medicijn van 3 jaar LTRO deposito's ECB uitgewerkt?

In de eurocrisis wordt om de paar maanden of nog iets sneller een nieuw tovermiddel gevonden om de crisis te bezweren, Elke keer hopen we dat het werkt, maar soms wordt de moed na een dag al weer opgegeven.
De 3-jaars deposito's (LTRO) van de ECB zijn het laatste medicijn. Dit leek te gaan werken voor de looptijden korter dan drie jaar: de rente op korte Italiaanse, Spaanse, Portugese leningen daalde voortvarend. De lange rente ging dan weliswaar niet mee in die trend, maar als die korte rente maar lang genoeg daalt, dan rolt die uiteindelijk de hele yield curve op naar beneden.
Helaas is in het nieuwe jaar die mooie dalende trend van de korte rente in diverse PIGS afgebroken. Het valt niet mee rijk te worden door te vertrouwen op de ECB. Een mislukte emissie met 43% korting van Unicredit deze week roept alle angsten weer wakker. Het Spaanse overheidstekort bleek ook ineens groter en de Spaanse provincies hadden ook nog wat tegenvallers in de aanbieding. Rajoy gedraagt zich als de nieuwe CEO die schoon schip maakt en al het slechte nieuws meteen naar buiten brengt, zodat hij de blaam niet krijgt. Spaanse banken moeten maar eens € 50 miljard extra verliezen lijden op onroerend goed financiering, zo vond hij.

Op 29 februari komt de ECB met een nieuwe ronde 3 jaars deposito's. De ECB is volgens Welling veel te royaal, maar een beetje extra hulp tot eind maart is wel nodig om Italianen en Spanjaarden aan voldoende nieuwe staatsleningen te helpen.

Never fight the FED: aandelen omhoog als FED vergadert

De FED New York publiceerde een studie, waaruit blijkt dat je op dagen dat de FED zijn rentebesluit neemt aandelen moet kopen (op andere dagen is er niet zo'n structurele trend merkt FED NY vergenoegd op). Bijna alle stijging treedt op voordat het besluit geopenbaard wordt. Kennelijk is men de dag ervoor te benauwd dat de FED er niet in slaagt de markt omhoog te praten. Men wacht liever af. De stijging is daardoor voor een deel gerechtvaardigd, er is een hoger risico en dat hoort gemiddeld beloond te worden, al zouden onderhand de beleggers horen te weten: never fight the FED.

bron: MarketBeat (WSJ Blog) – No, Really, Don’t Fight the Fed

start van jaar bemoedigend, JPM en GS blij, Bianco tempert verwachtingen zoals gewoonlijk

Een van de anomalieën bij beleggen is dat de eerste vijf dagen van het beursjaar iets lijkt te zeggen of de rest van het jaar de aandelen omhoog gaan. Het verband is niet heel sterk, je wint niet veel vaker dan de portier die altijd voorspelt dat aandelen omhoog gaan. In 2011 ging je er de mist mee in.

Goldman Sachs is flink aan het rekenen geslagen en vond dat in de VS bij stijging in de eerste vijf dagen er 60% kans was op stijging in de rest van het jaar.
Interessanter is dat het niet uitmaakte of je ineen recessiejaar zat of niet. Wat wel veel uitmaakte, was of je in een verkiezingsjaar zat of niet. In een verkiezingsjaar is de kans ineens 70% op stijging in de rest van het jaar.
Ze hebben een en ander ook getest voor diverse andere landen dan de VS. De sterkste samenhang tussen de eerste vijf dagen en de rest van het jaar vonden ze in Duitsland, Zuid-Afrika en Nederland (R2 63%, vgl. 50% voor de VS).
Voor Nederland heb ik erover geblogd met de cijfers van Abma (http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/01/eerste-week-januari-zegt-niet-veel-over.html).

