niet alleen uit China komt, maar ook uit het Westen in 2011.
De stijgende koperprijs is een teken dat de economische groei in de wereld verbetert en hoog blijft.