Bianco is wat terughoudender, de eerste dagen zeggen niet zo veel als men graag zou willen (blogpost http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/01/bianco-en-eerste-weekmaand-van-jaar.html)

JP Morgan is wat positiever (zie plaatje). Al dat minend vond Lee c.s. verder dat als je in een bull markt zit, wat volgens hen het geval is op het ogenblik, je bij drie dagen stijging achter elkaar in 100% van de gevallen ook stijging in de rest van het jaar krijgt, gemiddeld zo’n 16,3%.

PMI's en Global leading Indicators wijzen op keer omhoog in groei

Het nieuwe jaar is begonnen met een flink pak goed economisch nieuws. In de meeste landen gaven de barometers voor de industrie (PMI's, ISM) beter weer aan. Vooral in de VS en India is een en ander bemoedigend geworden,alleen nog wat wolkjes wegwerken in Zuid-Europa en China.
Net zo belangrijk is dat het momentum van de global leading indicators zoals Goldman Sachs ze benoemt en bewerkt weer positief is geworden. Bijna alle indicators verbeterden, niet alleen PMI's.

Kans op val euro is aanzienlijk of toch even nu niet?

‘Kans op val euro is aanzienlijk’
Dat is de afschrikwekkende kop van het meest gelezen artikel van het FD vandaag. Jeroen Kremers, hoofd landenrisico van RBS, is debet aan de onheilspellende profetie.
Hij had het een jaar geleden nog voor ondenkbaar gehouden, maar nu zelfs Sarko tamboereert dat het wel eens kan gaan gebeuren, wil hij zijn ogen niet meer sluiten voor de nadere Endlösung van de euro.

Zijn analyse en raad: “Politici en toezichthouders kijken niet meer naar het geheel van de eurozone. ‘Autoriteiten zijn bezig met waar marktpartijen mee bezig zijn: hoe kom ik hier zelf goed uit als het fout gaat?’
De bankier pleit voor een ‘verbindend project redt de euro’. Dat moet er snel komen, want ‘de vrijheidsgraden om de glijpartij van de euro naar de afgrond te stoppen nemen steeds verder af’.”
Kortom, Jeroen, die graag afgronden in Zwitserland bezoekt, is een belangrijk man bij RBS, dat liever niet zijn naam hoog houdt voor het maken van onmetelijke verliezen.

Maar moeten we nu al ons spaargeld inzetten om geturbod te gaan profiteren van de val van de euro (tot het moment dat Middelkoop op de TV komt met een boek hierover)?
Bianco waarschuwt dat de speculatie tegen de euro extreem is geworden. Nu kan het altijd nog veel extremer worden, maar zijn commitment of tradersanalyse geeft aan dat de dollar ook wel eens omhoog zou kunnen gaan, al was het maar voor winstnemingen.

Mensen in India bang om in stenen te veranderen (Lucknow)

Een ongelooflijk aantal mensne in Lucknow (India) is in paniek geraakt door geruchten dat mensen in hun slaap versteend zouden worden, mooie stenen standbeelden worden. Het kwam zelfs op de locale TV en Facebook droeg ook bij aan het doorgeven van de mare. Grote aantallen mensen durven geen oog dicht meer te doen en verspreidden de wildste geruchten door het land, belden hun familie wakker om ze te beschermen tegen de verstening. Je moest naar buiten om de verstening tegen te gaan (omdat het zo koud was werd men dan juist steenkoud).De politie moest extra patrouilleren en praten als brugman dat er niets aan de hand was.
De modderne media zorgden ervoor dat de paniek zo groot werd. Er werden allerlei verhalen rondgestuurd van mensen waar de nagels van steen werden, met verklaring van artsen erbij.

bron: Wall street Journal: Lucknow Residents Scared Sleep Will Turn Them to Stone

januari effect voor small caps

De laatste jaren is het geloof in het januari-effect flink afgebrokkeld. Alleen voor small caps is het effect nog wel behoorlijk groot. Het plaatje laat zien dat nog extremer dan voor big caps dat je niet in small caps moet zitten van juni tot oktober.
Plaatje is van Bianco (N.B. in de bladzijde boven aan het blog over cycli staat het januari effect ruim behandeld. De koersbeweging in de eerste week van januari en de hele maand januari geeft een zwakke aanwijzing of het hele jaar goed of slecht zal zijn).

Bill Gross: Van het Nieuwe Normaal naar het Paranormaal

Bill Gross is bij de jaarvisie van Pimco flink uit zijn negatieve slof geschoten. Hij capituleert helemaal, hij is helemaal gedraaid van Amerikaanse staatsleningen zijn drek naar lange staatsleningen is het mooiste wat er te koop is tussen Venus en Mars.
Hij ziet zo veel staartrisico dat we niet meer in een Nieuw Normaal leven maar een Paranormaal, waarin andere wetten gelden.
Straks zien we de aarde met twee manen (ach Star Wars had twee zonnen), zo lichtte hij een en ander toe. De ene na de andere perfect storm barst los in 2012, omdat die manen als een soort kankergezwel aan het groeien zijn en zo al onze getijden op hol doen slaan.
Centrale banken moeten alles lijmen met ruim monetair beleid, terwijl de spaarder wel uitkijkt om zijn spaargeld bij een bank te zetten. De trucs die zo goed werkten sinds 1971 werken niet meer. De rente wordt te laag om bij een bank te sparen en geldmarktfondsen zijn niet meer rendabel, net als in Japan.
Het wordt voor de banken te riskant om geld uit te lenen vanwege de economische risico's en de wegsmeltende depositobasis.
Het is nog niet duidelijk of de centrale banken deflatie of hoge inflatie gaan kweken, maar de rente houden ze lang op nul, dat is wel duidelijk.

Lange leningen zijn daarom een koopje volgens Gross, maar het is veiliger om voor inflatie geïndexeerde leningen te kopen (van een veilig land). Italiaanse leningen ziet hij nog steeds niet als koopwaardig, nu de rente kunstmatig laag gehouden wordt via (gedwongen) aankopen van Italiaanse banken.

Mijn commentaar: ik heb het verhaal van Gross iets extra aangezet, maar ik vond zijn verhalen beter toen hij nog geïnspireerd werd door zijn marmotje . Wereldwijd gaat het zo slecht nog niet, de winstmarges zijn zo hoog dat het bedrijfsleven niet knel zit in de VS, banken maken veel winst en hoeven (op een paar kleine banken na) niet failliet te gaan als Italië/Spanje het houden, vooral nu de huizenmarkt aan het verbeteren is in de VS.
Het idee van de uitleg met het paranormaal voor te veel staartrisico vind ik een vondst.
Ook is het verhaal een waarschuwing dat de lange rente best nog wel eens aanzienlijk verder zou kunnen dalen: het is voor Nederlandse pensioenfondsen nog steeds gevaarlijk de rentematch veel te verlagen.

Nederlandse werkloosheid gaat exploderen door overheidsbezuinigingen en crisisangst vrouwen

In het FD ziet men de werkloosheid in Nederland stijgen door crisisangst (een mooi woord, iets voor het woord van 2012) (http://fd.nl/economie-politiek/311907-1201/werkloosheid-groeit-door-crisisangst-bij-vrouwen).

Het CPB zit nog steeds in zijn maag dat de grote stijging van de werkloosheid, die ze voorspelden bij de kredietcrisis, in veel mindere mate optrad. Men vindt nog steeds dat de werkloosheid toen veel meer had moeten stijgen en dat vele mensen onterecht nog aan het werk zijn gebleven.
Deze keer probeert men het opnieuw: de werkloosheid gaat zeer fors stijgen, omdat de vrouwen vanwege crisisangst per se willen gaan wekren om het inkomen van manlief aan te vullen. Ze hebben nu echt voldoende diploma's en laten zich niet nog een keer naar school sturen zoals bij de kredietcrisis. Ze vinden die aanvulling op het inkomen zo nodig dat ze zich niet langer laten ontmoedigen. Gelukkig kan dat ook omdat het meeste nieuwe werk bij typische vrouwenberoepen zoals in de zorg te vinden zijn.
D.w.z. de werkloosheid bij de vrouwen gaat fors stijgen omdat nieuwe vrouwen de markt willen betreden en bij mannen omdat ze door vrouwen verdrongen worden en de bouw wegglijdt. Dit brengt het vertrouwen verder omlaag en samen met de daling van de huizenprijzen komt het voorlopig niet meer goed met de werkloosheid. Ondanks de goede winsten van het bedrijfsleven in 2010 en 2011 vindrt men dat het bedrijfsleven in een zeer benarde positie is geraakt, veel slechter dan bij de kredietcrisis. Daar men onnodig veel mensen aan het werk heeft gehouden, zullen de mensen straks met bakken op straat gezet worden.

Ik denk dat het CPB iets te somber is, maar dat de werkloosheid inderdaad gaat stijgen door meer vrouwen die werk willen en door ontslagen; dat is zeer waarschijnlijk. Bovendien gaan al die lieden met bouwjaar 1950 niet de VUT in, de uitstroom richting pensioen loopt even vast. Grenzeloze uitbuiting van de babyboomgeneratie die maar door blijft werken zet door en de rekening komt te liggen bij de arme schoolverlater, die niet nog een extra opleiding wil volgen.

ISM valt mee, nog kleine verdere stijging verwacht

De vorige ruim twee jaar vergeleek ik de ISM, de barometer van de Amerikaanse industrie en daarmee de barometer van de wereldeconomie, met het gemiddelde herstel na een recessie. Dat gaf een mooi stuur.
Nu zijn we te ver afgeraakt van dat dieptepunt en zegt dat gemiddelde niet zo veel meer (al steeg het cijfer van deze maand mooi naar de trend).
Daarom ga ik vanaf nu de ISM vergelijken met wat de bezettingsgraad, initial claims voor werkloosheid en retail sales drie tot vier maanden eerder aangaven.
Het model geeft aan dat als de bezettingsgraad lager was dan 80 de ISM meestal steeg. Die stijging kan ongedaan gemaakt worden door een stijging van de initial claims of een daling van de (reële) retail sales. Dit model is verre van perfect, de stndaardeviatie van de afwijking met de ISM was 2,5 en zal wel gaan stijgen in de toekomst.

Ik hoop dat de regressiecoëfficiënten redelijk constant blijven (meer dan hoop heb ik niet, maar de constantes en tekens geven hoop (50 is een goed neutraal getal voor de ISM en 80 is een goed getal voor de bezettingsgraad)). De cijfers van een en ander geven aan dat de ISm de komende paar maanden nog iets gaat stijgen. Daarna gaat de ISm vermoedelijk wat dalen, omdat de intial claims dan minder zullen dalen dan in het afgelopen kwartaal, de bezettingsgraad zal stijgen en de retail sales minder sterk zullen groeien. Maar groot hoeft die daling niet te worden (niet onder de 50 voorlopig).

tien voorspellingen voor 2012

Het is de laatste tijd een populaire bezigheid geweest bij vele voorspellers om tien dingen te voorspellen die niet zo consensus zijn.
Laat ik ook eens een duit in het zakje doen.

1. De eurocrisis wordt langzaam minder, het vertrouwen in Italië en Spanje komt langzaam terug (helaas zal dit niet gebeuren met Griekenland en vermoedelijk ook Portugal). Alle bij elkaar verzonnen hulpmiddelen (EFSF, ESM, extra kapitaal IMF, steun aan banken door ECB zoals 3 jaars deposito's) zijn voldoende, vooral bij terugdringing van de overheidstekorten en extra aansporing van Italiaanse en Spaanse banken om hun eigen staatsleningen te kopen (met geld van ECB). In Spanje lijkt dit nu al op grote schaal te gebeuren.

2. De aandelenbeurzen gaan langzaam, met weinig volatiliteit, omhoog. Dit zal ongeveer gebeuren zoals aangegeven in de vorige blogpost 2012=1999 http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/12/eurocrisis-vergeleken-met-aziecrisis.html of in de post over de vergelijking met de paniek van 1907. D.w.z. een S&P van 1400-1500 eind 2012. De angsten voor veel volatiliteit in de eerste helft ban 2012 zijn overdreven. Na de zomer kan de beurs wat van de kook raken door Griekenland (ooit moet dat fout gaan, al was het maar door de demografie, maar ik denk dat Griekenland het nog wel een half jaar uithoudt).
Lagere volatiliteit en stijgende dividenden horen de belangrijkste redenen te zijn voor een stijging van de beurzen en toegenomen vertrouwen voor 2013.

3. De Amerikaanse huizenmarkt gaat overtuigend herstellen in 2012.

4. De Duitse huizenmarkt herstelt eindelijk wat duidelijker, terwijl andere vastgoedmarkten in Europa verder wegzakken (inclusief de huizen- en kantorenmarkt in Nederland). De lage rente houdt de prijsdaling voor echt goed, langdurig verhuurd onroerend goed in de slechte landen beperkt.

5. Het renteverschil tussen Italië en Duitsland zal dalen tot onder 3%.

6. Veilige sectoren als voedsel en dranken, gezondheidszorg zullen het goed doen, zelfs in een jaar met een behoorlijke stijging van de beurzen. Ook veilige landen als Zwitserland, het VK en de VS kunnen het opnieuw goed doen.

7. De Zhou put (baas van de Peoples Bank of China) is belangrijker dan de Bernanke put. De beurzen van de BRIC's zullen het goed doen. Brazilië is al aan een opmars bezig, China staat in de startblokken en later dit jaar zullen India en Rusland aansluiten.

8. De grondstoffenprijzen zullen betrekkelijk weinig stijgen. Koper zal het beter doen dan goud. De olieprijs wordt gestut door een China put op $100 waaronder ze de strategische oliereseves flink zullen uitbreiden. Vanwege de zwakke groei in Europa en China zal de stijging van de olieprijzen gering zijn.

9. De Apple TV wordt een succes. Technologische vooruitgang wordt onderschat, niet alleen in de IT, maar ook op medisch gebied (doorbraken bij kanker zijn nabij).

10. China zal bij de overgang naar de nieuwe president bekend maken de een kind politiek te gaan versoepelen.

Verder heb ik nogal consensusverwachtingen over een sterkere dollar tegenover de euro, al zal die stijging niet groot zijn, in Zuid Europa zit men nog een tijd in een flinke recessie, de inflatie gaat wereldwijd dalen (waardoor QE3 komt in de VS)

Update Juglar (golf van de vaste investeringen)

Het bovenstaand plaatje blinkt misschien niet uit in duidelijkheid,maar het geeft volgens mij wel goed de golf van de vaste investeringen, Juglar, weer, die ongeveer 7 tot 12 jaar duurt (soms korter).
De hoogte- en dieptepunten zijn geplaatst naar aanleiding van de bezettingsgraad. Het dieptepunt wordt bereikt na enige kwartalen met negatieve investerinsgroei.

De huidige Juglar is nog jong, normaal zou je toch minstens kunnen rekenen op 5 jaar meer in deze juglar.
Het hoogtepunt H wordt duidelijk gezet vóór de recessies beginnen (een juglarneergang veroorzaakte altijd een recessie). 1980-1982 was de typische double dip recessie.
Bij een bezettingsgraad van ongeveer 85 kwam meestal de top. In 2007 was de top veel lager, omdat de kredietcrisis een neergang forceerde. Die was helemaal niet nodig, gezien vanuit de investeringscyclus. Dit kan opnieuw voortijdig gebeuren in Europa (in de VS is dit weinig waarschijnlijk).

Het plaatje laat zien dat verandering van de bezettingsgraad verklaart hoe hoog de investeringsgroei is, niet de hoogte van de bezettingsgraad. De stijging van abonimale slechte bezettingsgraden in 2009 naar de huidige lage bezettingsgraad was betrekkelijk groot en daardoor kun je verklaren dat de investerinsgroei best goed is geweest ondanks die lage bezettingsgraad.

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Er was erg weinig nieuws.
In Europa draaide het allemaal om de twee nieuwe staatsleningen van Italië, waarbij de korte meeviel en de lange tegenviel.In Spanje probeert Rajoy nog flink wat extra te bezuinigen door tegen zijn verkiezingsbeloften in de belastingen te gaan verhogen.

In Japan viel de industriële productie tegen en is kennelijk de economische groei in het vierde kwartaal negatief geweest.

In China gaan vanwege de vastgoedproblemen de groeivoorspellingen omlaag, maar de sterk dalende inflatie zorgt wel voor een oppeper van het consumentenvertrouwen. Ruimer monetair beleid moet in de tweede helft van 2012 een eind gaan maken aan de soft patch van 8% groei in China.

In de VS blijft men een en ander zonnig zien. De initial claims voor werkloosheid bleven met 381.000 betrekkelijk laag en men is daardoor optimistisch over de banengroei vrijdag (185.000?).
Door het gekrakeel in het congres om Obama dwars te zitten is er ineens besloten de belastingverlagingen/ door laten lopen van de uitkeringen eerst twee maanden (en dan nog een jaar) te verlengen. Het gevolg is dat brokers als JP Morgan hun groeivoorspelling voor 2012 aan het verhogen zijn. De VS gaan tegen de rest van de wereld in door hun voorraadcorrectie in 2011 die in 2012 ongedaan gemaakt wordt, extra kredietgroei (VS profiteert van het zijn van safe haven) en minder tegenwerking van de overheden (locale overheden even uitbezuinigd, federale overheid gaat pas afknijpen in 2013). N.B. de minicyclus in de VS wordt nu wel minder gunstig, daarom lijkt er wel snel een eind te gaan komen aan die opwaartse bijstellingen.

Winsten over vierde kwartaal gaan tegenvallen in de VS

Niet alleen in Europa is somberheid toe aan het slaan over de winsten, nu begint men in de VS ook somberder te worden over de winsten in het vierde kwartaal.
De verhouding van negatieve ten opzichte van positieve winstwaarschuwingen is veel slechter dan sinds de kredietcrisis (96 negatieve en 27 positieve voor het vierde kwartaal voor de S&P500).
Het begint er naar uit te zien dat de winsten niet zoals gewoonlijk duidelijk hoger zijn dan men aan het begin van het kwartaal dacht (d.w.z. de 8,5% van de tabel zou iets moeten worden als 10-14%).
Diverse bedrijven zijn overvallen in december door voorzichtiger bestellende klanten, men ondervindt last van Europa (14% van de winst) en van tegenvallende groei in de opkomende landen.
Voor de VS geldt daarnaast dat de dollar sterk was en dit leidt vaak tot winstteleurstellingen.
Kortom, deze keer wordt de winststijging in het vierde kwartaal iets lager dan de 8,5% van de tabel.
Overigens betekent dit niet dat de beurzen flink terug moeten. Er is zelfs een duidelijk contrair verband: bij relatief veel negatieve winstwaarschuwingen vooraf volgde meestal een stijgende beurs.

bron: Barrons artikel "A Grim Forecast For Corporate Earnings." en Thomson Reuters (per 23 december)